Magiczny pomnik w Gnieźnie. Czy dotknięcie brzucha księżnej przyniesie szczęście?

Gniezno, uznawane za kolebkę polskiej państwowości, przyciąga turystów różnymi atrakcjami. Wśród nich jest Katedra Gnieźnieńska czy sąsiadujące z nią Muzeum Archidiecezji Gnieźnieńskiej.

Historia Gniezna pełna jest zagadek. Do dziś archeolodzy prowadzą tam wykopaliska. Właśnie trwa kolejny sezon wykopalisk obok Kościoła św. Jerzego, którego celem jest odkrycie rezydencji pierwszych władców Polski.

Rok 967. Między wojną a nadzieją

Władze Gniezna nie ustają w wysiłkach by przyciągnąć turystów do pierwszej polskiej stolicy. Teraz na trasie Traktu Królewskiego stanął wyjątkowy pomnik. Jest to kompozycja rzeźbiarska autorstwa Rafała Nowaka, która przenosi nas do roku 967.

To moment, w którym Mieszko I szykował się do wymarszu przeciwko saskiemu możnowładcy Wichmanowi, co zakończyło się zwycięstwem księcia. Kompozycja składa się z dwóch postaci – wspomnianego Mieszka I i jego czeskiej żony – Dobrawy w zaawansowanej ciąży – księżna kładzie dłoń na brzuchu, w którym dojrzewa przyszły pierwszy król Polski, Bolesław Chrobry.

Dobrawa. Pierwsza kobieta na gnieźnieńskim szlaku

Odsłonięcie tego pomnika to nowość w narracji Traktu Królewskiego, który dotychczas skupiał się na postaciach królów, władców i wojowników. Dobrawa jest pierwszą historyczną kobietą upamiętnioną na tym szlaku.

– Historia Polski nie zaczęła się wyłącznie od wielkich bitew i decyzji władców. Powstawała również dzięki kobietom, które miały ogromny wpływ na losy naszego kraju. Dobrawa była jedną z nich – to dzięki niej chrześcijaństwo zakorzeniło się na ziemiach polskich, a dynastia Piastów zyskała trwałe fundamenty – powiedział w czasie odsłaniania pomnika prezydenta Gniezna Michał Powałowski.

Sztuka dostępna dla każdego

Rzeźba znajduje się na wyspie na Jeziorze Jelonek. Została wykonana z brązu metodą wosku traconego, co ma zapewnić jej wysoką jakość i trwałość. Celowym założeniem artystycznym jest brak wysokiego cokołu – postacie Mieszka I i Dobrawy są naturalnej wielkości i posadowione na niskim postumencie. Dzięki temu nic nie oddziela zwiedzającego od książęcej pary; można podejść, usiąść obok, czy zrobić zdjęcie na wysokości oczu

W ocenie twórców, taka forma sprzyja bliskiemu kontaktowi z historią, czyniąc ją bardziej przystępną dla mieszkańców i turystów.

Pomnik Dobrawy ma stworzyć nową tradycję

Inicjatywa ma również swój wymiar społeczny i tożsamościowy. Władze Gniezna nie kryją nadziei, że dotknięcie brzucha brzemiennej księżnej Dobrawy stanie się nową tradycją. Według tego pomysłu, pary starające się o potomstwo i marzące o zajściu w ciążę miałyby przyjeżdżać nad Jezioro Jelonek, by prosić o pomyślność poprzez dotyk rzeźby. To mechanizm znany z innych historyczny miejsc. Na przykład siedmiokrotne obejście wielkiej rzeźby skarabeusza w Karnaku w Egipcie ma przynosić szczęście.

Gniezno stara się o turystów

Pomnik pary książęcej to tylko fragment szerszej modernizacji Traktu Królewskiego. Projekt obejmuje stworzenie pierwszego w mieście szlaku videomappingowego opowiadającego historię Polski oraz nowoczesną aplikację mobilną „Królika GOŃ”

Zadbano również o dostępność – powstała tzw. szpilkostrada. Jest to inwestycja miejska o wartości ponad 2,7 miliona złotych, polegająca na ułożeniu gładkiego, 1,5-metrowego pasa z płyt granitowych na niemal 500-metrowym odcinku historycznego centrum. Projekt ułatwia poruszanie się rodzicom z wózkami, osobom z niepełnosprawnościami, seniorom oraz osobom z walizkami lub noszącym… szpilki.

Źródło: Miasto Gniezno

Nasz autor

Szymon Zdziebłowski

Dziennikarz naukowy i podróżniczy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. przewodniki turystyczne po Egipcie oraz popularnonaukowe książki: „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” i „Bogowie Polski. Szamani, megality i zapomniane słowiańskie bóstwa”. Miłośnik niewielkich, lokalnych muzeów. Uwielbia długie trasy rowerowe, szczególnie te prowadzące wzdłuż rzek.