Akwizgran – cesarskie miasto Karola Wielkiego i historyczna stolica koronacji

Spis treści:

1. Czy Aachen i Akwizgran to to samo?
2. Stolica Karola Wielkiego i miejsce koronacji królów
3. Najciekawsze zabytki i muzea Akwizgranu
4. Termy i uzdrowiskowy charakter miasta
5. CHIO Aachen – jeden z najważniejszych festiwali jeździeckich świata
6. Akwizgran jako liczący się ośrodek akademicki

Pierwsze wzmianki o Akwizgranie pochodzą z drugiej połowy VIII wieku i wiążą się z Pepinem Małym. Władca szczególnie cenił lokalne źródła termalne, jednak prawdziwy rozkwit miasta nastąpił za panowania jego syna, Karola Wielkiego.

Czy Aachen i Akwizgran to to samo?

Tak, Aachen i Akwizgran to nazwy tego samego miasta. „Aachen” jest nazwą niemiecką, natomiast „Akwizgran” to polski odpowiednik używany od wielu stuleci. W innych językach również funkcjonują własne wersje tej nazwy, między innymi francuskie Aix-la-Chapelle czy niderlandzkie Aken.

Źródłem wszystkich tych nazw są rzymskie określenia Aquae Grani lub Aquisgranum odnoszące się do gorących źródeł termalnych oraz celtyckiego bóstwa uzdrowień Granusa. Z biegiem czasu nazwy ewoluowały w różnych językach Europy.

Współcześnie w Niemczech oficjalnie używa się nazwy Aachen, jednak w języku polskim nadal powszechnie stosowany jest Akwizgran. Dotyczy to zwłaszcza tekstów historycznych, turystycznych i edukacyjnych związanych z Karolem Wielkim oraz dawnym Świętym Cesarstwem Rzymskim.

Stolica Karola Wielkiego i miejsce koronacji królów

Karol Wielki uczynił Akwizgran swoją główną siedzibą. Wzniesiony za jego panowania kompleks pałacowy stał się jednym z głównych centrów politycznych średniowiecznej Europy. To właśnie wtedy powstała kaplica pałacowa, która do dziś stanowi najstarszą część miejscowej katedry.

Przez kolejne stulecia Akwizgran pozostawał ważnym miastem Świętego Cesarstwa Rzymskiego. W latach 936–1531 odbyły się tutaj koronacje kilkudziesięciu królów niemieckich, co na trwałe ugruntowało znaczenie miasta w historii Europy.

Ważne wydarzenia historyczne związane z Akwizgranem

Na przestrzeni wieków w Akwizgranie podpisywano również traktaty i porozumienia polityczne. Miasto wielokrotnie stawało się miejscem spotkań europejskich monarchów i dyplomatów, co podkreślało jego wysoką rangę polityczną jeszcze długo po zakończeniu epoki Karola Wielkiego. Do najważniejszych wydarzeń należą:

• pokój akwizgrański z 1668 roku kończący wojnę francusko-hiszpańską,
• pokój akwizgrański z 1748 roku kończący austriacką wojnę sukcesyjną, w ramach którego uznano prawa Marii Teresy do posiadłości Habsburgów,
• kongres akwizgrański z 1818 roku będący jednym z kongresów Świętego Przymierza, podczas którego zakończono okupację Francji po wojnach napoleońskich.

W XIX wieku Akwizgran znalazł się pod panowaniem Prus i rozpoczął okres intensywnego rozwoju przemysłowego oraz komunikacyjnego. Miasto zyskało wtedy znaczenie jako liczący się ośrodek kolejowy i przemysłowy zachodnich Niemiec.

Pożary, wojny i zniszczenia miasta

Historia Akwizgranu nie była spokojna. Miasto przynajmniej dwukrotnie znalazło się na skraju całkowitego zniszczenia.

Pierwszą wielką katastrofą był pożar z 2 maja 1656 roku, który strawił znaczną część zabudowy. Jeszcze większe straty przyniosła II wojna światowa. Podczas bitwy o Akwizgran w październiku 1944 roku zniszczeniu uległo około 65% miasta.

Walki miały ogromne znaczenie propagandowe i strategiczne. Niemiecki Aachen był pierwszym dużym miastem III Rzeszy zdobywanym przez aliantów na froncie zachodnim, dlatego wojska niemieckie prowadziły wyjątkowo zaciekłą obronę.

Najciekawsze zabytki i muzea Akwizgranu

Symbolem miasta pozostaje Katedra w Akwizgranie. Świątynia została wpisana na listę światowego dziedzictwa UNESCO już w 1978 roku i była jednym z pierwszych obiektów w Europie objętych tym wyróżnieniem.

