To znalezisko było niespodziewanym efektem międzynarodowego projektu badawczego RESTORY („Recovering Past Stories for the Future”), finansowanego w ramach unijnego programu Horizon Europe. Głównym celem przedsięwzięcia jest odkrywanie, badanie oraz ochrona wielokulturowego dziedzictwa lokalnych społeczności.
WIDEO…
W latach 2024–2026 badania terenowe w podczerniowieckiej dzielnicy Rosha prowadził prof. Antonij Mojsiej, kierownik Katedry Nauk Społecznych i Ukrainoznawstwa Bukowińskiego Państwowego Uniwersytetu Medycznego. Celem historyczno-etnograficznych prac miało być zebranie opowieści mieszkańców oraz opracowanie monografii tego regionu. Jednak spotkania z ludnością lokalną przyniosły niespodziewany obrót. Jeden z mieszkańców przekazał badaczowi nietypowe znalezisko.
Odkrycie w lesie Cecyńskim
Znalezisko pochodzi z lasu Cecyńskiego pod Czerniowcami. Odkrywcy nie byli pewni, co trafiło w ich ręce – były to bardzo drobne fragmenty metalu. Prof. Mojsiej dokonał ich dogłębnej analizy i czekało go zaskoczenie. Na skorodowanej powierzchni dostrzegł ślady zachowanej kolorowej emalii. Dlatego doszedł do wniosku, że ma do czynienia ze starożytnymi artefaktami.
Wyposażenie wojownika sprzed 1800 lat
Na to znalezisko archeologiczne składa się z kilku elementów. Są to:
- miedziana klamra pasowa o wymiarach 21 × 22 mm, pokryta wielobarwną emalią,
- podłużna, ozdobna nakładka (okucie) na pas z wkładami z barwnej emalii,
- trzy niewielkie, okrągłe metalowe okucia, stanowiące uzupełnienie tego samego kompletu pasowego.
Przedmioty znajdowały się w odległości kilku metrów od siebie, co sugeruje, że mogły stanowić jeden kompletny zestaw. Naukowcy dostrzegli najbliższe podobieństwa do tych przedmiotów do zabytków odkrywanych na terenie rzymskiej Dacji, datowanych głównie na II i III wiek n.e.
Sarmacki pas
Badacze przypuszczają, że pas należał do przedstawiciela Sarmatów. W II–III wieku n.e. sarmaccy koczowniczy jeźdźcy utrzymywali intensywne kontakty z Imperium Rzymskim. Wówczas plemiona sarmackie zamieszkiwały ziemie przylegające do Bukowiny oraz północno-zachodniego rejonu Czarnomorza.
Sarmaccy jeźdźcy nie tylko walczyli przeciwko Rzymowi, ale także służyli w rzymskiej armii oraz używali rzymskiego wyposażenia pozyskiwanego w drodze handlu, kontaktów wojskowych lub jako trofea wojenne. Dla sarmackiego wojownika lub jeźdźca o wysokim statusie bogato zdobiony pas miał istotne znaczenie reprezentacyjne i mógł być powodem do dumy. Nie jest jasne, w jakich okolicznościach pas trafił do ziemi. Nie można wykluczyć, że w pobliżu znajduje się grób wojownika.
Znaczenie odkrycia
Odkrycie w Lesie Cecyńskim ma kluczowe znaczenie dla zrozumienia dawnych kontaktów kulturowych, handlowych i militarnych ludności Bukowiny ze światem antycznym. Pokazuje, jak prowincjonalno-rzymskie rzemiosło przenikało na tereny leżące poza bezpośrednimi granicami cesarstwa.
Po zakończeniu pełnego opracowania naukowego i prac konserwacyjnych te 1800-letnie zabytki zostaną przekazane do Czerniowieckiego Obwodowego Muzeum Krajoznawczego. Będą tam prezentowane na stałej ekspozycji.
Źródło: BSMU
