Nasz mózg to jeden z najbardziej żarłocznych organów ludzkiego ciała, który do prawidłowego funkcjonowania potrzebuje stałych i równych dostaw glukozy. Ale co, jeśli te są zaburzone?
WIDEO…
Od ponad dwóch dekad część środowiska naukowego podejrzewa, że w wielu przypadkach choroba Alzheimera to w rzeczywistości metaboliczna choroba mózgu. Na skutek zaburzeń komórki nerwowe tracą zdolność przyswajania życiodajnej energii, co prowadzi do ich powolnego obumierania. Ten mechanizm jest tak zbieżny z obwodową insulinoopornością, że w świecie nauki zyskał miano „cukrzycy typu 3”.
Głodujący mózg traci wspomnienia
Mówiąc o insulinie, zazwyczaj myślimy o trzustce. Tymczasem ludzki mózg również produkuje własną insulinę. Najwyższe jej stężenie występuje w podwzgórzu – obszarze kluczowym dla procesów uczenia się i zapamiętywania. Jeśli neurony w tej części mózgu przestają reagować na hormon, zostają odcięte od dostaw glukozy i zaczynają głodować.
Temat ten został dogłębnie przeanalizowany w przeglądzie z 2020 roku, opublikowanym na łamach czasopisma „International Journal of Molecular Sciences”. Badacze wprost wskazali tam, że upośledzony metabolizm cukrów to jedna z pierwszych zmian obserwowanych u pacjentów, pojawiająca się na długo przed utratą pamięci. Potwierdzają to najnowsze badania tkankowe. W mózgach pacjentów zmarłych na demencję naukowcy odkryli niedawno ogromne zmiany zapalne oraz specyficzne „cukrowe złogi”. To dowód na to, że w układzie nerwowym chorych doszło do załamania gospodarki energetycznej.
Nowa klasyfikacja to nowa nadzieja
Obecnie określenie „cukrzyca typu 3” nie jest jeszcze oficjalną diagnozą kliniczną, lecz bardzo obiecującym modelem badawczym. Jak podkreślają autorzy recenzji naukowej, wydanej w 2025 roku w czasopiśmie „Diabetology & Metabolic Syndrome”, demencja starcza jest krytycznie powiązana z insulinoopornością, która drastycznie uszkadza sygnalizację między neuronami.
Statystyki epidemiologiczne są w tej kwestii bezlitosne. Szacuje się, że u osób zmagających się z tradycyjną cukrzycą, które przekroczyły 75. rok życia, ryzyko rozwoju demencji wzrasta nawet do 24%.
Choć część środowiska naukowego ostrzega, by nie upraszczać zbyt mocno tak złożonej i wieloczynnikowej choroby, to niektórzy z badaczy w zmianie perspektywy dostrzegają ogromną nadzieję. Uznanie cukrzycy typu 3 za odrębną jednostkę kliniczną pozwoliłoby na wdrożenie nowych terapii lekowych, ratujących metabolizm mózgu, zanim pacjent bezpowrotnie straci tożsamość.
Źródło: International Journal of Molecular Sciences, Diabetology & Metabolic Syndrome
