Kawa bezkofeinowa też działa. Ma zaskakujący wpływ na oś mózgowo-jelitową

Kawowy rytuał to dla wielu z nas nieodłączny element dnia, kojarzony głównie z kofeinowym zastrzykiem energii. Jednak najnowsze badania, przeprowadzone przez naukowców z University College Cork w Irlandii sugerują, że wpływ kawy sięga znacznie głębiej. Okazuje się, że kawa wchodzi w wielopoziomowe interakcje z naszą mikrobiotą jelitową i metabolizmem oraz wielowymiarowo wpływa na emocje.

Jak wyglądało badanie?

U osób regularnie pijących kawę występują wyraźne zmiany w niektórych markerach odpornościowych we krwi oraz specyficzne szczepy drobnoustrojów zasiedlających jelita. Aby sprawdzić, czy za te efekty odpowiada wyłącznie kofeina, naukowcy wymyślili prosty eksperyment.

Wzięło w nim udział 31 osób pijących regularnie 3–5 filiżanek kawy dziennie oraz 31 osób, które kawy nie piły wcale. Na początku eksperymentu obie grupy nie różniły się pod względem wskaźnika masy ciała (BMI), ciśnienia krwi, poziomu stresu, lęku czy jakości snu.

Najpierw wszyscy uczestnicy zostali kawowymi abstynentami na dwa tygodnie. Potem rozpoczął się właściwy eksperyment: przez 3 tygodnie 16 uczestników piło zwykłą kawę, a 15 – bezkofeinową. Ani jedni ani drudzy nie wiedzieli jaki rodzaj kawy piją. Na koniec wszystkich szczegółowo przebadano.

Zaskakujący wynik: kawa bezkofeinowa też działa

Wyniki były zaskakujące – u wszystkich uczestników, niezależnie od rodzaju kawy, po jej ponownym wprowadzeniu zaobserwowano zmiany w mikrobiocie. Sugeruje to, że określone szczepy bakterii jelitowych są wrażliwe na obecność kawy, ale nie samej kofeiny.

– Oba rodzaje kawy obniżały poziom stresu, depresję, impulsywność i stany zapalne, jednocześnie poprawiając nastrój i sprawność poznawczą – piszą autorzy badania. Kawa bezkofeinowa powiązana była też z poprawą jakości snu, zwiększeniem aktywności fizycznej i poprawą pamięci.

Nowe spojrzenie na kofeinę w kawie

Badanie wykazało też, że tylko kawa kofeinowa była powiązana ze zmniejszeniem lęku, stresu psychicznego, ciśnienia krwi oraz poprawą uwagi i radzenia sobie ze stresem. Na początku badania oraz po powrocie do kofeiny, kawosze wykazywali wyższą impulsywność i reaktywność emocjonalną niż osoby niepijące kawy.

Wcześniejsze badania wykazywały bardzo złożony wplyw kofeiny na mózg. – Nasze ustalenia sugerują że kawa, zarówno kofeinowa jak i bezkofeinowa, może wpływać na zdrowie w różny, ale uzupełniający się sposób – mówi mikrobiolog John Cryan, jeden z autorów badania.

Potrzeba dalszych badań

Choć nowe badanie wykazuje ciekawe zależności, naukowcy podkreślają, że jeszcze daleko od pełnego opisania wpływu kawy na nasze zdrowie, zarówno fizyczne jak i psychiczne. Część wyników opierała się na subiektywnych ocenach uczestników. Poza tym nasza wiedza o mikrobiocie jelitowej i tzw. osi jelitowo-mózgowej przeżywa burzliwy rozwój.

John Cryan podkreślił, że mechanizmy wpływu kawy na oś jelitowo-mózgową pozostają niejasne. Przed naukowcami wciąż dużo pracy, ale wyniki te to kolejny dowód na to, że kawa (także bezkofeinowa) jest dobra dla ciała i umysłu: wiąże się ze zmniejszonym poziomem stresu, poprawą nastroju i potencjalnym łagodzeniem objawów depresji.

Czy kiedyś zamiast recepty gastrolog i psychiatra będą nam zalecać kawę? Całkiem możliwe.

Źródło: Nature Communications

Nasza autorka

Magdalena Rudzka

Redaktorka i wydawczyni National-Geographic.pl. Wcześniej związana m.in. z National Geographic Traveler i magazynem pokładowym PLL LOT Kaleidoscope. Z wykształcenia humanistka (MISH i SNS PAN), ale to przyroda stanowi jej największą pasję. Szczególnie bliskie są jej ekosystemy słodkowodne, a prawdziwym „konikiem” są ryby. W National-Geographic.pl pisze o swoich przyrodniczych pasjach, nauce i medycynie. Prywatnie ceni sobie podróże po nieoczywistych kierunkach, ze szczególnym sentymentem do Europy Środkowej i Wschodniej.