Wnętrze katedry skrywa grobowiec Karola Wielkiego oraz liczne dzieła sztuki sakralnej. Obecny wygląd świątyni jest efektem ponad tysiąca lat rozbudowy dawnej kaplicy pałacowej.

Wśród najbardziej charakterystycznych zabytków znajduje się również Ratusz w Akwizgranie. Powstał w XIII wieku częściowo na fundamentach dawnego pałacu Karola Wielkiego. Tuż obok rozciąga się historyczny rynek Marktplatz, który do dziś ożywa w dni targowe (wtorek i czwartek).

Podczas zwiedzania miasta warto odwiedzić także:

• Ludwig Forum für Internationale Kunst – muzeum sztuki nowoczesnej,
• Internationales Zeitungsmuseum Aachen – muzeum poświęcone historii prasy,
• Centre Charlemagne – nowoczesne muzeum prezentujące dzieje miasta,
• Couven-Museum – ekspozycję mieszczańskich wnętrz z XVIII i XIX wieku.

Termy i uzdrowiskowy charakter miasta

Tradycje uzdrowiskowe są w Akwizgranie obecne do dziś. Turyści mogą korzystać z kompleksu termalnego Carolus Thermen Bad Aachen oferującego baseny, sauny i kąpieliska. Wody termalne występujące w mieście należą do najgorętszych źródeł w Europie Środkowej i były wykorzystywane już w czasach rzymskich.

Popularnym miejscem spacerów pozostaje także Elisenbrunnen – klasycystyczny pawilon uzdrowiskowy, który obecnie pełni funkcję przestrzeni wystawowej i kulturalnej. Przez długi czas był on symbolem uzdrowiskowego charakteru miasta i miejscem spotkań kuracjuszy przybywających do Akwizgranu z różnych części Europy.

CHIO Aachen – jeden z najważniejszych festiwali jeździeckich świata

Ważnym wydarzeniem organizowanym w mieście jest prestiżowy festiwal jeździecki CHIO Aachen. Zawody bywają określane mianem „Wimbledonu sportów konnych”. Regularnie uczestniczą w nich najlepsi zawodnicy i konie reprezentujące czołowe federacje jeździeckie. Co roku festiwal przyciąga tysiące kibiców obserwujących rywalizację w konkurencjach takich jak skoki przez przeszkody, ujeżdżenie, powożenie, woltyżerka czy WKKW.

Pierwsze takie wydarzenie odbyło się w Akwizgranie w 1924 roku. Organizatorzy do dziś dbają o wyjątkową oprawę wydarzenia i jego międzynarodowy prestiż. Oprócz samych zawodów organizowane są ceremonie otwarcia, pokazy i wydarzenia towarzyszące, które przyciągają do miasta tysiące turystów. Dla wielu miłośników jeździectwa udział w CHIO Aachen pozostaje kluczowym wydarzeniem całego sezonu sportowego.

Akwizgran jako liczący się ośrodek akademicki

Współczesny Akwizgran ma wyraźnie studencki charakter. Dziesiątki tysięcy studentów z Niemiec i zagranicy wpływają na dynamiczną atmosferę Akwizgranu, rozwój zaplecza naukowego oraz bogate życie kulturalne.

Największą uczelnią miasta pozostaje założony w 1870 roku RWTH Aachen University – jedna z najbardziej prestiżowych politechnik w Europie. Uczelnia słynie przede wszystkim z kierunków technicznych, inżynieryjnych i informatycznych oraz współpracy z przemysłem i sektorem nowych technologii.

W mieście działają również inne szkoły wyższe, między innymi FH Aachen, Katholische Hochschule Nordrhein-Westfalen oraz Hochschule für Polizei und öffentliche Verwaltung Nordrhein-Westfalen. Dzięki temu Akwizgran należy do czołowych centrów naukowych zachodnich Niemiec.

Nasza autorka

Marzena Wardyn-Kobus

Autorka tekstów z pogranicza przyrody, kultury i podróży. W serwisie tworzy artykuły popularnonaukowe o otaczającym nas świecie, łącząc rzetelną wiedzę z przystępnym językiem i dbałością o szczegóły. Pisze, by zachęcać innych do uważnego kontaktu z przyrodą – nawet tą najbliższą, tuż za domem. Kaszubka mieszkająca na Kujawach, zakochana w górskich szlakach i leśnych bezdrożach. Jej przydomowy ogródek to strefa zrównoważonego eksperymentowania – dąży do tego, by uprawiać rośliny ekologicznie, z szacunkiem dla natury. Wolne chwile spędza z książką, wędrując po lesie lub tworząc makramy.