Są takie miejsca, w których grudzień przychodzi niepostrzeżenie. W innych jego nadejście trudno przeoczyć. Wystarczy jeden spacer po centrum miasta, by dostrzec pierwsze iluminacje, usłyszeć świąteczne melodie i poczuć zapach pieczonych kasztanów. W Szwajcarii przygotowania do Bożego Narodzenia mają wyjątkową oprawę. Historyczne place i wąskie uliczki zmieniają się w przestrzenie pełne świateł, drewniane stoiska kuszą regionalnymi przysmakami, a mieszkańcy spotykają się przy kubku grzanego wina, by wspólnie celebrować ten szczególny czas.
Nie chodzi jednak wyłącznie o zakupy czy poszukiwanie prezentów. Szwajcarskie jarmarki są częścią lokalnej kultury, a każdy region dopisuje do świątecznej opowieści własny rozdział. W Genewie i Montreux adwent ma elegancki, niemal śródziemnomorski charakter, Zurych zachwyca rozmachem, a w niewielkim Gruyères można poczuć się jak w scenerii baśni. Do tego dochodzą wielowiekowe obyczaje, widowiskowe parady i wydarzenia, które pokazują, że szwajcarska zima nie ogranicza się do stoków narciarskich.

Genewa. Święta z widokiem na Jezioro Genewskie

Szwajcaria Genewa jarmark
© Schweiz Tourismus / André Meier

20 listopada – 24 grudnia 2026
Genewski jarmark Noël au Quai ma wyjątkową lokalizację. Odbywa się na Quai du Mont-Blanc, tuż nad brzegiem Jeziora Genewskiego. To właśnie tutaj, wśród drewnianych domków i świątecznych dekoracji, można poczuć atmosferę adwentu w jednym z najbardziej kosmopolitycznych miast Szwajcarii.
Na odwiedzających czekają stoiska z ozdobami, lokalnym rękodziełem i kulinarnymi specjałami. Warto zatrzymać się przy jednym z punktów gastronomicznych i spróbować fondue serwowanego w chrupiącej bułce. Do tego gorący cydr z korzennymi przyprawami, który szczególnie dobrze smakuje podczas spaceru w chłodny wieczór. Genewa ma zresztą jeszcze jeden powód, by zostać tu nieco dłużej. W połowie stycznia miasto organizuje Festiwal Świateł, podczas którego przestrzeń miejska wypełnia się instalacjami świetlnymi i dźwiękowymi.

Zurych. Trzy jarmarki i tysiące świątecznych świateł

Szwajcaria Zurych jarmarki
© Schweiz Tourismus / André Meier

19 listopada - 23 grudnia 
W okresie adwentu Zurych pokazuje swoją bardziej nastrojową stronę. Po głównych ulicach kursują czerwone tramwaje ozdobione świątecznymi dekoracjami, a po zmroku Bahnhofstrasse rozświetlają tysiące lampek. W powietrzu mieszają się zapachy pomarańczy i czekolady, a mieszkańcy chętnie zaglądają na jarmarki, by spotkać się ze znajomymi, zjeść coś na szybko lub po prostu nacieszyć się atmosferą miasta.
Jednym z najważniejszych punktów na świątecznej mapie Zurychu jest Christkindlimarkt, organizowany w głównej hali dworca Zürich Hauptbahnhof. To jeden z największych krytych jarmarków w Europie. Jego centralnym punktem jest imponująca choinka, sięgająca niemal sklepienia hali i udekorowana czekoladowymi ozdobami.
Nieco inny charakter ma Wienachtsdorf, czyli Bożonarodzeniowa Wioska na placu Sechseläutenplatz, przed budynkiem Opery. Zamiast typowo świątecznych pamiątek znajdziemy tu między innymi przedmioty od lokalnych projektantów i autorskie wyroby. Warto też zajrzeć do dzielnicy Niederdorf. Jej najstarszy jarmark rozgościł się wśród wąskich, brukowanych uliczek starego miasta. To dobre miejsce, by na chwilę zwolnić tempo i odkryć bardziej kameralne oblicze Zurychu.

