Fotografia przez niemal dwa stulecia była świadectwem rzeczywistości. Wierzyliśmy, że zdjęcie wykonane aparatem przedstawia świat taki jaki jest. (…) W erze sztucznej inteligencji oraz coraz bardziej doskonałych technik cyfrowych to stwierdzenie jest bardzo dyskusyjne – mówi Iwona El Tanbouli-Jabłońska, Dyrektorka artystyczna National Geographic Polska i jurorka Wielkiego Konkursu Fotograficznego. To stwierdzenie staje się punktem wyjścia do rozmowy z fotografami National Geographic Polska: Adamem Brzozą i Marcinem Dobasem.
Czy możemy ufać temu, co widzimy na zdjęciach?
Fotografowie śledzą rynek od lat i znają zarówno tradycyjne techniki, jak i zupełne nowości. I tak, przyznają, że zdarza im się nie ufać zdjęciu, na które patrzą. Zauważają jednak, że możliwości manipulowania fotografią pojawiły się jeszcze przed erą AI. Zarówno grafika, jak i praca w ciemni pozwalają na doklejenie różnych elementów. Rzeczywistość zostaje również przefiltrowana przez wrażliwość fotografa, jego sposób patrzenia na świat. Znaczenie mają nałożone filtry czy długość ekspozycji. Nie da się jednak ukryć, że obecnie skala możliwych manipulacji jest znacznie większa.
Coraz ciężej zobaczyć dobre zdjęcie i wierzyć, że jest faktycznie naturalne. Adam zauważa, że w fotografii krajobrazowej najczęstszą manipulacją jest usuwanie pewnych fragmentów obrazu (jak kosz na śmieci czy kolorowa tabliczka psująca kompozycję), co można zrobić nawet przy użyciu nawet bardzo podstawowych narzędzi. Marcin przytacza z kolei przykłady, w których przekłamania rzeczywistości na zdjęciach przyrody były bardzo jaskrawe i czytelne – a przy tym odbyły się bez wykorzystania sztucznej inteligencji. Dlatego właśnie standardową praktyką przy prestiżowych konkursach fotograficznych jest umieszczanie w regulaminie zapisów, mających wykluczyć zdjęcia będące fotomontażem czy poddane manipulacji
22. edycja Wielkiego Konkursu Fotograficznego National Geographic Polska
Zapis taki pojawia się również w regulaminie Wielkiego Konkursu Fotograficznego National Geographic Polska. Konkurs ten jest organizowany od ponad 20 lat, a jego celem pozostaje prezentacja i wyróżnienie najlepszych prac oraz odkrywanie nowych talentów fotograficznych. Jedną z głównych zasad konkursu jest autentyczność zgłaszanych prac – fotografie nie mogą być modyfikowane poprzez usuwanie lub dodawanie elementów oraz wykorzystanie generatywnej AI.
W tegorocznej edycji prace będzie można zgłaszać w kategoriach takich jak: Ludzie, Krajobraz, Zwierzęta, Fotoreportaż, Planeta w kryzysie, Sport – dynamika i emocje, Smart-kadr, Polska nieoczywista oraz Świat okiem młodych. Nabór zgłoszeń potrwa od 1 do 19 października 2026 roku.
Cały wywiad dostępny do obejrzenia na kanale YouTube>>
Sponsorem odcinka oraz Strategicznym Partnerem Wielkiego Konkursu Fotograficznego jest Energa.
Materiał sponsorowany przez Energa S.A.
