Epidemia gorączki krwotocznej ebola w Demokratycznej Republice Konga pozostaje poza kontrolą, a liczba ofiar śmiertelnych przekroczyła już 5,5 tys. Afrykańskie Centra Kontroli i Zapobiegania Chorobom (Africa CDC) oraz Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) ostrzegają, że służby sanitarne nie są już w stanie śledzić nowych zakażeń, a epidemia rozprzestrzenia się w rekordowym tempie.

WIDEO…

player placeholder

Pół roku walki, a efektów nie widać

Od ogłoszenia stanu epidemii w maju 2026 roku, zakażenie wirusem wykryto u ponad 11 tys. osób, a liczba zgonów przekroczyła 5,5 tys. Według danych amerykańskich z 15 listopada 2026, w DRK potwierdzono 11 432 przypadki i 5 593 zgony, co odpowiada śmiertelności na poziomie około 50 proc.

Dyrektor Africa CDC dr Jean Kaseya przekazał agencji Reutera, że ponad 80% nowych zakażeń wykrywa się u osób, których nie ma na listach kontaktów znanych chorych. Oznacza to, że transmisja wirusa zachodzi już poza systemem nadzoru epidemiologicznego. Walkę z chorobą utrudniają zbrojne ataki na personel medyczny, brak sprzętu i pieniędzy oraz niewypłacane od miesięcy wynagrodzenia.

Zobacz także:

Skalę problemu pokazują liczby dotyczące śledzenia kontaktów. Władze zidentyfikowały około 30 tys. osób, które miały kontakt z chorymi, podczas gdy spodziewano się ponad 400 tys. WHO podaje, że mimo postępów w wygaszaniu ognisk choroby, w niektórych miejscowościach wciąż odnotowuje się 400–500 nowych zakażeń tygodniowo, głównie na terenach wiejskich i trudno dostępnych.

Do epidemii doszedł wybuch przemocy 

Starszy koordynator ONZ ds. reagowania na Ebolę, Julien Harneis, stwierdził że w ostatnich dniach więcej osób ginie z rąk bojowników Sojuszniczych Sił Demokratycznych (ADF) niż z powodu samej choroby. Ataki na dziesiątki wiosek na południu prowincji Ituri oraz w Kiwu Północnym pozostają – jak zaznaczył – niemal niezauważane. Prowadzenie śledztwa na terenach operowania ADF jest wyjątkowo ryzykowne.

Od początku epidemii odnotowano ponad 80 ataków na słuźbę zdrowia. W napaści w miejscowości Cantine-Aloya w Kiwu Północnym zginęło 66 cywilów, w tym trzej pracownicy medyczni, splądrowano trzy placówki, a ponad tysiąc osób z list kontaktów stracono z pola widzenia. Organizacja Lekarze bez Granic alarmowała o niewypłaconych pensjach, braku paliwa i sprzętu oraz o zespołach, które nie są w stanie dotrzeć do niektórych ognisk. Dyrektor generalny WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus przekazał, że niektórzy mieszkańcy dotkniętych regionów mówili mu wprost, że ebola jest dla nich „mniejszym złem” w porównaniu z innymi zagrożeniami.

Międzynarodowa pomoc nie dociera do najbardziej dotkniętych regionów

Na walkę z epidemią państwa i organizacje międzynarodowe, w tym USA, UE i Bank Światowy, obiecały łącznie około 2,9 mld dolarów. Jak jednak wynika z ustaleń Africa CDC, do połowy listopada wypłacono mniej niż połowę tej kwoty, a organizacja zaapelowała o uwolnienie około 1,6 mld dolarów zadeklarowanej pomocy. Dr Kaseya zwrócił uwagę, że znaczna część środków nie dotarła do najbardziej dotkniętych obszarów, a Africa CDC wyraziło zaniepokojenie, że setek milionów dolarów już przekazanych nie udało się rozliczyć.

Humanitarne skutki epidemii pogłębia kryzys żywnościowy. Światowy Program Żywnościowy ostrzega, że niemal 29 mln mieszkańców DRK zmaga się z brakiem bezpieczeństwa żywnościowego, przy czym najtrudniejsza sytuacja panuje we wschodnich i północno wschodnich prowincjach dotkniętych i konfliktem, i ebolą.

To druga co do wielkości epidemia eboli w historii

Obecna epidemia, wywołana rzadką odmianą wirusa Bundibugyo, jest już drugą co do wielkości w historii. WHO ogłosiła stan zagrożenia zdrowia publicznego o zasięgu międzynarodowym 17 maja 2026 roku, a Africa CDC dzień później ogłosiło stan zagrożenia o znaczeniu kontynentalnym. Choroba objęła osiem prowincji, w tym Ituri, Kiwu Północne, Kiwu Południowe i Tshopo. Dla porównania, podczas epidemii w Afryce Zachodniej w latach 2014 2016 zachorowało ponad 28,6 tys. osób, a ponad 11 tys. zmarło.

Szczególnie dotkliwie epidemia uderza w dzieci. Według UNICEF najmłodsi stanowią 28 proc. wszystkich przypadków, ale aż 35 proc. zgonów, a jedno na troje dzieci w wieku do pięciu lat umiera w ciągu doby od przyjęcia do ośrodka leczenia. Od maja ponad 2,2 tys. dzieci zostało osieroconych lub oddzielonych od rodzin.

WHO przypomina, że wirus eboli występuje w naturze najprawdopodobniej u nietoperzy owocożernych. Człowiek zaraża się przez kontakt z krwią lub wydzielinami zakażonych zwierząt, a następnie wirus przenosi się między ludźmi przez bezpośredni kontakt z płynami ustrojowymi chorych. Do zakażeń dochodzi szczególnie często w placówkach medycznych nieprzestrzegających zasad bezpieczeństwa oraz podczas pogrzebów. Gorączka krwotoczna wywoływana przez wirus charakteryzuje się śmiertelnością sięgającą około 50%.

Źródła: Reuters, UNICEF, ONZ