Zapomnij o tym, co wiesz o Azji. Te chińskie ciekawostki zadziwią przedstawicieli innych kultur

Tak rozległy i zróżnicowany obszar po prostu musi skrywać wiele ciekawostek i tak jest w istocie. W Państwie Środka panują inne obyczaje niż w pozostałych częściach świata, więc w pierwszej chwili kontakt z tamtejszą kulturą może okazać się niemałym szokiem dla turysty z Europy.

WIDEO…

Chiny, jak i inne kraje cywilizacji buddyjsko-konfucjańskiej, rozwijały się niezależnie od reszty świata. To w dużej mierze zadecydowało o odmienności kulturowej tego miejsca. W kontekście historycznym i kulturalnym trudno dostrzec jakiekolwiek podobieństwa między Chinami a cywilizacją zachodnią. Z punktu widzenia przeciętnego Europejczyka niemal wszystko, co dotyczy Państwa Środka, wydaje się obce, egzotyczne. Żeby przybliżyć specyfikę tego niezwykłego kraju, zebraliśmy najbardziej intrygujące ciekawostki o Chinach.

Symbole, zwyczaje i gesty – ciekawostki o kulturze chińskiej 

„Co kraj, to obyczaj” – odmienność kulturowa jest czymś całkowicie normalnym i widać ją nawet między krajami sąsiadującymi ze sobą. Należy jednak podkreślić, że w konfrontacji z chińską obyczajowością, najdziwniejsze europejskie zwyczaje wydają się niemal pospolite.

Zobacz także:

Kraj alpejskich szczytów, mlecznej czekolady i wielu tajemnic. Najbardziej zaskakujące ciekawostki o Szwajcarii

• W Polsce chryzantemy kojarzone są przede wszystkim z ceremonią pogrzebową. W Chinach symbolizują długowieczność, szczęście oraz szlachetność. Obchodzi się tam nawet święto poświęcone temu kwiatu.
• Kolor biały niemal na całym świecie kojarzy się z czystością i niewinnością, ale nie w Chinach. W Państwie Środka w wielu sytuacjach biel jest kolorem żałoby.
• W kulturze chińskiej dużą uwagę przywiązuje się do punktualności. Spóźnienia są traktowane jako oznaka braku szacunku.
• O ile niemal na całym świecie wręczenie zegarka w prezencie nie jest traktowane jako nietakt, to w Chinach taki podarunek jest traktowany jako poważna wpadka. W tamtejszej kulturze zegarek i budzik symbolizują czas, który pozostał do końca życia. 
• W chińskiej kulturze każdy, kto otrzyma prezent, nie powinien go odpakować w obecności darczyńcy. W Państwie Środka takie zachowanie jest uznawane za niegrzeczne.

Surowa kara za ściąganie – ciekawostki o edukacji w Chinach 

Mimo że struktura szkolnictwa w Chinach jest podobna do europejskiej, tamtejsza codzienność szkolna pełna jest tradycji, które dla Europejczyka mogą wydawać się niezwykłe.

• Chińskie dzieci zazwyczaj rozpoczynają szkołę podstawową w wieku 6 lat. Obowiązkowa edukacja trwa 9 lat i obejmuje zwykle 6 lat szkoły podstawowej oraz 3 lata niższej szkoły średniej. Po jej ukończeniu uczniowie mogą kontynuować naukę w 3-letniej szkole średniej ogólnokształcącej lub w szkołach średnich zawodowych. Następnie mogą podjąć studia na uniwersytecie lub w innej uczelni wyższej.
• Ściąganie na egzaminach jest w Chinach traktowane bardzo poważnie. W przypadku niektórych egzaminów państwowych za organizowanie oszustwa w szczególnie poważnych przypadkach grozi kara od 3 do 7 lat pozbawienia wolności.  
• W środkowej i południowej części Chin klimat jest na ogół cieplejszy niż na północy, dlatego w wielu tamtejszych szkołach nie instaluje się tradycyjnego centralnego ogrzewania. Zimą placówki korzystają z klimatyzatorów z funkcją grzania, elektrycznych grzejników lub innych lokalnych rozwiązań. W rezultacie w chłodniejszych miesiącach uczniowie i nauczyciele czasami siedzą w klasach odziani w płaszcze lub kurtki.
• W chińskich szkołach przerwa obiadowa często trwa od około godziny do dwóch godzin, ponieważ obejmuje również odpoczynek lub drzemkę. Jej długość zależy jednak od szkoły, regionu i wieku uczniów. Nauczyciele w części placówek mogą korzystać z bezpłatnych lub subsydiowanych posiłków. 

