Mechanizm ten przypomina znany z Ameryki Północnej efekt jeziora. Polega on na pobieraniu wilgoci przez zimne powietrze przemieszczające się nad cieplejszą wodą. Nad Bałtykiem może to prowadzić do gwałtownych opadów śniegu, szczególnie na Pomorzu i Kaszubach.

WIDEO…

player placeholder

Jak powstaje ,,fabryka śniegu”?

Wszystko zaczyna się od dużej różnicy temperatur. Mroźne powietrze napływa nad cieplejszy Bałtyk, ogrzewa się od spodu i pobiera wilgoć z powierzchni wody. W ten sposób powstają chmury konwekcyjne, które mogą przynieść gwałtowne, obfite opady śniegu.

Te często układają się w wąskie pasma, dlatego śnieżyce obejmują stosunkowo niewielkie obszary. Tym samym intensywne opady w jednej miejscowości nie muszą oznaczać, że kilka kilometrów dalej pojawi się choćby jeden płatek białego puchu.

Zobacz także:

Kiedy Bałtyk może wywołać śnieżyce nad Polską?

Kluczową rolę odgrywa różnica temperatur między napływającym powietrzem a wodą Bałtyku. Znaczenie ma również kierunek wiatru, który decyduje o tym, gdzie pasma opadowe dotrą nad ląd.

Plaża w Sopocie
Zimowa aura nad Zatoką Gdańską. Zaśnieżona plaża w Sopocie, 10 stycznia 2026 r. Fot. NurPhoto/GettyImages

Śnieżyce mogą występować na polskim wybrzeżu, a przy sprzyjających warunkach docierać w głąb Pomorza i na Kaszuby. Najwięcej śniegu przybywa zwykle tam, gdzie chmury konwekcyjne utrzymują się najdłużej.

Dlaczego w jednym miejscu pada śnieg, a w drugim jest sucho?

Pasma opadowe powstające nad Bałtykiem mają często zaledwie kilka lub kilkanaście kilometrów szerokości. Ich położenie zależy od kierunku i prędkości wiatru, dlatego mogą ominąć jedne miejscowości, a w innych przynieść wielogodzinne śnieżyce.

Kaszubskie wzniesienia mogą dodatkowo wzmacniać opady, gdy napływające powietrze unosi się nad wyżej położonym terenem. W takich warunkach pokrywa śnieżna może być tam znacznie grubsza niż na okolicznych nizinach.

Dlaczego trudno przewidzieć dokładne położenie śnieżyc?

Modele meteorologiczne nie zawsze potrafią dokładnie odwzorować powstawanie, rozwój i przemieszczanie się wąskich pasm chmur. Wystarczy niewielka zmiana kierunku wiatru, by strefa intensywnych opadów przesunęła się o kilka lub kilkanaście kilometrów.

Synoptycy mogą przewidzieć warunki sprzyjające wystąpieniu śnieżyc, choć wskazanie konkretnych miejscowości objętych największymi opadami bywa znacznie trudniejsze. Dlatego szczególnie przydatne stają się bieżące zdjęcia radarowe i obserwacje stacji meteorologicznych.

Czy efekt morza może przynieść intensywne śnieżyce?

Tak. Podczas silnych epizodów opadowych w ciągu kilku godzin może spaść kilkanaście, a lokalnie nawet kilkadziesiąt centymetrów śniegu. Tak duże sumy opadów mogą znacząco utrudnić poruszanie się i sparaliżować ruch drogowy.

Nie każda zimowa sytuacja nad Bałtykiem przynosi jednak tak intensywne śnieżyce. Zjawisko wymaga odpowiednich warunków atmosferycznych, a jego skutki zależą od tego, jak długo utrzymują się sprzyjające warunki.

Źródła: EGU, WCD, RMetS, IMGW