Archeologia jest naprawdę fascynującą nauką. Również dlatego, że wiele poglądów i ustaleń w tej dziedzinie może zmienić się bardzo szybko. Tak jest w przypadku najnowszego odkrycia z Arabii Saudyjskiej.
WIDEO…
Zaledwie kilka miesięcy temu pisaliśmy o tym, że w RPA naukowcy odkryli najstarsze strzały pokryte trucizną. Miały aż 60 tys. lat! Teraz badacze na łamach „Science” dowodzą, że mają dowody na zastosowanie grotów pokrytych toksyczną substancją sprzed 125 tysięcy lat. Co wiemy o tym odkryciu?
Teraz pustynia, kiedyś zielona oaza
Znaleziska dokonano na dzisiejszej pustynia Ar-Rab al-Chali w Arabii Saudyjskiej. To jeden z najbardziej jałowych i niegościnnych rejonów świata. Jednak około 125 000 lat temu warunki były zupełnie inne.
W kotlinie Mundafan znajdowało się wówczas słodkowodne jezioro, wokół którego rosły trawy i drzewa. Zbiornik ten stanowił idealne środowisko dla bogatej fauny oraz grup pierwszych ludzi współczesnych w tym rejonie, poszukujących stałego dostępu do wody i pożywienia.
To właśnie na tym obszarze międzynarodowy zespół, kierowany przez Griffith University we współpracy z King Abdullah University of Science and Technology (KAUST) oraz Saudyjską Komisją Dziedzictwa, zbadał dobrze zachowane stanowisko archeologiczne 'Uruq Aljelibah. Było to obozowisko myśliwych.
Naukowcy pozyskali tam ponad 5000 kamiennych narzędzi (reprezentujących m.in. technologię lewaluaską) oraz liczne kości kopalnych zwierząt.
Śmiertelna trutka na grotach sprzed 125 tysięcy lat
Na powierzchni części kamiennych grotów eksperci wykryli biomarkery chemiczne Acokanthera schimperi. Jest to niewielkie drzewko z rodziny toinowatych, które obecnie rośnie w centralnej i wschodniej Afryce, ale również w Jemenie. Tradycyjnie jego soki były używane do zatruwania strzał. Odnaleziono również ślady innych toksycznych związków produkowanych z roślin. Jednak w przypadku grotów z Arabii Saudyjskiej nie ma mowy o tym, że były używane jako strzały do łuku. Zapewne była to broń miotana, prawdopodobnie włócznie.
Oznacza to, że już 125 000 lat temu ludzie w Arabii celowo zatruwali broń, aby paraliżować układ krążenia wielkich zwierząt i tym samym zwiększać skuteczność polowań.
Zaawansowana broń kompozytowa
Na stanowisku ’Uruq Aljelibah archeolodzy natrafili też na inne niezwykłe znaleziska. Były to kamienne groty, które osadzano na drewnianych trzonkach. O tym, że nie były to pięściaki (narzędzia, którymi pracowano, trzymając je w dłoniach), ale groty umieszczane na drewnianych trzonkach, świadczą mikroślady u podstawy grotów, bo organiczna część nie zachowała się do naszych czasów. Są to pozostałości po żywicy roślinnej oraz włóknach – dowody na precyzyjne osadzanie i przywiązywanie kamienia do drewnianych trzonów.
Z kolei na czubkach ostrzy odkryto mikroskopijne tkanki zwierzęce i uszkodzenia powstałe w wyniku uderzenia, co potwierdza, że wykorzystywano je do polowania na m.in. hipopotamy, bawoły czy gazele.
Znaczenie odkrycia
Wyniki badania dowodzą, że wczesny Homo sapiens posiadał głęboką wiedzę na temat roślin – potrafił pozyskiwać tkanki palmowe, drewno i włókna, a także ekstrahować silne toksyny. Poza tym tworzył kompozytową broń.
Odkrycie to obala również dotychczasowy pogląd, wedle którego Półwysep Arabski był wyłącznie suchym, niegościnnym korytarzem tranzytowym w momencie migracji człowieka współczesnego z Afryki na północ.
– Tak stare stanowiska archeologiczne rzadko dają równie kompletny obraz codziennego życia – z bronią myśliwską, szczątkami oprawianych zwierząt oraz miejscami obróbki roślin i wyrobu narzędzi zgromadzonymi w jednym miejscu – podsumowuje jeden z autorów badania prof. Christopher Clarkson z Griffith University.
Źródło: Science
