To właśnie tutaj bije serce Podhala. Odwiedziłam jedno z najbardziej niedocenianych górskich miast w Polsce

Położony u zbiegu Białego i Czarnego Dunajca, u stóp Gorców i z panoramą Tatr na horyzoncie, Nowy Targ od stuleci odgrywa ważną rolę w historii Podhala. To najstarsze miasto regionu, którego charakter przez wieki kształtowały handel, rzemiosło i kultura góralska. Choć często pozostaje jedynie przystankiem w drodze do Zakopanego, coraz więcej podróżników odkrywa, że właśnie tutaj można poczuć autentycznego ducha Podhala – bez pośpiechu i tłumów charakterystycznych dla najpopularniejszych kurortów.

Rynek, tradycje i smaki. To tutaj od wieków bije serce Podhala

Choć wielu turystów traktuje Nowy Targ jedynie jako przystanek w drodze do Zakopanego, to właśnie tutaj od ponad sześciu i pół wieku koncentruje się życie całego regionu. Miasto lokowane przez króla Kazimierza Wielkiego już w XIV wieku stało się ważnym ośrodkiem handlowym, a jego rynek do dziś pozostaje miejscem spotkań mieszkańców i symbolem podhalańskiej tradycji. Spacerując po centrum, trudno nie zauważyć, że Nowy Targ zachował spokojniejszy i bardziej autentyczny charakter.

Jednym z najbardziej zaskakujących dla mnie miejsc jest Muzeum Drukarstwa, gdzie można zobaczyć imponującą, najstarszą działającą maszynę drukarską w Polsce, pochodzącą z 1848 roku. Co więcej, jest to jedyny w pełni sprawny egzemplarz tego typu na świecie. Wciąż drukuje na niej pamiątkowe odbitki, a zapach farby drukarskiej i dźwięk pracujących mechanizmów pozwalają przenieść się do czasów, gdy każdą stronę przygotowywano ręcznie.

Po zwiedzaniu warto zatrzymać się na słynnych Nowotarskich Lodach Tradycyjnych. Ich historia sięga połowy XX wieku, kiedy do chłodzenia wykorzystywano ogromne bryły lodu wycinane zimą z zamarzniętego Dunajca i przechowywane w głębokich piwnicach. Dziś receptura nadal opiera się przede wszystkim na naturalnych składnikach, a dla wielu mieszkańców i turystów lody pozostają obowiązkowym punktem każdej wizyty w mieście.

Szlaki piesze i rowerowe. Nowy Targ to jedna z najlepszych baz wypadowych na Podhalu

Co istotne, położenie Nowego Targu sprawia, że w zaledwie kilkanaście minut można znaleźć się na jednych z najpiękniejszych szlaków polskich gór. To stąd prowadzą trasy w kierunku Turbacza (najwyższego szczytu Gorców) oraz malowniczej Łapsowej Polany, z której rozciąga się jedna z najbardziej znanych panoram Tatr – to miejsce szczególnie zapadnie mi w pamięci. Przy dobrej pogodzie doskonale widać stąd bowiem niemal cały główny grzbiet najwyższych polskich gór. Nic dziwnego, że ta polana od lat przyciągają fotografów i miłośników spokojniejszych wędrówek.

Równie atrakcyjnie prezentuje się oferta dla rowerzystów. Przez Nowy Targ przebiega Velo Dunajec – jedna z najpiękniejszych tras rowerowych w Polsce, prowadząca wzdłuż Dunajca przez Pieniny i Podhale. Miasto jest także ważnym punktem Szlaku Wokół Tatr, międzynarodowej trasy liczącej ponad 250 kilometrów, biegnącej przez Polskę i Słowację. Szerokie asfaltowe drogi rowerowe, niewielkie przewyższenia na wielu odcinkach oraz widoki na Tatry, Gorce i Pieniny sprawiają, że z tras korzystają zarówno doświadczeni rowerzyści, jak i rodziny z dziećmi. Dzięki temu Nowy Targ coraz częściej wybierany jest jako baza noclegowa nie tylko przez piechurów, ale również osoby planujące kilkudniowe wyprawy rowerowe po całym regionie.

