Robotnicy znaleźli pod ziemią 2400-letnie belki. Czy to zaginiony port Celtów?

W marcu 2026 roku robotnicy pracujący przy budowie zbiornika retencyjnego w pobliżu mostu Willigisbrücke w Aschaffenburgu natknęli się pod ziemią na zabytkowe kłody drewna. Ich wiek oraz pierwotne przeznaczenie były początkowo zupełną zagadką.

Na miejsce szybko wezwano ekspertów z Bawarskiego Krajowego Urzędu ds. Ochrony Zabytków (BLfd) Okazało się, że to przypadkowe odkrycie na placu budowy jest jednym z najciekawszych znalezisk archeologicznych w tym rejonie w ostatnich latach.

Belki pod lupą naukowców

Naukowcy w kilka tygodni zbadali dębowe belki metodą dendrochronologiczną. To metoda umożliwiająca bardzo precyzyjne określenie wieku drewna w oparciu o analizę słojów przyrostu rocznego drzewa. Z powodzeniem wykorzystali ją niedawno polscy badacze w mieście legendarnego króla Midasa.

Analiza wykazała, że potężne drzewa zostały ścięte w epoce żelaza, dokładnie między 372 a 352 rokiem p.n.e. Ta ponad 2400-letnia konstrukcja jest unikatowa w całej Bawarii i Niemczech ze względu na swój wiek, skomplikowaną budowę oraz doskonały stan zachowania. Drewno przetrwało tysiąclecia w podmokłym gruncie nad Menem, bo odcięty był dopływ tlenu, co uchroniło je przed rozkładem.

Wyzwanie logistyczne. Wydobycie zabytkowych gigantów za pomocą dźwigu

Badacze wydobywali belki stopniowo. Każda z nich mierzy od 3 do 4 metrów i waży od 200 do nawet 250 kilogramów. Niezbędne było wykorzystanie dźwigu. Aby zapobiec wysychaniu drewna, konserwatorzy natychmiast oczyścili belki i umieścili je w specjalnych basenach. W przyszłości każdy element zostanie poddany szczegółowemu skanowaniu laserowemu 3D.

Celtycka budowla

To, że odkryta konstrukcja nad rzeką Men jest dziełem starożytnych Celtów, naukowcy ustalili dzięki konkretnym dowodom archeologicznym i technologicznym. Oto one:

• Precyzyjne datowanie drewna na IV wiek p.n.e. W tej części Europy to środek epoki żelaza, czyli okres pełnego rozkwitu kultury celtyckiej na tych terenach;
• Ślady starożytnych narzędzi. Na powierzchni wydobytych, świetnie zachowanych belek doskonale widać charakterystyczne ślady nacięć i obróbki wykonane przez celtyckie celtyckie siekiery i ciosła;
• Charakterystyczna technika budowy. Konstrukcja łączy w sobie monumentalne, suche mury (układane z kamieni bez użycia zaprawy) oraz precyzyjnie dopasowane do nich ciężkie drewniane belki;
• Strategiczne położenie i obronność. Budowla wraz ze specjalną drewnianą platformą (pomostem nadrzecznym) miała za zadanie chronić i kontrolować dostęp od strony rzeki Men w górę, w kierunku istniejącej tam w epoce żelaza ważnej osady obronnej

Nowa teoria o celtyckim porcie rzecznym

Skoro już wiemy, że konstrukcję wznieśli Celtowie, pozostaje pytanie: czym ona była? Dr Stefanie Berg z BLfD uważa, że obiekt chronił wejście prowadzące od Menu w górę celtyckiej osady. Bezpośrednio przed suchym murem i konstrukcją belkową od strony wody znajdował się drewniany pomost. Mogła to być rzeczna przystań, przy której cumowały łodzie w celu rozładunku i przeładunku towarów. Oprócz praktycznej funkcji być może taki umocniony pomost miał być komunikatem dla innych społeczności – swoistym pokazem siły, bo w czasach świetności ta konstrukcja była imponująca i widoczna z daleka.

Źródło: Bayerisches Landesamt für Denkmalpflege

Szukasz więcej inspirujących podróży, fascynujących odkryć i opowieści ze świata nauki? Skorzystaj ze specjalnej oferty prenumeraty magazynów National Geographic Polska i National Geographic Traveler.

Nasz autor

Szymon Zdziebłowski

Dziennikarz naukowy i podróżniczy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. przewodniki turystyczne po Egipcie oraz popularnonaukowe książki: „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” i „Bogowie Polski. Szamani, megality i zapomniane słowiańskie bóstwa”. Miłośnik niewielkich, lokalnych muzeów. Uwielbia długie trasy rowerowe, szczególnie te prowadzące wzdłuż rzek.