Lötschenpass to wysokogórska przełęcz alpejska w Szwajcarii, leżąca na wysokości ponad 2600 m n.p.m. na granicy Berneńskiego Oberlandu i Wallis. Te regiony słyną z niebosiężnych szczytów, lodowców, malowniczych dolin oraz rozbudowanej sieci kolejek górskich.
WIDEO…
Przełęcz od tysiącleci służyła ludziom jako jeden z punktów na wysokogórskim szlaku. Obecnie jest to ważne stanowisko archeologiczne. Każdego roku jest tutaj coraz mniej lodu, co związane jest ze zmianami klimatu. Na skutek jego wytapiania na powierzchni pojawiają się zabytki z epoki brązu, epoki rzymskiej i średniowiecza. Były to m.in. łuk, strzały, płaty skóry i pojemnik z łyka.
Rutynowy patrol archeologiczny i niespodziewane odkrycie
W połowie października 2026 roku pracownicy Służby Archeologicznej Kantonu Berno wyszli na kolejny obchód kontrolny wysokogórskich stanowisk. Ich zadaniem jest stała inspekcja terenu i dokumentacja zabytków odsłanianych przez ubytek lodowca.
Podczas tego patrolu badacze natrafili po raz pierwszy na większy pradziejowy przedmiot wykonany z metalu. Co istotne, zabytkowa ozdoba leżała na uboczu, z dala od dotychczas znanych skupisk zabytków.
Kunsztowna ozdoba sprzed czterech tysięcy lat
Tym przedmiotem był cienki naszyjnik wykonany z brązu, wyprodukowany we wczesnej epoce brązu i datowany na lata 2000–1700 p.n.e. Zabytek liczy więc około 4000 lat. Odnaleziony artefakt to pierwszy obiekt z brązu oraz pierwsza ozdoba z tej epoki odkryta na Lötschenpass.
Naszyjnik ma średnicę wynoszącą około 13 centymetrów. Oba jego końce uformowano w charakterystyczne uszka o kształcie pętli. Zachwyt archeologów wzbudził stan zachowania przedmiotu: mimo że kilka tysiącleci zalegał w surowych górskich warunkach, cienki naszyjnik przetrwał w zaskakująco dobrym stanie. Obecnie jest poddawany zaawansowanym pracom konserwatorskim, które pozwolą zabezpieczyć dawny stop brązu przed zniszczeniem.
Dar dla bóstw i podziękowanie za udaną podróż?
Dlaczego naszyjnik znalazł się na wysokiej przełęczy? Zdaniem archeologów nie był to przypadek. Badacze uważają, że ozdobę celowo zdeponowano w tym miejscu. Obiekt stanowił ofiarę złożoną bóstwom. Intencją było bezpieczne pokonanie Alp lub podziękowanie za pomyślne przebycie trudnego szlaku.
Znalezisko to dowodzi nie tylko ówczesnej religijności, ale też dużej mobilności dawnych społeczności. Potwierdza, że już 4 tysiące lat temu ludzie regularnie przekraczali wysokie pasma górskie.
Źródło: Kanton Bern