– To jedna z najciekawszych wiadomości ornitologicznych ostatnich lat w polskich górach – takimi słowami opisała wynik najnowszych obserwacji dyrekcja Lasów Państwowych. Dzięcioł trójpalczasty ostatni raz w polskiej części Sudetów był widziany aż w 1896 roku. Leśnicy liczą teraz, że rzadki ptak na stałe zadomowi się w polskich lasach.
WIDEO…
Ornitologiczny sukces
Rodzina dzięciołów trójpalczastych w rezerwacie przyrody Mały Śnieżnik w Sudetach Wschodnich już od pewnego czasu była obserwowana przez polskich przyrodników. Przełomowego odkrycia dokonano 10 czerwca 2025 roku, odnajdując dziuplę lęgową w żywym świerku na wysokości około 1070 m n.p.m.
Już podczas pierwszej wizyty ornitolodzy dostrzegli dorosłe ptaki, które aktywnie dostarczały pokarm swoim pisklętom. Przyrodnicy nie wiedzieli jednak, czy para skutecznie odchowa swoje potomstwo. Na szczęście kolejne obserwacje wykazały, że polskie góry zyskały dwóch nowych mieszkańców. Na podstawie zgromadzonych danych badacze szacują obecnie, że ten wyjątkowy fragment Sudetów zamieszkuje już około 4–5 par dzięciołów.
Powrót po latach
Ostatni potwierdzony lęg dzięcioła trójpalczastego na Śląsku odnotowano pod koniec XIX wieku, dokładnie w 1896 roku w okolicach Dusznik-Zdroju. Od tamtego czasu gatunek ten przez blisko 130 lat uznawano za całkowicie nieobecny w sudeckich lasach. Udany powrót ptaka dowodzi, jak kluczowe dla ochrony rzadkich gatunków są naturalny rozwój lasu, obecność martwego drewna i właściwe warunki siedliskowe.
Gdyby Mały Śnieżnik był obszarem częściej goszczącym ludzi, prawdopodobnie teraz nie moglibyśmy obwieszczać ornitologicznego sukcesu. Sudecki rezerwat to doskonały przykład terenu, w którym dzika przyroda stwarza przestrzeń do powrotu ptaków kluczowych dla tamtejszej bioróżnorodności.
Ważny mieszkaniec lasów
W Polsce dzięcioł trójpalczasty występuje przede wszystkim w Karpatach oraz w północno-wschodniej części kraju. Tamtejsza populacja tego ptaka nie wzbudza jednak zupełne optymizmu wśród ornitologów. Łączną wielkość krajowej populacji lęgowej szacuje się tu na około 1000–1400 par. Z uwagi na swoją nieliczność gatunek został umieszczony na Czerwonej Liście Ptaków Polski z losem określonym jako bliski zagrożenia.
Dzięcioł trójpalczasty do życia potrzebuje dojrzałych lasów iglastych, głównie starych świerków i jodeł. Niezbędne są dla niego martwe lub usychające drzewa, w których szuka pożywienia oraz wykuwa schronienie. Z tego powodu obecność tego ptaka pomaga leśnikom w ocenie kondycji lasu i stanowi dowód na to, że ekosystem zachował swój naturalny charakter.
Dzięcioł sprzyja jednak nie tylko człowiekowi. Ponieważ nie mieszka w wykuwanych przez siebie dziuplach na stałe, z opuszczonych gniazd chętnie korzystają później inne zwierzęta – na przykład sóweczki, sikory czy drobne ssaki. Fakt, że dzięcioł potrzebuje martwego drewna, sprawia że ludzka działalność jest jednym z największych zagrożeń jego populacji. Usuwanie zamierających drzew pozbawia dzięciołów pokarmu i miejsc do wykuwania dziupli.
Źródło: Lasy Państwowe
