Te znaleziska są efektem wykopalisk, które prowadzone są w miejscu, w którym powstaną nowe siedziby Sejmiku Województwa Mazowieckiego i Sądu Apelacyjnego w Warszawie. Jest to teren przy ul. Świętojerskiej 9 przy którym staną dwa siedmiokondygnacyjne obiekty. Pomiędzy budynkami powstanie ogólnodostępny plac z zielenią i elementami małej architektury.
WIDEO…
Ulica Świętojerska przez wieki
Obszar, w którym prowadzone są wykopaliska, między ulicami Długą i Świętojerską, niegdyś tętnił życiem. Była to granica Starej i Nowej Warszawy. Ulica Długa była głównym traktem wychodzącym z miasta na zachód. W XVIII wieku pulsowało tu życie kulturalne i towarzyskie. W sąsiedztwie Pałacu Krasińskich działał pierwszy polski Teatr Narodowy, powołany przez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. W jego otoczeniu mieszkali wybitni aktorzy i funkcjonowały popularne lokale.
Pierwotnie teren ten zdominowany był przez ogrody, stajnie i pojedynczą zabudowę mieszkalno-gospodarczą. Dopiero wiek XIX przyniósł gwałtowną urbanizację: wolne przestrzenie kurczyły się do ciasnych podwórek, wokół których wyrastały kilkukondygnacyjne kamienice i oficyny. Nie powinno więc dziwić, że archeolodzy natknęli się na mnóstwo różnego rodzaju reliktów sprzed setek lat.
Relikty architektury
Badania archeologiczne przeprowadzone przy ul. Świętojerskiej 9 w Warszawie doprowadziły do odkrycia cennych reliktów dawnej architektury. Wśród odsłoniętych pod ziemią konstrukcji badacze zidentyfikowali dobrze zachowane ceglane fundamenty kamienic, oficyn oraz budynków gospodarczych z XVIII i XIX wieku, a także najstarsze murki mogące stanowić pozostałości XVII-wiecznej kuźni.
Niezwykłym odkryciem są dawne piwnice miejskie oraz dawna studnia. Ponadto natrafiono na fragmenty sztukaterii i detali architektonicznych z datą 1863 r. Najbardziej przejmującym reliktem okazało się jednak podziemne przejście używane być może w czasie II wojny światowej przez szmuglerów do przedostawania się na teren warszawskiego getta.
– Prace [wykopaliskowe – przy red.] trwały od czerwca do połowy października br. Pozwoliły one zidentyfikować m.in. fundamenty kamienic, oficyn i budynków gospodarczych. Odkrycia od strony ulic Długiej, Świętojerskiej i Nowiniarskiej pokazują, jak przez wieki rozwijała się i zagęszczała zabudowa tego obszaru – mówi Marzenna Kasprzycka, prezes Stowarzyszenia Starożytników, które prowadziło badania.
Artefakty sprzed wieków
Wśród najcenniejszych zabytków odkrytych przez archeologów znalazły się ołowiane kule muszkietowe z 1794 roku – pamiątki po walkach insurekcji kościuszkowskiej.
Ogromne wrażenie robi depozyt XIX-wiecznej sztukaterii z datą 1863 r. i motywem krzyża z okresu powstania styczniowego oraz unikatowe kamienie litograficzne z drukarni Bolesława Wierca. Z ziemi wydobyto też setki przedmiotów dnia codziennego: zabytkowe monety, ozdobne kafle piecowe, gliniane fajki, ceramikę oraz porcelanę.
Zabytki trafiły do muzeum
Wszystkie odkryte zabytki trafiły do Państwowego Muzeum Archeologicznego. Ale nie oznacza to, że są na ekspozycji. Teraz pora na ich analizę i specjalistyczną dokumentację. Szczegółowego opracowania wymagają między innymi ceramika, porcelana, kafle piecowe, fajki, monety i elementy architektury. Archeolodzy będą szukać w literaturze podobnych artefaktów i próbowali określić miejsce ich produkcji i datowanie. Ta żmudna praca może potrwać nawet 2–3 lata.
Źródło: Samorząd Województwa Mazowieckiego
