Badania na płaskowyżu Ennedi na północy Czadu przeprowadził zespół pod kierunkiem prof. Catherine Hobaiter z Uniwersytetu St Andrews i prof. Nathaniela Dominy’ego z Dartmouth College. Na łamach „American Journal of Biological Anthropology” naukowcy wykazali, że orły czarne (Aquila verreauxii) polują tam na dorosłe pawiany oliwkowe. A one ważą prawie 30 kilogramów! Odkrycie każe na nowo spojrzeć na to, jak strach przed niebem napędzał ewolucję ludzkiej współpracy.
WIDEO…
Śmiertelny chwyt na klifach Sahary
Orzeł czarny waży średnio 4 kilogramy, ma do 2,3 metra rozpiętości skrzydeł i zwykle poluje na góralki – niewielkie ssaki zamieszkujące Afrykę. Dotąd biolodzy sądzili, że ptaki nie atakują naczelnych cięższych niż 13 kilogramów, bo nie zdołają ich unieść. W Czadzie znaleziono jednak szczątki co najmniej dziewięciu dorosłych pawianów z głębokimi nakłuciami szponów w czaszkach i rysami na łopatkach.
Ofiary ważyły średnio 22 kilogramy, a rekordowy samiec ponad 26 kilogramów – pięć razy więcej niż sam ptak. Choć nie da się wykluczyć padlinożerności, głębokość przebić wskazuje na śmiertelny chwyt, a nie podnoszenie padliny. Aż 8 z 9 ofiar to samce, które na płaskowyżu Ennedi siadają samotnie na pionowych skałach, wystawiając się na atak z góry.
– Pomysł, że orły polują na dorosłe samce pawianów, początkowo wydawał się graniczyć z niemożliwością – aż przestał. Nasz sceptycyzm powoli ustępował miejsca akceptacji. Dowody były przekonujące – przyznaje prof. Nathaniel Dominy z Dartmouth College.
Nie tylko dziecko z Taung. Zagrożenie dla „Lucy”?
Dotąd jedynym potwierdzonym dowodem ataku ptaka na hominina było słynne „dziecko z Taung” z RPA. W 2006 roku paleoantropolog Lee Berger wykazał w oczodołach tego liczącego 2,8 miliona lat australopiteka ślady orlich szponów. Osobnik ten ważył jednak zaledwie 10 kilogramów, dlatego dorosłych przodków człowieka uznawano za bezpiecznych.
Ale australopiteki żyjące od 3 do 1 miliona lat temu miały masę zbliżoną do upolowanych pawianów. Słynna „Lucy” (Australopithecus afarensis) sprzed 3,2 miliona lat ważyła około 28 kilogramów, niemal mieszcząc się w zasięgu szponów. Choć badanie nie dotyczy kości ludzkich, dowodzi, że ptaki potrafią zabić naczelne tej wielkości. Nie różniliśmy się aż tak bardzo od pawianów.
Strach przed niebem uczył współpracy
Zagrożenie z powietrza wymaga innej taktyki niż obrona przed wielkimi kotami czy krokodylami. Współczesne naczelne reagują na orły wspólnym nękaniem (tzw. mobbingiem), gdy samce szarżują na drapieżnika. Gatunki atakowane przez ptaki tworzą też mieszane stada z innymi małpami, zyskując dodatkowe pary oczu w zamian za dzielenie się pokarmem. My na szczęście jesteśmy już za duzi, żeby wielkie ptaki mogły się nami zainteresować.
Badacze przypuszczają jednak, że wczesne homininy stosowały podobne strategie, wędrując we wspólnych grupach z innymi naczelnymi. Presja ze strony wielkich orłów mogła więc okazać się niedocenianym „napędem” ewolucji ludzkiego życia społecznego oraz wczesnej komunikacji.
Źródło: American Journal of Biological Anthropology, IFLScience