Lozanna. Świąteczne miasteczko na kilku poziomach

Szwajcaria Lozanna jarmark
© Schweiz Tourismus / Jan Geerk

19 listopada – 31 grudnia 2026
Bô Noël w Lozannie trudno nazwać jednym jarmarkiem. To właściwie cały świąteczny świat rozciągnięty w różnych częściach miasta. Atrakcje i stoiska pojawiają się na kilku poziomach położonej na wzgórzach Lozanny, od okolic dworca, przez plac św. Franciszka, aż po nowoczesne centrum kulturalne Plateforme 10.
Na Place Saint-François uwagę przyciąga tradycyjna wieża świąteczna. Można wejść do jej środka i spróbować lokalnych specjałów, wśród których ważne miejsce zajmują szwajcarskie sery. Z kolei w okolicy Plateforme 10 zaplanowano atrakcje dla tych, którzy lubią świąteczny klimat połączony z odrobiną rozrywki. Czekają tam między innymi gigantyczny diabelski młyn i 20-metrowa zjeżdżalnia. Co ważne, Bô Noël nie kończy się w Wigilię. Świąteczne wydarzenia w Lozannie trwają aż do sylwestra.

Bazylea. Jarmarki z pogranicza trzech kultur

Szwajcaria Bazylea jarmark
© Schweiz Tourismus / Jan Geerk

26 listopada – 23 grudnia 2026
Bazylea od lat znajduje się wśród europejskich miast kojarzonych z wyjątkowymi jarmarkami bożonarodzeniowymi. Najważniejsze z nich odbywają się na placach Barfüsserplatz i Münsterplatz, przyciągając zarówno mieszkańców, jak i turystów. Trudno się dziwić. Miasto położone na styku Szwajcarii, Francji i Niemiec ma bardzo ciekawą kulinarną tożsamość, którą doskonale widać również na świątecznych stoiskach.
Obok szwajcarskiego raclette można tu znaleźć alzackie przysmaki i niemieckie grzane wino. Warto spróbować także Basler Läckerli, czyli miodowych pierniczków z przyprawami korzennymi, migdałami i kandyzowaną skórką pomarańczową. Ten lokalny wypiek przygotowywany jest w Bazylei od ponad 300 lat.
Jarmark na Münsterplatz rozciąga się aż w okolice katedry Basler Münster. Jeśli podróżujesz z dziećmi, zajrzyjcie do Märliwald, czyli Bajkowego Lasu. To przestrzeń, w której najmłodsi mogą własnoręcznie dekorować pierniki, a nawet spróbować swoich sił w wykuwaniu pamiątek w specjalnej kuźni. To właśnie takie detale sprawiają, że bazylejski jarmark jest czymś więcej niż tylko miejscem świątecznych zakupów.

Montreux. Święty Mikołaj przelatuje nad promenadą

Szwajcaria Montreaux jarmark
© Schweiz Tourismus / Christof Schürpf

20 listopada – 24 grudnia 2026
Montreux ma w sobie coś z eleganckiego kurortu, który nawet zimą nie traci uroku. Położone nad Jeziorem Genewskim, z widokiem na francuskie Alpy, zachwyca zadbaną promenadą, palmami, kwiatami i stylowymi rezydencjami odbijającymi się w tafli wody. Z miastem związane są także znane nazwiska ze świata kultury. To właśnie tutaj Freddie Mercury i zespół Queen nagrywali swoje ostatnie płyty w legendarnym Mountain Studios. W okolicy mieszkał również Charlie Chaplin, a w pobliskim Vevey osiadł Henryk Sienkiewicz.
W okresie świątecznym promenada zamienia się w Montreux Noël. Wśród atrakcji są drewniane stoiska, karuzela dla najmłodszych, diabelski młyn i liczne punkty gastronomiczne. Szczególnie warto spróbować pieczonych kasztanów, sprzedawanych w papierowych rożkach. To jeden z tych zimowych przysmaków, które najlepiej smakują podczas spaceru na świeżym powietrzu.
Jest jednak coś, co wyróżnia ten jarmark na tle innych. Kilka razy dziennie Święty Mikołaj w saniach zaprzężonych w renifery przelatuje nad promenadą na specjalnej linie. W weekendy widowisko można oglądać o godzinach 16.00, 17.00, 18.00 i 19.00. Trudno o bardziej efektowny akcent świątecznego spaceru.
Przy okazji wizyty w Montreux warto wybrać się do położonego na skale średniowiecznego Zamku Chillon. Ta historyczna twierdza, znana między innymi z poematu Lorda Byrona, jest udostępniona do zwiedzania. W środku można poznać jej historię i kupić lokalne produkty, między innymi miody, konfitury oraz gliniane naczynia.

