W Polsce fluor dostarczamy organizmowi głównie z zewnątrz, z pastą podczas codziennego szczotkowania zębów. W innych państwach, na przykład w Irlandii, już w 1964 roku wprowadzono ogólnokrajowy program dodawania tego pierwiastka prosto do wody w kranach. Choć to pomaga chronić szkliwo, w społeczeństwie wciąż narastają obawy o jego potencjalną szkodliwość, przez co w zeszłym roku amerykańskie stany Utah i Floryda całkowicie zakazały tego procederu.
WIDEO…
Pół wieku ekspozycji i testy pamięci
Naukowcy z Trinity College Dublin chcieli przede wszystkim sprawdzić, czy społeczne lęki są w ogóle uzasadnione. W tym celu przeanalizowali obszerne dane z projektu TILDA (ang. The Irish Longitudinal Study on Ageing). Badacze ocenili stan zdrowia około 2500 seniorów ze średnią wieku 65 lat, którzy przez co najmniej pół wieku pili wodę z dodatkiem tego pierwiastka. Poziom ich życiowej ekspozycji różnił się w zależności od miejsca zamieszkania, a konkretne stężenia ustalały lokalne wodociągi.
Uczestników podzielono na trzy grupy (o niskiej, średniej i wysokiej ekspozycji), a następnie zmierzono ich kondycję za pomocą dwóch niezależnych testów poznawczych. Wyniki opublikowane w „Journal of Dental Research” nie wykazały żadnego związku między długotrwałym spożywaniem fluoru a pogorszeniem pracy mózgu w starszym wieku. Nawet niewielka podgrupa osób, eksponowana na fluor już w pierwszych pięciu latach swojego życia, nie odnotowała spadku zdolności kognitywnych.
Dawka czyni truciznę. Skąd wzięły się obawy?
Skąd zatem wzięły się potężne argumenty przeciwników fluorowania? W przeszłości dwa badania z Chin powiązały fluor z upośledzeniem funkcji poznawczych, jednak dotyczyły one ekstremalnie wysokich stężeń prowadzących do toksycznej fluorozy. Podobnie było z głośną metaanalizą z 2025 roku, która łączyła ten pierwiastek z niższym IQ u dzieci – tam również analizowano stężenia znacznie przekraczające te stosowane komunalnie.
Główny autor badania, badacz zdrowia publicznego Vinay Sharma, zaznaczył, że dożywotnia ekspozycja na fluor na poziomach stosowanych w wodzie pitnej w Irlandii nie ma żadnego związku z gorszym funkcjonowaniem poznawczym. Jak podsumował stomatolog Michael Crowe, fluorowanie to najskuteczniejsze narzędzie do walki z próchnicą, a długoterminowe dowody potwierdzają, że piękny uśmiech nie kosztuje nas utraty pamięci. Według naukowców nie ma się czego bać.
Źródło: Journal of Dental Research
