Przez dekady historiografia skupiała się głównie na dokonaniach królów i książąt. Kobiety przedstawiano w kontekście dyplomatycznych małżeństw, traktując je jako bierne uczestniczki polityki. Tymczasem córki Piastów były aktywnymi polityczkami, fundatorkami oraz mecenaskami sztuki
WIDEO…
Wystawę czasowa „Piast SuperWomen” poświęcona jest ośmiu kobietom – córkom pierwszej polskiej dynastii. Jej wyjątkowości nadaje fakt, że w role Piastówien wcieliły się cenione polskie aktorki.
Osiem komnat i intymne losy księżniczek
Koncepcja ekspozycji, opracowana przez pisarkę Elżbietę Cherezińską oraz dr Monikę Stelmasiak-Majorek, skupia się na osobistej historii każdej z ośmiu wybranych kobiet. Przestrzeń Muzeum podzielono na osiem komnat. W każdej z nich zwiedzający poznają prywatny świat bohaterki w przełomowym momencie jej życia.
– Nie chcemy naszą wystawą wywracać stołu do góry nogami, my do tego stołu chcemy zaprosić bohaterki, które na co dzień nie należą do historycznego mainstreamu – zauważa dr Monika Stelmasiak-Majorek. Na ekspozycji zobaczymy rzadkie zabytki i źródła historyczne zintegrowane z nowoczesną oprawą multimedialną oraz warstwą audio.
Danuta Stenka i Sonia Bohosiewicz jako Piastówny
Wyjątkowym elementem oprawy jest udział cenionych polskich aktorek, w tym Danuty Stenki, Soni Bohosiewicz i Mariety Żukowskiej, które użyczyły twarzy średniowiecznym władczyniom. W komnatach można zobaczyć portrety aktorek wcielających się w Piastówny.
Na wystawie można wejść do komnat następujących postaci
- Świętosławy – córki Mieszka I, która została królową Szwecji, Danii, Norwegii i Anglii, a także matką Kanuta I Wielkiego;
- Regelindy – córki Bolesława Chrobrego, która została margrabinią Miśni;
- Gertrudy – córki Mieszka II, a po ślubie – wielkiej księżnej kijowskiej. Przypisuje się jej autorstwo licznych modlitw, zapisanych w jednym z najcenniejszych zabytków piśmiennictwa związanych z dynastią Piastów – „Kodeksie Gertrudy”;
- Ryksy Bolesławówny – córki Bolesława Krzywoustego, która dzięki dwóm małżeństwom zapewniła ojcu sojusze ze Skandynawią i Rusią;
- Ryksy Śląskiej – została królową i cesarzową Hiszpanii;
- Ryksy Przemysławówny – została królową dwóch państw — Polski i Czech. Była szanowaną i sprawną polityczką, fundatorką i mecenaską sztuki;
- Jadwigi Kaliskiej – jej mężem był Władysław Łokietek, któremu towarzyszyła w długiej walce o odzyskanie korony, by ostatecznie zostać królową całej Polski;
- Elżbiety Łokietkównej – jednej z najbardziej wpływowych i szanowanych kobiet średniowiecznej Europy. Dzięki niej zawarto wieloletni sojusz polsko-węgierski.
Ekspozycja poświęcona jest też innym bezimiennym kobietom średniowiecza, w tym mniszkom, które budowały klasztory, prowadziły wielkie gospodarstwa, przyczyniały się do rozwoju państwa Piastów, kształciły siebie i innych, czytały księgi i modliły się.
Głosy z przeszłości. Fabularyzowane narracje Elżbiety Cherezińskiej
Wizytę w komnatach ubarwiają słuchowiska autorstwa Elżbiety Cherezińskiej. – Od lat w powieściach zwracam imiona i historie piastowskim księżniczkom, teraz dzięki zespołowi Muzeum, możemy zrobić to razem w zupełnie innej formie – mówi pisarka. Monologom towarzyszy naukowa prezentacja zachowanych źródeł pisanych i zabytków.
Informacje praktyczne – kiedy odwiedzić wystawę?
Wystawa jest dostępna do 17 października 2027 roku w Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie (ul. Kostrzewskiego 1). Placówka czynna jest od października do kwietnia codziennie od 9 do 16.
Źródło: Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie
