Słodkie rożki, pancerne plecaki i huczne uroczystości. Tradycje rozpoczęcia roku szkolnego w Polsce i na świecie

Aby osłodzić uczniom powrót do szkoły, na całym świecie powstały przeróżne zwyczaje. W niektórych regionach Polski dostrzec można tego dnia dzieci spacerujące na pierwsze lekcje z wypełnionymi słodyczami rogami w dłoniach. Zwyczaj ten przybył do naszego kraju od zachodnich sąsiadów, gdzie każdego września pierwszoklasiści obdarowywani są tzw. Schultüte.

Uczniowski róg obfitości: niemiecka Schultüte i polska tyta

Tradycja Schultüte, czyli rogu pełnego słodkości wręczanego dzieciom idącym do pierwszej klasy szkoły podstawowej, wywodzi się z początków XIX wieku. To wtedy dzieci z bogatych domów w niemieckiej Saksonii i Turyngii zacząły dostawać od swoich rodziców ręcznie robione torby w kształcie rożków, wypełnione słodyczami i zabawkami. Zwyczaj ten z początku obowiązywał jedynie wśród uczniów uczęszczających do szkół prywatnych, gdyż tylko ich rodziny mogły sobie pozwolić na tak obfitą wyprawkę.

Wraz z wprowadzeniem obowiązku edukacji w całych Niemczech w latach 20. XX wieku zwyczaj wręczania rogów pierwszoklasistom rozprzestrzenił się na cały kraj. Niemal sto lat po tym, jak pierwsi saksońscy uczniowie zostali wyposażeni w Schultüte, w kraju ze stolicą w Berlinie ruszyła pierwsza masowa produkcja tych ceremonialnych rożków. Firma Carla Augusta Nestlera z miejscowości Wiesa działa do dziś i nadal umila uczniom pierwszy dzień nauki.

W Polsce zwyczaj ten rozwinął się szczególnie na zachodnich ziemiach kraju, na co wpływ miała historia i wieloletnie sąsiedztwo. Na Górnym Śląsku czy w Wielkopolsce uczniowie dostają tzw. tytę, która – tak jak w przypadku naszych zachodnich sąsiadów – wypełniana jest różnego rodzaju upominkami. Najpierw pierwszoklasiści muszą uporać się jednak z trudami pierwszych zajęć, bowiem delektowanie się podarunkami rozpoczyna się dopiero po powrocie do domu.

Tornister na całe życie. Japoński randoseru chroni i jednoczy

Dzieci z drugiego końca świata - Japonii - otrzymują zdecydowanie bardziej wytrzymały upominek. Według tradycji tamtejsi pierwszoklasiści wstępujący w progi szkoły podstawowej (gdzie rok szkolny rusza w kwietniu) dostają od rodziców lub dziadków randoseru – skórzany tornister, który ma im służyć przez cały okres sześcioletniej nauki.

Kształt wytrzymałych plecaków został zaprojektowany tak, aby bez problemu pomieściły zeszyty i książki w formacie A4. Design plecaków zwraca również uwagę na równość wszystkich uczniów – pierwsze modele randoseru powstały po to, by każdy uczeń, bez względu na status materialny rodziny, prezentował się w szkolnej ławce w ten sam sposób.

Randoseru to jednak nie tylko torba, w której japońscy uczniowie noszą przybory. Przez lata korzystania z tego plecaka jego forma ewoluowała tak, by maksymalnie chronić najmłodszych. Nowoczesne modele wyposażone są w odblaskowe elementy, dzięki którym dziecko pozostaje widoczne w ruchliwych metropoliach. Co więcej, specyficzna konstrukcja sprawia, że w przypadku podtopień plecak może utrzymać dziecko na powierzchni wody.

Huczne festyny na rozpoczęcie roku

W indyjskim stanie Kerala wraz z początkiem czerwca (to wtedy w tym regionie rozpoczyna się rok szkolny) miliony osób biorą udział w święcie Pravesanolsavam. Wydarzenie to inaugurują zwykle premier oraz minister edukacji. Szkoły tego dnia dekorowane są balonami, girlandami i kolorowymi rysunkami. Nowi uczniowie są witani przez starszych kolegów oraz nauczycieli słodyczami, drobnymi upominkami i kwiatami. Z uwagi na rozpoczynającą się porę monsunową, dzieci często obdarowywane są kolorowymi parasolkami. Całości towarzyszą tradycyjne pokazy gry na bębnach.

Huczne uroczystości powitalne odbywają się również w Stanach Zjednoczonych. Tamtejszym orientation days towarzyszą liczne spotkania integracyjne, a szkoły w USA stawiają na szybką adaptację najmłodszych. Dzieci często przygotowują drobne upominki dla swoich nowych pedagogów. Ten okres zapoznawczy organizowany przed właściwymi lekcjami ma pomóc nowym uczniom oswoić się z budynkiem, zasadami oraz planem zajęć, redukując stres związany z nowym etapem życia.

Źródła: Germanfoods.org, Wasabi Store, The News Minute

Szukasz więcej inspirujących podróży, fascynujących odkryć i opowieści ze świata nauki? Skorzystaj ze specjalnej oferty prenumeraty magazynów National Geographic Polska i National Geographic Traveler.

Nasz autor

Olaf Kardaszewski

Absolwent Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych na Uniwersytecie Warszawskim. Obecnie student magisterskiego kierunku Studiów Miejskich na tej samej uczelni. Interesuje się społecznymi i kulturowymi aspektami zmieniającego się świata, o czym chętnie pisze w swoich pracach. Współprowadzący projekt „Podziemna Warszawa” w National Geographic Polska. Uwielbia podróże, w trakcie których zawsze stara się obejrzeć mecz lokalnej drużyny piłkarskiej.