Marzenie o ośnieżonych choinkach i śniegu skrzypiącym pod butami w wigilijny wieczór coraz częściej zderza się z szarą, deszczową rzeczywistością polskiego grudnia. Czy Boże Narodzenie 2026 roku przyniesie zmianę? Choć na precyzyjną prognozę pogody jest jeszcze za wcześnie, najnowsze prognozy sezonowe, wieloletnie statystyki IMGW i wiedza o mechanizmach rządzących atmosferą już teraz dostarczają nam interesujących wskazówek.
WIDEO…
Pogoda na Święta 2026. Co mówią najnowsze prognozy?
Szczegółowe prognozy pogody, określające temperaturę i rodzaj opadów w konkretnej miejscowości, są zazwyczaj najbardziej wiarygodne w perspektywie 5–7 dni. Na sześć tygodni przed Świętami naukowcy korzystają z tzw. prognoz zespołowych (wiązkowych) i modeli sezonowych, takich jak eksperymentalne wyliczenia IMGW-PIB oraz symulacje Europejskiego Centrum Średnioterminowych Prognoz Pogody (ECMWF). Zamiast jednej konkretnej odpowiedzi superkomputery generują wiele możliwych scenariuszy, pozwalających oszacować prawdopodobieństwo wystąpienia anomalii temperatury i opadów.
Wstępne prognozy na grudzień 2026 roku studzą entuzjazm miłośników zimowych krajobrazów i nie potwierdzają internetowych zapowiedzi „zimy stulecia”. Zarówno średnia temperatura, jak i suma opadów w Polsce mają mieścić się w granicach normy z lat 1991–2020. Nie oznacza to jednak, że czeka nas miesiąc całkowicie pozbawiony zimowych akcentów. O ile początek grudnia zapowiada się raczej deszczowo, o tyle w drugiej połowie miesiąca rośnie szansa na chłodniejsze epizody.
Na ostateczny przebieg pogody mogą wpłynąć dwa ważne mechanizmy atmosferyczne: wyjątkowo silne w tym sezonie zjawisko El Niño, które poprzez ocieplenie równikowego Pacyfiku wpływa na cyrkulację atmosferyczną w różnych częściach świata, oraz kondycja wiru polarnego. Jego osłabienie może sprzyjać zmianom cyrkulacji atmosferycznej i zwiększać prawdopodobieństwo napływu arktycznego powietrza do części Europy.
W których regionach Polski szanse na białe Święta są największe?
Prawdopodobieństwo wystąpienia pokrywy śnieżnej w okresie Bożego Narodzenia zależy przede wszystkim od położenia geograficznego, wysokości nad poziomem morza i przebiegu cyrkulacji atmosferycznej. Największe szanse na białe Święta mają mieszkańcy wyżej położonych miejscowości górskich oraz północno-wschodniej Polski, szczególnie Suwalszczyzny i Podlasia. W Tatrach, Karkonoszach i Bieszczadach prawdopodobieństwo wystąpienia śniegu rośnie wraz z wysokością. Znacznie rzadziej śnieg utrzymuje się podczas Bożego Narodzenia w Polsce zachodniej, centralnej i na wybrzeżu Bałtyku, gdzie częściej napływa łagodne powietrze znad Atlantyku.
„Odwilż bożonarodzeniowa”. Dlaczego śnieg tak często znika tuż przed Świętami?
Dlaczego zdarza się, że w połowie grudnia przez Polskę przechodzi fala mrozów i śnieżyc, a tuż przed Wigilią temperatura nagle wzrasta powyżej zera, wieje silny wiatr i zaczyna padać deszcz? W klimatologii Europy Środkowej takie okresy ocieplenia określa się mianem odwilży bożonarodzeniowej.
Jest to przykład tzw. osobliwości klimatologicznej, nazywanej również singularnością kalendarzową. Termin ten oznacza charakterystyczną cechę przebiegu pogody, która pojawia się w określonej części roku z większą regularnością, niż wynikałoby to z samego sezonowego cyklu temperatury.
Mechanizm tego zjawiska wiąże się z cyrkulacją atmosferyczną nad północnym Atlantykiem i Europą. Zimą znaczne różnice temperatur między wychłodzonymi obszarami Arktyki a cieplejszymi szerokościami geograficznymi sprzyjają powstawaniu silnych wiatrów i rozwojowi układów barycznych.
Duże znaczenie ma wzajemne położenie dwóch charakterystycznych układów ciśnienia: Niżu Islandzkiego i Wyżu Azorskiego. Gdy różnica ciśnień między nimi wzrasta, może nasilać się cyrkulacja zachodnia, sprzyjająca napływowi nad Europę Środkową wilgotnego i stosunkowo ciepłego powietrza polarnego morskiego znad Atlantyku. Podobne ocieplenie może przynieść również cyrkulacja południowo-zachodnia. W rezultacie temperatura wzrasta powyżej zera, a zalegający śnieg zaczyna topnieć.
Według Niemieckiej Służby Meteorologicznej (DWD) odwilż bożonarodzeniowa występuje w Europie Środkowej w około 70% analizowanych lat, zwykle w trzeciej dekadzie grudnia. Nawet jeśli w pierwszej połowie grudnia zima zdąży zbudować solidną pokrywę śnieżną, atlantycki „odkurzacz” pod koniec miesiąca błyskawicznie ją roztapia, przynosząc typową dla Wigilii pluchę i silne porywy wiatru.
Aby w 2026 roku cieszyć się prawdziwie białymi Świętami poza terenami górskimi i Suwalszczyzną, potrzebujemy więc nie tylko odpowiednio niskich temperatur i opadów śniegu, ale również sprzyjającego układu barycznego. Pomóc może osłabienie cyrkulacji zachodniej i rozbudowa wyżu nad Rosją lub Skandynawią, sprzyjająca napływowi do Polski mroźnego powietrza ze wschodu lub północy. Czy taki scenariusz ma szansę się zrealizować, dowiemy się w drugiej połowie grudnia, gdy prognozy krótkoterminowe zaczną obejmować okres świąteczny.
Źródła: IMGW, rmf24.pl