Bór na Czerwonem. Jedno z najcenniejszych torfowisk w Polsce

To jednak nie wszystko, bowiem zaledwie kilka minut od centrum miasta znajduje się miejsce, które pokazuje zupełnie inne oblicze Podhala. Rezerwat Bór na Czerwonem chroni jedno z najlepiej zachowanych torfowisk wysokich w Polsce i został objęty ochroną międzynarodową w ramach Konwencji Ramsarskiej, obejmującej najcenniejsze mokradła świata. Spośród ponad 2 tys. takich obszarów na świecie zaledwie 19 znajduje się w Polsce.

To jedno z tych miejsc, które najlepiej pokazują, jak różnorodne potrafi być Podhale. Poza tym malownicze torfowisko pełni niezwykle ważną funkcję – działa niczym ogromna naturalna gąbka, magazynując wodę i ograniczając skutki suszy oraz gwałtownych opadów. Spacer drewnianymi kładkami pozwala obserwować niezwykłe gatunki roślin, w tym owadożerną rosiczkę okrągłolistną, bagno zwyczajne czy wełnianki tworzące latem charakterystyczne białe „dywany”. To także ważna ostoja zwierząt – spotkać można tu m.in. bociana czarnego, uszatkę błotną, a nad torfowiskiem nierzadko krąży także orzeł przedni.

Jeszcze do niedawna część mieszkańców krytykowała wycinkę drzew prowadzoną na terenie rezerwatu. Jak tłumaczą jednak przyrodnicy, działania te mają chronić samo torfowisko – drzewa powodują jego przesuszanie, a otwarte przestrzenie są niezbędne także dla cietrzewia, którego populacja w Polsce od lat dramatycznie maleje. Dzięki takim zabiegom możliwe jest zachowanie jednego z najcenniejszych przyrodniczo miejsc na całym Podhalu.

Pikniki lotnicze, rowery i jarmarki. W Nowym Targu przez cały rok coś się dzieje

Nowy Targ coraz mocniej zaznacza swoją obecność również na mapie największych wydarzeń plenerowych w południowej Polsce. Jednym z najbardziej rozpoznawalnych jest Nowotarski Piknik Lotniczy, który co roku na początku lipca zamienia lotnisko Aeroklubu Nowy Targ w arenę widowiskowych pokazów lotniczych. Tegoroczne, jubileuszowa XV edycja przyciągnęła tysiące widzów, którzy mogli podziwiać m.in. pokazy Łukasza „Luke’a” Czepieli, Artura Kielaka w samolocie GameBird GB1, grupy akrobacyjnej FireBirds oraz historyczne maszyny, takie jak Douglas A-26 Invader, P-51D Mustang czy AN-2 „Wiedeńczyk”. Można było nie tylko obejrzeć loty widokowe, ale też uczestniczyć w spotkaniach z pilotami oraz zobaczyć statki powietrzne z różnych lat.

Miasto żyje jednak nie tylko lotnictwem. Dużą popularnością cieszą się również wydarzenia rowerowe organizowane na trasach Velo Dunajec i Szlaku Wokół Tatr, rodzinne rajdy oraz zawody sportowe wykorzystujące rozbudowaną infrastrukturę rowerową regionu. Kalendarz imprez uzupełniają wystawy i wydarzenia kynologiczne, a także tradycyjne jarmarki, koncerty i festyny odbywające się na rynku. Dzięki temu Nowy Targ staje się celem podróży samym w sobie – miejscem, do którego warto przyjechać zarówno dla gór, jak i dla wydarzeń tworzących wyjątkową atmosferę.

Źródło: National Geographic Polska

Nasza ekspertka

Sabina Zięba

Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.