Gruyères. Adwent jak z baśni braci Grimm

Gruyere © UFT/FTV
Gruyere / fot. UFT/FTV

27 listopada – 20 grudnia 2026
Są miasteczka, które nie potrzebują wielu dekoracji, by wyglądać jak scenografia świątecznego filmu. Gruyères należy właśnie do tej kategorii. Średniowieczna zabudowa, malownicze położenie i górujący nad okolicą XIII-wieczny zamek Château de Gruyères sprawiają, że zimą miejsce nabiera szczególnego charakteru.
Podczas jarmarku można znaleźć starannie wykonane rękodzieło, wełniane swetry, czapki i lokalne produkty. Nie sposób jednak odwiedzić Gruyères i nie zainteresować się jego najsłynniejszym przysmakiem. To stąd pochodzi ser Le Gruyère AOP, który jest jednym z najważniejszych składników tradycyjnego szwajcarskiego fondue. Warto spróbować go właśnie tutaj, w miejscu, z którym jest związany.
Wizyta w Gruyères może być również okazją do odkrycia okolicy. Z zamku rozciąga się widok na Alpy Fryburskie, a w pobliskim Broc znajduje się fabryka czekolady Maison Cailler. To propozycja dla tych, którzy lubią łączyć zwiedzanie z kulinarnymi odkryciami.

Lugano. Świąteczny klimat bez siarczystego mrozu

Szwajcaria Lugano jarmark
© Schweiz Tourismus / Jan Geerk

26 listopada 2026 – 6 stycznia 2027
Nie każda zimowa podróż do Szwajcarii musi oznaczać śnieg, grube puchówki i czerwone od mrozu policzki. W położonym w szwajcarskim kantonie Ticino Lugano grudzień potrafi mieć znacznie łagodniejszy charakter. Włoskojęzyczna część kraju zachwyca nieco inną atmosferą, a świąteczne dekoracje pięknie komponują się z architekturą miasta i krajobrazem jeziora.
Główny jarmark bożonarodzeniowy odbywa się na Piazza della Riforma. Drewniane domki wypełniają plac, oferując świąteczne ozdoby, upominki i lokalne produkty. To dobre miejsce, by zatrzymać się na chwilę, pospacerować między stoiskami i poczuć atmosferę włoskiej części Szwajcarii.
Warto wybrać się również nad Jezioro Lugano, gdzie znajduje się Bosco Incantato, czyli Zaczarowany Las. Przygotowywane tam iluminacje świetlne rozświetlają przestrzeń wśród egzotycznej roślinności. Efekt jest szczególnie ciekawy właśnie dlatego, że świąteczna sceneria łączy się tu z nieco innym, łagodniejszym krajobrazem.

Adwent po szwajcarsku. Nie tylko jarmarki

Świąteczny czas w Szwajcarii to także tradycje, które potrafią zaskoczyć nawet tych, którzy dobrze znają europejskie zwyczaje bożonarodzeniowe. Warto zobaczyć je na własne oczy, bo często właśnie w takich wydarzeniach najlepiej widać lokalny charakter regionu.

