Do tej pory za najstarsze znane dorosłe skamieniałości Homo erectusa uważano te wydobyte w Dmanisi w Gruzji i datowane na około 1,8 miliona lat temu. Teraz badacze ogłosili na łamach „Annals of Human Biology” nowe odkrycie z RPA z regionu określanego „kolebką ludzkości” ze względu na liczne i wczesne szczątki przodków człowieka.
WIDEO…
Skamieniałości w kolejce
Międzynarodowy zespół naukowców pod kierownictwem dr. Jessego Martina z La Trobe University oraz badaczy z RPA i USA opisał 18 nieopracowanych dotąd skamieniałości z Drimolen Main Quarry. Wydobyte tam między 1992 a 2019 rokiem kości przez lata czekały na szczegółowe opracowanie. Należy do osobników rodzajów Homo oraz Paranthropus, ale nie dało się o nich powiedzieć więcej.
– Homo erectus to pierwszy gatunek hominina, co do którego naukowcy są w większości zgodni, że wpisuje się w nasz własny rodzaj Homo i prawdopodobnie jest naszym bezpośrednim przodkiem. Stanowisko Drimolen zachowało dowody na pojawienie się tego gatunku 2 miliony lat temu, jednak oryginalna skamieniałość, DNH 134, należała do dziecka w wieku od dwóch do czterech lat, przez co istniała niepewność co do tego, jak mógł wyglądać dorosły osobnik – powiedział główny autor badania, dr Jesse Martin.
Dorosły erectus z Afryki
Wśród analizowanych kości udało się zidentyfikować czaszkę dorosłego Homo erectusa w Drimolen. Jej wiek oszacowano na 2 miliony lat. Potwierdza to ostatecznie, że gatunek uznawany za naszego bezpośredniego przodka pojawił się w Afryce Południowej 2,0 mln lat temu – aż o 200 000 lat wcześniej, niż dotąd sądzono.
W jaki sposób określono wiek znaleziska? Metoda radiowęglowa stosowana najczęściej w archeologii, nie sięga aż tak głęboko w pradzieje. Dlatego zastosowano magnetostratygrafię – analizę paleomagnetyczną osadów jaskiniowych.
Dwa gatunki w jednej jaskini
Z analiz skamieniałości wynika, że przed 2 milionami lat Homo erectus i Paranthropus robustus dzieliły tą samą jaskinię. Przedstawicieli tego pierwszego gatunku było zdecydowanie mniej.
– Choć wiemy, że to Homo erectus i linia prowadząca do nas odniosła ostateczny sukces, 2 miliony lat temu P. robustus przewyższał liczebnie Homo erectus w Drimolen ponad dziesięciokrotnie. W tamtym okresie to właśnie nasi przodkowie wydawali się mieć znikome szanse na przetrwanie – powiedział dr Martin.
Dr Martin zauważył, że podczas gdy Homo erectus ewoluował w kierunku większych mózgów i mniejszych zębów trzonowych – co prawdopodobnie wiązało się z jedzeniem mięsa – Paranthropus robustus utrzymał wielkość mózgu nieznacznie tylko większą niż u szympansów i wykształcił potężne zęby trzonowe do rozdrabniania twardych pokarmów.
Dorosły ważniejszy niż dziecko?
Już w 2020 roku na tym samym stanowisku archeologicznym odkryto dziecięcą czaszkę Homo erectusa sprzed 2 mln lat. To było spore wydarzenie. O co w takim razie tyle hałasu teraz? Do momentu znalezienia czaszki dorosłego osobnika naukowcy nie mieli pewności, co do wyglądu starszych przedstawicielu tego gatunku. Kluczowe cechy gatunkowe Homo erectus – takie jak prosta linia szwu łuskowego, kształt i poziom uformowania wyrostka sutkowatego czy budowa dołu stawowego – można z pewnością stwierdzić tylko u dojrzałego osobnika .
Poza tym dotychczas najstarsze znane dorosłe czaszki tego gatunku pochodziły z Dmanisi w Gruzji i liczyły 1,8 miliona lat. Dlatego odkrycie czaszki dorosłej osoby sprzed 2 mln lat daje naukowcom bezpośredni materiał porównawczy i ostatecznie dowodzi, że dojrzałe osobniki Homo erectus żyły w Afryce Południowej o 200 000 lat wcześniej niż w Europie czy Azji.
Źródło: Annals of Human Biology
