Pojawiło się już przynajmniej kilka badań mówiących o historycznym udomowieniu psów i kotów. Nie dziwne, że interesuje nas ten temat, skoro wiele osób na świecie uważa czworonogi nie tylko za swoich przyjaciół, ale też członków rodziny. Udomowione zwierzęta to jednak nie tylko psy i koty, ale też trzoda czy drób. Kury są obecne w tak wielu gospodarstwach wiejskich, że mało kto zastanawia się, skąd się właściwie wzięły.
WIDEO…
Indie słyną z dobrej kuchni i niepowtarzalnych smaków. Czego szczególnie warto spróbować podczas pobytu w Azji Południowej? Poznaj najbardziej popularne dania kuchni hinduskiej.
Udomowienie kur najpierw w Azji
Do tej pory uważano, że kury udomowiono na terenie dzisiejszych Chin i Indii już 10 tysięcy lat temu. W Europie miały pojawić się trzy tysiące lat później. Najnowsze badania przeprowadzone przez naukowców z uniwersytetów w Exeter, Monachium, Cardiff, Oxford, Bournemouth, Tuluzy oraz uniwersytetów i instytutów w Niemczech, Francji i Argentynie wskazują jednak na to, że dotychczasowe ustalenia były błędne. Ostatnie ustalenia zostały opisane na łamach czasopism naukowych „Antiquity” i „Proceedings of the National Academy of Sciences”.
– Jedzenie kurczaków jest tak powszechne, że ludzie myślą, że jemy je od zawsze. Nasze dowody pokazują, że historyczne relacje ludzi z kurami były znacznie bardziej złożone i że przez wieki te ptaki były otaczane czcią – mówi profesor Naomi Sykes z University of Exeter.
Kiedy kury stały się pokarmem?
Naukowcy przekonują, że udomowienie kur miało związek z uprawą ryżu w południowo-wschodniej Azji. Tam właśnie żyli ich dzicy przodkowie. Pola ryżowe wabiły ptactwo z dżungli i tak zapoczątkowała się relacja między nimi a ludźmi. Proces udamawiania trwał co najmniej od ok. 1500 roku p.n.e. Kolejnym etapem było transportowanie kurcząt przez Azję i Morze Śródziemne. Wykorzystywano wówczas szlaki greckich, etruskich i fenickich handlarzy.
Kury nie od razu były jedzone. Początkowo w Europie uchodziły za zwierzęta egzotyczne, przez co otaczano je czcią. Wskazują na to chociażby wspólne pochówki z ludźmi. Dopiero Imperium Rzymskie spopularyzowało kurczaki jako pokarm. W tym czasie zaczęto jeść także kurze jajka. Zwyczaj ten nie upowszechnił się w Wielkiej Brytanii aż do trzeciego wieku. Co ciekawe, obecnie jajko to jeden ze stałych elementów typowego angielskiego śniadania.
Alkohol w małych dawkach był długo uważany za korzystny dla zdrowia. Nowe badania wykazują, że to nieprawda.
Co zdradzają kurze kości?
Wróćmy jednak do kurzych szczątków, bo to one odegrały istotną rolę w badaniu. Naukowcy ponownie przeanalizowali szkielety w ponad 600 miejscach w 89 krajach. Najstarsze kości udomowionej kury znaleziono w środkowej Tajlandii. Szacuje się, że zwierzę zostało pogrzebane między 1650 a 1250 r. p.n.e.
Dodatkowe badania radiowęglowe kurzych szkieletów znalezionych na pograniczu Europy i Azji oraz w północno-zachodniej Afryce wykazały, że kości są młodsze, niż pierwotnie zakładano. To sugeruje, że kury pojawiły się w Europie dopiero około 800 r. p.n.e., a nie przed rokiem tysięcznym. Najpierw kury udomowiono w regionie śródziemnomorskim. Ich rozpowszechnienie w chłodniejszym klimacie Szkocji, Irlandii, Skandynawii i Islandii zajęło prawie 1000 lat.
– Po raz pierwszy datowanie radiowęglowe zastosowano na taką skalę w celu określenia znaczenia kurczaków we wczesnych społeczeństwach. Nasze wyniki wskazują na potrzebę bezpośredniego datowania proponowanych wczesnych okazów, ponieważ pozwala to nam najbardziej wyraźny obraz naszych pierwszych interakcji z kurczakami – podsumowuje dr Julia Best z Cardiff University.
Źródła: Antiquity; Proceedings of the National Academy of Sciences.