Rigi i Thun © Switzerland Tourism
Rigi i Thun © Switzerland Tourism

Klausjagen w Küssnacht am Rigi. 5 grudnia 2026
Gdy zapada zmrok, w centrum Küssnacht am Rigi nad Jeziorem Czterech Kantonów gasną latarnie, a ruch samochodowy zostaje wstrzymany. W ciemności pojawiają się setki uczestników niosących na głowach misternie wykonane, podświetlone od środka konstrukcje z tektury i bibuły, nazywane iffelen. Ich kształty przypominają rozświetlone witraże. Za nimi podąża Święty Mikołaj w towarzystwie pomocników Schmutzli, a tłum uczestników wybija rytm na wielkich dzwonkach i dmucha w rogi. Klausjagen, czyli „Polowanie na św. Mikołaja”, to widowiskowa tradycja, której korzenie sięgają dawnych obrzędów mających przepędzać złe duchy zimy.

Rigi i Thun © Switzerland Tourism
Rigi i Thun © Switzerland Tourism


Kąpiel Świętych Mikołajów w Thun. 5 grudnia, godz. 14.00
W grudniu większość z nas szuka ciepła w kawiarniach i restauracjach. Uczestnicy Thuner Chlouse-Schwümme wybierają jednak zupełnie inną drogę. Wskakują do lodowatej rzeki Aary, oczywiście w strojach Świętego Mikołaja. Widowisko odbywa się w okolicach placu Mühleplatz i co roku przyciąga publiczność, która z brzegu kibicuje śmiałkom. Wydarzenie ma również wymiar charytatywny, podczas kąpieli organizowane są zbiórki na rzecz potrzebujących.

Lucerna. Świąteczne iluminacje, które zostają na dłużej

Szwajcaria Lucerna jarmark
© Schweiz Tourismus / Christof Schürpf

Lilu Light Festival: 14–24 stycznia 2027
Jeśli po świętach wciąż będzie wam mało zimowych iluminacji, warto zaplanować wizytę w Lucernie. Miasto jest piękne przez cały rok, ale w okresie zimowym zyskuje dodatkową oprawę. Świąteczne dekoracje pojawiają się w różnych częściach centrum, a jeden z jarmarków, z lodowiskiem na Europaplatz, szczególnie dobrze wpisuje się w atmosferę sezonu.
W styczniu Lucerna staje się także sceną dla Lilu Light Festival. Artyści z różnych stron świata prezentują instalacje świetlne, mappingi 3D i projekty wykorzystujące złudzenia optyczne. Zabytkowe budynki, gotyckie kościoły, średniowieczne mury i miejskie place zamieniają się w przestrzeń artystycznych projekcji. Szczególnym punktem programu są pokazy we wnętrzu Jesuitenkirche, najstarszego barokowego kościoła w Szwajcarii. Kolorowe animacje rozświetlają jego sklepienia, tworząc niezwykłe widowisko.

Szwajcarski adwent. Podróż, która ma wiele smaków

W szwajcarskim kalendarzu adwentowym nie ma jednego przepisu na udany grudzień. Można wybrać elegancki spacer wzdłuż Jeziora Genewskiego, zgubić się wśród straganów średniowiecznego Gruyères, odwiedzić imponujący jarmark w Zurychu albo spróbować regionalnych specjałów w Bazylei. Można też poszukać czegoś mniej oczywistego i zobaczyć, jak mieszkańcy poszczególnych kantonów pielęgnują swoje zimowe tradycje.
Właśnie ta różnorodność sprawia, że warto spojrzeć na Szwajcarię nie tylko jak na kierunek narciarski, ale również miejsce na zimowy city break i dłuższą podróż śladem lokalnych zwyczajów. Bo czasem najlepszym świątecznym planem jest po prostu ruszyć w drogę, pozwolić sobie na niespieszny spacer i sprawdzić, co kryje się za kolejnym rozświetlonym placem.

 

Materiał promocyjny Ambasady Szwajcarii