Co się kryje na chińskim talerzu? – ciekawostki chińskiej kuchni

Kuchnia chińska cieszy się uznaniem na całym świecie. Warto jednak wiedzieć, że istnieje istotna różnica między „chińszczyzną”, którą można zamówić w orientalnych barach i restauracjach, a prawdziwymi chińskimi daniami.

• W Chinach nikt nie mówi o „kuchni chińskiej”. Mimo wielu cech wspólnych, właściwie w każdym regionie tego kraju obowiązuje inna tradycja kulinarna. Istnieje przynajmniej 9 odmian kuchni chińskiej, a wśród najważniejszych należy wymienić kantońską, pekińską, szanghajską i syczuańską.
• W mieście Dongyang (we wschodnich Chinach) lokalnym przysmakiem są tzw. jaja prawiczków. Pod tą osobliwą nazwą kryją się jajka gotowane w moczu młodych chłopców. Uryna jest zbierana wczesną wiosną, m.in. z toalet w szkołach, a tradycyjnie preferowany jest mocz chłopców w wieku poniżej 10 lat.
• W polskiej tradycji kulinarnej solenie pomidorów jest czymś naturalnym. W Chinach pomidory również często przyprawia się cukrem, szczególnie gdy podawane są na surowo. Popularnym przykładem jest prosta potrawa z pokrojonych pomidorów posypanych cukrem (tzw. táng bàn xī hóng shì).
• Wbrew powszechnej opinii, chińskie ciasteczka z wróżbą nie pochodzą z Chin. Ich korzenie wiąże się z japońskimi ciasteczkami tsujiura senbei, znanymi w okolicach Kioto już w XIX wieku. Współczesna forma ciasteczka z wróżbą rozwinęła się w Stanach Zjednoczonych, przede wszystkim w środowisku japońskich imigrantów. Dopiero później ciasteczka zostały silnie związane z chińskimi restauracjami w USA.
• Podobno w kuchni chińskiej rozróżnia się 20 tys. potraw. Trudno jednak wskazać wiarygodną, oficjalną liczbę wszystkich chińskich potraw, ponieważ kuchnia Chin obejmuje ogromną liczbę dań regionalnych i lokalnych odmian.
• W chińskiej tradycji podczas posiłku herbata często jest podawana na początku aby pobudzić apetyt. Następnie pojawiają się zimne przystawki i dania gorące. W formalnych posiłkach kolejność może obejmować również zupy, dania główne oraz owoce lub słodkie przekąski.

Co trzeba wiedzieć przed przyjazdem do Chin – turystyczne ciekawostki

Chiny są jedną z najpopularniejszych destynacji turystycznych wypraw. Nie każdy turysta jest jednak przygotowany na to, co zastanie na miejscu.

• Turyści, którzy odwiedzają Chiny muszą pamiętać, że międzynarodowe prawo jazdy nie wystarczy, by móc poruszać się tam samochodem. Każdy kierowca musi legitymować się chińskimi uprawnieniami lub tymczasowym chińskim zezwoleniem na prowadzenie pojazdów. 
• Wszyscy zwiedzający powinni wiedzieć, że w Chinach zielone światło dla pieszych oznacza, że można przejść przez przejście, ale warto zachować szczególną ostrożność i upewnić się, że kierowca rzeczywiście ustępuje pierwszeństwa. 
• Prześwietlanie bagażu na lotniskach nie dziwi nikogo. Trzeba jednak wiedzieć, że w Chinach taka kontrola jest prowadzona także na dworcach kolejowych. Wszystkie osoby wchodzące na dworzec oraz ich bagaż podlegają kontroli bezpieczeństwa, obejmującej m.in. prześwietlanie bagażu.
• Nie warto decydować się na podróż do Chin w trakcie trwania tzw. dwóch złotych tygodni. Mowa o Chińskim Nowym Roku (koniec stycznia) i święcie proklamowania Chińskiej Republiki Ludowej (początek października). W tym czasie bilety lotnicze i noclegi kosztują najwięcej, a bilety kolejowe na miejscu są praktycznie niedostępne. W miejscach publicznych panuje również wówczas spory tłok. 

Chiny na mapie – ciekawostki geograficzne

W ujęciu geograficznym Chiny są jednym z najbardziej fascynujących krajów. Ogromny obszar i zróżnicowane ukształtowanie terenu – właśnie te cechy decydują o tym, że właściwie każda informacja o geografii Chin stanowi niemałą ciekawostkę.

