Zamiast tradycyjnego urlopu coraz więcej osób poszukuje podróży, które pozwalają nie tylko poznawać nowe miejsca, ale również zrobić coś pożytecznego. Jedną z takich możliwości oferuje Kostaryka, gdzie na wybrzeżach Morza Karaibskiego i Oceanu Spokojnego działają organizacje zajmujące się ochroną żółwi morskich. Wolontariusze uczestniczą m.in. w patrolach plaż, monitorowaniu gniazd i zbieraniu danych potrzebnych do badań. Jak wygląda taka praca, kto może wziąć w niej udział i na jakich zasadach można dołączyć do programu?
WIDEO…
Ochrona żółwi morskich w Kostaryce. Dlaczego potrzebują pomocy?
Kostaryka jest jednym z ważniejszych miejsc lęgowych żółwi morskich w Ameryce Środkowej. Na jej piaszczystych wybrzeżach samice wychodzą z oceanu, by złożyć jaja, a po kilku tygodniach wyklute młode rozpoczynają niebezpieczną wędrówkę do wody. Ich przetrwaniu zagrażają nie tylko naturalni drapieżnicy (tacy jak kraby czy ptaki), ale również działalność człowieka. Kłusownictwo, zabudowa wybrzeży, zanieczyszczenie plastikiem i zmiany klimatu sprawiają, że ochrona miejsc lęgowych ma szczególne znaczenie.
Właśnie dlatego na obu wybrzeżach kraju działają organizacje prowadzące projekty przyrodnicze z udziałem wolontariuszy. Jedną z nich jest fundacja Tortugas Costa Rica, która zajmuje się zabezpieczaniem gniazd, ochroną wylęgarni i edukacją lokalnych społeczności. Podobne inicjatywy funkcjonują na półwyspach Nicoya i Osa, gdzie występują m.in. żółwie oliwkowe, zielone, szylkretowe i skórzaste. W wielu miejscach sezon lęgowy trwa od czerwca do lutego, choć jego przebieg zależy od gatunku i konkretnej plaży. Największa aktywność przypada często na wrzesień i październik, a w kolejnych miesiącach można obserwować wykluwanie się młodych.
Wolontariat z żółwiami w Kostaryce. Jak wygląda praca i gdzie można się zgłosić?
Udział w takim projekcie oznacza przede wszystkim pracę w terenie, często o nietypowych porach. Wolontariusze wraz z przeszkolonym personelem patrolują plaże nocą lub o świcie, szukając śladów samic i nowych gniazd. W razie zagrożenia jaja mogą zostać przeniesione do zabezpieczonych wylęgarni, gdzie monitoruje się ich rozwój. Uczestnicy pomagają również zbierać dane naukowe, sprzątać wybrzeże i przygotowywać miejsca ochrony.
Jednym z najbardziej wyczekiwanych momentów jest obserwowanie, jak młode żółwie opuszczają zabezpieczone miejsca lęgowe i kierują się do oceanu. Odbywa się to jednak wyłącznie wtedy, gdy pozwalają na to warunki oraz procedury, więc nie każdy pobyt daje gwarancję zobaczenia tego procesu.
Możliwości wyjazdu jest kilka. Fundacja Tortugas Costa Rica prowadzi działania na wybrzeżu Pacyfiku, w rejonie Quepos i Jacó, natomiast organizacja COPROT Tortugas de Osa chroni miejsca lęgowe na półwyspie Osa. Z kolei programy oferowane przez GoEco obejmują m.in. półwysep Nicoya, gdzie prace związane z żółwiami łączy się z sadzeniem drzew, prowadzeniem ogrodów permakulturowych i edukacją ekologiczną.
W zależności od projektu uczestnicy mieszkają w prostych domach wolontariackich, współdzielonych pokojach lub na terenie stacji przyrodniczych. Harmonogram dostosowuje się do pogody, pływów i aktywności zwierząt. Dlatego trzeba liczyć się zarówno z wczesnymi pobudkami, jak i nocnymi dyżurami.
Ile kosztuje wolontariat w Kostaryce i jakie są wymagania?
Choć wyjazd opiera się na nieodpłatnej pracy na rzecz ochrony przyrody, sam udział w programie często wiąże się z opłatą. Przykładowo projekt Tortugas de Isla Damas, działający w pobliżu Parku Narodowego Manuel Antonio, oferuje pobyt za 48 dolarów dziennie, czyli 336 dolarów tygodniowo. W tej cenie przewidziano miejsce w pokoju wieloosobowym, trzy posiłki dziennie oraz udział w pracach ochronnych przez około 20 godzin tygodniowo. Organizator deklaruje, że środki przeznaczane są również na utrzymanie ośrodka, zakup wyposażenia i finansowanie działalności. Według danych projektu w 2025 roku jego zespół pomógł wypuścić do oceanu ponad 42,8 tys. młodych żółwi.
Warunki uczestnictwa różnią się w zależności od organizacji. Zazwyczaj wymagane jest ukończenie 18 lat, podstawowa znajomość angielskiego lub hiszpańskiego oraz sprawność fizyczna pozwalająca na długie spacery po plaży, również po zmroku. Nie trzeba natomiast być biologiem ani mieć wcześniejszego doświadczenia w pracy ze zwierzętami. Pobyt może trwać od tygodnia do nawet kilku miesięcy. Przed zgłoszeniem należy sprawdzić wymagania dotyczące ubezpieczenia, zakres obowiązków oraz warunki zakwaterowania.
Warto również dokładnie przeanalizować, co obejmuje opłata. W przypadku wielu ofert loty międzynarodowe, ubezpieczenie podróżne, część transferów i wycieczki fakultatywne trzeba pokryć we własnym zakresie. Przykładowo uczestnicy programu GoEco na półwyspie Nicoya mogą liczyć na zakwaterowanie, wyżywienie i transport do ośrodka, ale powrót do San José nie jest wliczony w pakiet.
Poza pracą pozostaje też czas na poznawanie Kostaryki. W zależności od lokalizacji można odwiedzić Park Narodowy Manuel Antonio, wybrać się na surfing w okolicach Santa Teresa lub odkrywać lasy tropikalne i pobliskie rezerwaty przyrody.
Źródła: Tortugas Costa Rica, GoEco, Worldpackers
