Wszystkie 8 mumii przebadanych w tym studium to osoby złożone w ofierze w ramach rytuału capacocha na wysokogórskich stanowiskach wulkanicznych w Peru i Argentynie. Pięć z nich to dzieci w wieku 6–10 lat, a trzy to nastolatki w wieku około 14 lat.
WIDEO…
Znaczenie rytuału capacocha
W Imperium Inków jednym z najważniejszych i najbardziej podniosłych obrzędów religijno-państwowych była capacocha. Rytuał ten miał na celu zapobiec suszom, klęskom żywiołowym, ale też zawirowaniom politycznym.
W jego ramach składano w ofierze dzieci obojga płci oraz młode kobiety, które wysyłano do sanktuariów zlokalizowanych na wysokogórskich szczytach Andów, dlatego odkryto je zamrożone. Dla Inków góry stanowiły siedziby potężnych bóstw, odpowiadających za siły przyrody. Ofiarom po śmierci oddawano cześć. Według inkaskich wierzeń stawały się pośrednikami między światem ludzi i bogów.
Analizy toksykologiczne mumii
Na łamach czasopisma „Antiquity” ukazał się artykuł międzynarodowego zespołu naukowców kierowanego przez dr Dagmarę Sochę z Centrum Badań Andyjskich Uniwersytetu Warszawskiego. Badacze przeprowadzili analizy toksykologiczne próbek włosów i paznokci pobranych od ośmiu mumii odnalezionych na wulkanach w Peru i Argentynie.
Wykorzystując nowoczesną metodę spektrometrii mas, badacze poszukiwali śladowych stężeń alkaloidów i ich metabolitów, które z biegiem czasu wbudowały się w struktury keratynowe tkanek. Celem było ustalenie, czy zażywane rośliny miały stymulować organizm, czy też służyły wywoływaniu głębokich transów oraz uśmierzały ból.
– Wcześniejsze analizy albo nie przyniosły żadnych rezultatów, albo koncentrowały się wyłącznie na liściach koki” – wyjaśnia główna autorka badania, dr Dagmara Socha.
We wszystkich zbadanych próbkach włosów zidentyfikowano obecność kokainy oraz jej metabolitu, benzoylecgoniny. Odkrycie to potwierdza, że wszystkie poświęcane dzieci żuły liście koki w ostatnich miesiącach i tygodniach życia.
Koka w kulturze Inków z jednej strony stanowiła cenny dar składany bóstwom. Z drugiej strony posiadała kluczowe właściwości fizjologiczne – stymulowała organizm, hamowała łaknienie, redukowała zmęczenie oraz skutecznie łagodziła objawy choroby wysokościowej podczas wycieńczającej wspinaczki na szczyty sięgające ponad 6000 m n.p.m. – a tam znaleziono mumie dzieci.
Nie tylko koka
W próbkach pochodzących od części mumii badacze wykryli metabolit kokatylen, powstający w organizmie wyłącznie przy jednoczesnym przyjmowaniu alkoholu i kokainy. Świadczy to o podawaniu dzieciom tradycyjnego piwa kukurydzianego chicha, które – zdaniem badaczy – miało za zadanie odurzyć ich zmysły i uśmierzyć strach przed egzekucją.
– Dzięki niedawnym postępom w toksykologii możliwe jest obecnie wykrywanie nawet niewielkich stężeń takich substancji – zaznacza dr Socha.
W najbardziej znanej mumii tzw. Damy z Ampato zwanej też Juanitą wykryto w paznokciu harminę, która jest alkaloidem z roślin z rodzaju Banisteriopsis, używanych do przyrządzania napoju ayahuasca. Jej podanie miało na celu uspokojenie dziecka, wywołanie pozytywnego nastroju i podniesienie na duchu bez wywoływania groźnych dla życia halucynacji na stromych stokach.
Naukowcy ustalili, że rytuał capacocha nie był jednolitą ceremonią powielaną bez zmian w całym imperium. Istniały znaczne różnice w składzie substancji podawanych poszczególnym ofiarom. Podczas gdy koka była elementem stałym, obecność alkoholu czy harminy odnotowano tylko u wybranych mumii.
Źródło: Antiquity