• Tereny położone powyżej 500 m n.p.m. stanowią około 75% obszaru Chin. Najwięcej obszarów nizinnych znajduje się na wschodzie kraju.
• Chiny zajmują około 6,4% lądowej powierzchni Ziemi. Powierzchnia Chin wynosi około 9,6 mln km², podczas gdy powierzchnia lądów na Ziemi to około 149 mln km².
• Chińczycy stanowią około 17% ogółu ludności na naszej planecie. Oznacza to, że mniej więcej co szósty człowiek na Ziemi mieszka w Chinach.
• Tybet jest określany jako dach świata. Nie bez powodu. Płaskowyż Tybetański jest najwyżej położonym dużym płaskowyżem na Ziemi, ze średnią wysokością przekraczającą 4000 m n.p.m.
• Około 94% ludności Chin zamieszkuje obszar na wschód od tzw. linii Heihe–Tengchong. Linia ta przebiega od Heihe na północnym wschodzie do Tengchong na południowym zachodzie i wyznacza bardzo wyraźną granicę gęstości zaludnienia kraju. 
• W Chinach jest ponad 100 miast, których obszary miejskie liczą więcej niż milion mieszkańców.

Ciekawostki o historii Chin

Cywilizacja chińska należy do najstarszych. Mimo że rozwijała się niezależnie od reszty świata, wywarła istotny wpływ na pozostałe obszary.

• Jak długo istnieją Chiny? Cywilizacja chińska ma swoje korzenie w epoce neolitu, kilka tysięcy lat p.n.e., a pierwsze państwa i miasta rozwijały się na terenach dzisiejszych Chin już w III tysiącleciu p.n.e. Chińska Republika Ludowa została proklamowana 1 października 1949 roku.
• Chinom tradycyjnie przypisuje się cztery wielkie wynalazki: papier, druk, proch strzelniczy i kompas. Wynalazki te odegrały ogromną rolę w rozwoju cywilizacji chińskiej i później rozprzestrzeniły się na inne części świata.
• W starożytnych Chinach wynaleziono także wiele przedmiotów, które do dziś ułatwiają codzienne życie ludziom na całym świecie. Mowa między innymi o papierze toaletowym i papierowych pieniądzach. Chińczycy stosunkowo wcześnie wykorzystywali także wentylatory. 
• Qin Shi Huangdi, pierwszy cesarz zjednoczonych Chin, wstąpił na tron w wieku 13 lat. Początkowo władzę sprawował w jego imieniu regent. Po osiągnięciu pełnoletności Qin Shi Huang przejął samodzielną władzę, a następnie podbił pozostałe walczące państwa i w 221 r. p.n.e. przyjął tytuł pierwszego cesarza Chin. W czasie walk o władzę eliminował swoich przeciwników, a źródła opisują również represje wobec członków własnej rodziny.

Inne ciekawostki o Chinach 

Powyżej wymieniliśmy najciekawsze informacje o Chinach. Jeżeli to za mało, na dokładkę mamy dla was kolejną porcję ciekawostek.

• 13 jest pechową liczbą w wielu kulturach na świecie. Jednym z wyjątków są Chiny. W Państwie Środka za pechową uznawana jest przede wszystkim cyfra 4. Wynika to z faktu, że w języku chińskim jej wymowa jest bardzo podobna do wymowy słowa „śmierć”.
• Skoro mowa o tetrafobii (bo tym terminem określany jest lęk lub niechęć związana z „czwórką”), warto nawiązać do interesującej ciekawostki o Azji. W wielu krajach Azji Wschodniej i Południowo-Wschodniej cyfra 4 również jest uznawana za pechową, m.in. w Japonii, Korei Południowej i Wietnamie.
• Wielki Mur Chiński jest jedną z największych atrakcji tego niezwykłego kraju. Rozczarują się jednak ci, którzy odwiedzają Państwo Środka przede wszystkim po to, by na własne oczy zobaczyć budowlę widoczną z Księżyca – to mit. Jeżeli za granicę kosmosu przyjmiemy Linię Kármána, to należy uznać, że budowlę rzeczywiście można zobaczyć gołym okiem z przestrzeni kosmicznej, ale jak twierdził Eugene Cernan – amerykański astronauta – taka możliwość istnieje wyłącznie przy idealnych warunkach pogodowych, na wysokości od 160 do 320 km.
• „Wielki Mur Chiński” nie jest oficjalną nazwą tej niezwykłej budowli. To określenie spopularyzowali Anglicy w XIX wieku. Oficjalna nazwa ogromnej fortyfikacji to Wànlǐ Chángchéng, czyli „Mur 10 Tysięcy Li”. W kulturze chińskiej 10 tysięcy oznacza coś nieskończonego, a li to jednostka miary.
• Szacuje się, że w Chinach miliony ludzi mieszkały lub nadal mieszkają w tradycyjnych domach wydrążonych w ziemi, zwanych yaodong. Największe skupiska takich domostw znajdują się na Wyżynie Lessowej w północnych Chinach, szczególnie w prowincji Shaanxi.