Aborygeni zamieszkują Australię od dziesiątków tysięcy lat. Ze źródeł pisanych wynika, że Europejczycy po raz pierwszy pojawili się na na tym kontynencie dopiero w 1606 roku.
WIDEO…
Wówczas holenderski odkrywca Willem Janszoon dobił do lądu po zachodniej stronie półwyspu Cape York. Na mapie wyrysował linię brzegową długości około 300 km. Istnieją doniesienia o wcześniejszym przybyciu do Australii Arabów, Portugalczyków, Hiszpanów, Chińczyków, a nawet Rzymian, ale nie są one wiarygodne.
Po setkach lat kontynent australijski zdominowali Brytyjczycy. W 1931 roku, na mocy statutu westminsterskiego, dominia, w tym Australię, zrównano prawnie z Wielką Brytanią. Tę datę czasem uznaje za symboliczny moment uzyskania przez Australię niepodległości.
Góra Kościuszki. Czy na pewno?
Co wiemy o najwyższym szczycie Australii? Z perspektywy Europejczyków nie wydaje się szczególnie wysoki. Ma 2228 m n.p.m., jest dość płaski i nieporośnięty roślinnością.
Od XIX wieku góra nosi nazwę na cześć polskiego generała, ale wcześniej określano ją inaczej. Ostatnio jeden z ludów aborygeńskich forsuje koncepcję powrotu do jednej z dawnych nazw: Kunama Namadgi.
Władze sprzeciwiają się temu. Biorą jednak pod uwagę ewentualne dopuszczenie tej nazwy jako drugiej, używanej równolegle. Twierdzą, że nie wszystkie rdzenne ludy Australii są za wprowadzeniem tej zmiany. W języku jednej z lokalnych społeczności, Ngarigo, pierwszy człon zwrotu Kunama Namadgi oznacza… kał.
Ciekawostkę stanowi fakt, że – technicznie rzecz biorąc – Góra Kościuszko nie jest najwyższym szczytem Australii. Wyższy jest wulkan (Mawson Peak) położony na należącej do Australii wyspie Heard Island u wybrzeży Antarktydy. Mawson Peak jest częścią Australii, ale geograficznie uznaje się go za „sub-Antarktydę”.
Najwyższy szczyt Australii – kiedy go zdobyto i tak nazwano?
Z zapisków i dokumentacji papierowej jasno wynika, że pierwszym europejskim zdobywcą najwyższego szczytu Australii i jednocześnie osobą, która nadała mu nazwę, był Paweł Edmund Strzelecki (1797-1873) – polski podróżnik, geolog, geograf i odkrywca. Strzelecki urodził się w podpoznańskiej Głuszynie. Był pierwszym Polakiem, który okrążył ziemię w celach naukowych.
W 1840 roku Strzeleckiego zaprowadzili na najwyższy szczyt Australii aborygeńscy przewodnicy: Charlie Tarra i Jackey. Towarzyszył im również James Macarthur. Strzelecki podczas wędrówek po Australii przebył ponad 11 tys. kilometrów. Ten dystans pokonał w większości pieszo.
Strzelecki nazwał najwyższy szczyt Australii Górą Kościuszki – na cześć generała, Najwyższego Naczelnika Sił Zbrojnych Narodowych w powstaniu 1794 roku, czyli tzw. insurekcji kościuszkowskiej. Australijczycy wymawiają nazwisko naszego bohatera narodowego inaczej, niż robi się to w Polsce. Brzmi ono mniej więcej „kozyjosko”.
Wspinaczka na najwyższy szczyt Australii
Mimo że szczyt nie wydaje się szczególnie wysoki, wspinaczka na niego trwa kilka godzin. Góra znajduje się w Parku Narodowym Kościuszki, około 240 km na południowy-zachód od Sydney w stanie Nowa Południowa Walia.
Czasem Góra Kościuszki uwzględniana jest w wyzwaniu Korony Ziemi (Seven Summits) polegającym na wspinaczce na najwyższe góry wszystkich kontynentów. Trwa spór, czy to Góra Kościuszki lub indonezyjski Puncak Jaya powinny być „siódmą górą”. Debata ta wynika z geograficznej definicji kontynentu Australii/Oceanii. Góra Kościuszki jest najwyższą górą Australii. Jednak biorąc pod uwagę całą Oceanię, Puncak Jaya w Indonezji jest wyższym szczytem. Dlatego wielu wspinaczy wdrapuje się na oba.
W nowym odcinku wideopodcastu National-Geographic.pl rozmawiamy z australijsko-polską parą. Josh i Paula Bell opowiadają o wzajemnych stereotypach narodowych, wyzwaniach w nauce języka polskieg...
W porównaniu z innymi najwyższymi szczytami na wszystkich kontynentach, wspinaczka na Górę Kościuszki jest stosunkowo łatwa. Wiodą na nią dwa główne szlaki. Oba oferują spektakularne widoki na Park Narodowy Kościuszki:
- pierwszy zaczyna się w Thredbo. Można skorzystać z wyciągu krzesełkowego Kosciuszko Express. To powinno przyspieszyć 13-kilometrową trasę (licząc w obie strony). Jej ukończenie zajmie od czterech do pięciu godzin. Ta popularna trasa spacerowa prowadzi obok jeziora Cootapatamba, które jest najwyżej położonym jeziorem w Australii;
- druga trasa na najwyższy szczyt Australii rozpoczyna się w Charlotte Pass. Jest zdecydowanie dłuższa, bo w obie strony to 18,6 km i powinna zająć od sześciu do ośmiu godzin. Częściowo można ją pokonać na górskim rowerze. Należy go zostawić na stojakach na przełęczy Rawson Pass i przejść pieszo 1,4 km do szczytu.
Na wędrówkę najlepiej jest wybrać się od grudnia do marca, czyli w czasie, gdy na szczycie nie zalega już śnieg – pamiętajmy, pory roku na południowej półkuli są „na opak”. Oczywiście masywy wokół Góry Kościuszki oferują też świetne i jedne z najdłuższych tras narciarskich na kontynencie. Dlatego w góry można się też wybrać w sezonie zimowym.
W 2024 roku trwają prace mające na celu modernizację szlaków wiodących na szczyt Góry Kościuszki. Dlatego przed wyjściem warto zapoznać się z komunikatami parku narodowego.
Źródła: ABC News, National Geographic, VisitNsw.
Nasz ekspert
