Archeolodzy na Mazowszu natrafili na niezwykłe odkrycie. To pierwszy taki artefakt

Stanowisko archeologiczne Łysa Góra co jakiś czas daje o sobie znać, ogłaszając wieść o nowym odkryciu. W ubiegłym roku o mazowieckiej gminie Chorzele zrobiło się głośno za sprawą odnalezienia unikatowego narzędzia do trepanacji czaszki, stworzonego przez Celtów. Moneta, choć zdecydowanie mniejsza niż medyczny oręż, również wskazuje na obecność ludów przybyłych na te tereny z zachodu Europy.

Antyczna moneta z Zeusem

W hałdach rutynowo wykopywanej ziemi archeolodzy natrafili na przedmiot, którego w tamtym momencie zupełnie się nie spodziewali. Oczom badaczy z Państwowego Muzeum Archeologicznego w Warszawie ukazała się niewielka, brązowa moneta ukazująca na rewersie słynnego greckiego boga Zeusa.

Na awersie uwieczniony został zaś jeździec z napisem ΣΕΥΘΟΥ, naruszony specjalnie wykonanym na numizmacie otworem. To pierwszy tego typu przedmiot, jaki oficjalnie udało się odnaleźć archeologom na tym stanowisku. Dodatkowo, jak podają naukowcy, odkryty artefakt jest pierwszą tak dobrze udokumentowaną monetą antyczną z okresu wczesnej epoki żelaza na ziemiach polskich.

Lud Odrysów

Według Macieja Widawskiego, numizmatyka badającego artefakt z Łysej Góry, moneta została wybita w Seuthopolis w państwie Odrysów za czasów panowania Seutesa III. Warto zaznaczyć, że koniec rządów tego władcy wyznacza okres schyłkowy trackiego plemienia, które po śmierci Seutesa stopniowo traciło na znaczeniu. Przedtem jednak ten zamieszkujący tereny współczesnej Bułgarii lud słynął ze swojej potęgi militarnej, a w szczególności ze znakomitej kawalerii.

Wyjątkowymi pozostałościami po Odrysach są liczne grobowce i kurhany zlokalizowane w okolicy bułgarskiego miasta Kazanłyk, na którego terenie kiedyś istniało Seuthopolis. Wśród zachowanych miejsc pochówku znajduje się znany z doskonale zachowanych helleńskich fresków grobowiec tracki w Kazanłyku, wpisany w 1979 roku na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.

Pamiątka Celtów

Skąd więc moneta używana na terenach współczesnej Bułgarii znalazła się na Mazowszu? Stało się tak najprawdopodobniej dzięki Celtom, którzy w pierwszej połowie III wieku p.n.e. najechali i podbili miasto Seutesa III. Mimo że teoria ta nie może zostać w pełni potwierdzona, archeolodzy przypuszczają, że to właśnie ten lud z zachodniej Europy stoi za pojawieniem się monety na ziemiach współczesnej Polski.

W rozwiązaniu zagadki pomaga wspomniany otwór wykonany w numizmacie. Mógł on zostać zrobiony celowo, tak aby nawlec monetę na noszony na szyi rzemyk lub sznur. Numizmat według takiego scenariusza pełniłby funkcję trofeum lub pamiątki po wygranym starciu.

Mimo że wiedza na temat najnowszego artefaktu pozostaje fragmentaryczna, to nie należy bagatelizować znaczenia tego znaleziska. Dokumentuje ono bowiem po raz kolejny obecność Celtów w Polsce oraz ich dalekosiężne kontakty w starożytności.

Źródło: Łysa Góra „Rembielin”

Szukasz więcej inspirujących podróży, fascynujących odkryć i opowieści ze świata nauki? Skorzystaj ze specjalnej oferty prenumeraty magazynów National Geographic Polska i National Geographic Traveler.

Nasz autor

Olaf Kardaszewski

Absolwent Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych na Uniwersytecie Warszawskim. Obecnie student magisterskiego kierunku Studiów Miejskich na tej samej uczelni. Interesuje się społecznymi i kulturowymi aspektami zmieniającego się świata, o czym chętnie pisze w swoich pracach. Współprowadzący projekt „Podziemna Warszawa” w National Geographic Polska. Uwielbia podróże, w trakcie których zawsze stara się obejrzeć mecz lokalnej drużyny piłkarskiej.