Wielki książę Witold (ok. 1350–1430) jest kluczową postacią w dziejach Wielkiego Księstwa Litewskiego. To symbol dawnej potęgi państwa. Jego postać jest ściśle związana z polską historią. To on dowodził wojskami litewsko-ruskimi w bitwie pod Grunwaldem, w której wspólnie z Polakami pokonano siły Zakonu Krzyżackiego. Mimo ogromnego znaczenia historycznego władcy, dokładne miejsce jego pochówku od wieków pozostaje owiane tajemnicą.
WIDEO…
W 1930 roku, podczas obchodów 500-lecia jego śmierci, przygotowano ważący 150 kg sarkofag ze stali nierdzewnej, który do dziś pozostaje pusty w podziemiach katedry wileńskiej. Podczas prac w jej kryptach w latach 30. XX wieku odnaleziono szczątki około 826 osób – biskupów, kanoników i fundatorów. Nie jest jasne, czy wśród nich są również kości Witolda, dlatego poszukiwania nadal trwają.
Grób Witolda we wnęce przy kaplicy św. Kazimierza?
Dr Vytautas Urbanavičius jest autorem hipotezy, w myśl której szczątki wielkiego księcia mogą spoczywać w nieznanej wnęce w murze archikatedry, znajdującej się bezpośrednio przy kaplicy św. Kazimierza poświęconej synowi króla Kazimierza IV Jagiellończyka i Elżbiety Rakuszanki. Aby zweryfikować te przypuszczenia, przygotowano szeroko zakrojony projekt badawczy, sfinansowany przez kancelarię rządu Republiki Litewskiej i realizowany przez Instytut Historii Litwy.
Środki na ten cel się znalazły, bo na 2030 rok przypada 600. rocznica śmierci Witolda. Być może do tego czasu uda się zlokalizować szczątki i umieścić je w gotowym już sarkofagu.
Odwiert i zagadkowe pomieszczenie
Prace inwazyjne w bazylice katedralnej w Wilnie przeprowadzono na początku listopada. Poprzedzone były długimi przygotowaniami i konsultacjami naukowymi
4 listopada badacze wykonali w murze precyzyjny odwiert o niewielkiej średnicy, aby maksymalnie ograniczyć ingerencję w zabytkową strukturę. Przez wykonany otwór wprowadzono kamerę 3D oraz skaner 3D. Oczom badaczy ukazała się niedostępna wnęka częściowo wypełniona kamieniami. Nie widać jednak żadnych szczątków ludzkich ani elementów sarkofagu.
Eksperci nie tylko zeskanowali wnętrze pomieszczenia. Przez niemal dwie godziny pobierali próbki mikrobiologiczne z muru oraz z nowo odkrytej wnęki. Badania te mają na celu określenie specyfiki mikroklimatu i stanu zachowania struktury.
Katedra wileńska – to musisz wiedzieć
Bazylika archikatedralna św. Stanisława i św. Władysława – bo taka jest pełna nazwa świątyni – jest jedną w głównych atrakcji turystycznych Wilna. Powstała być może w miejscu pogańskiej świątyni i na przestrzeni stuleci była wielokrotnie przebudowywana.
Szczególnie interesujące są podziemia. To tam w tajnej skrytce odkryto pod koniec 2024 roku różne insygnia królewskie, w tym koronę grobową Aleksandra Jagiellończyka, łańcuch, medalion, pierścień i tabliczkę natrumienną Elżbiety Habsburżanki oraz koronę grobową, berło, łańcuch, jabłko królewskie, trzy pierścienie oraz dwie tabliczki natrumienne Barbary Radziwiłłówny. Te precjoza można teraz obejrzeć na wystawie w Muzeum Dziedzictwa Kościelnego w Wilnie.
Źródła: Litewski Instytut Historii, National Geographic Polska
