To, co dziś przyciąga fotografów i turystów, jest efektem długiego oczekiwania. Przez większą część roku Atakama pozostaje skrajnie sucha. Nasiona wielu roślin pozostają w glebie w stanie spoczynku przez długie miesiące, a niekiedy lata. Kiedy pojawia się wystarczająco dużo wilgoci, zaczynają kiełkować, a pustynia zaczyna stopniowo pokrywać się kwiatami.
WIDEO…
Nasiona, które potrafią czekać latami
Rośliny pustynne muszą radzić sobie z długimi okresami suszy. Część z nich wytwarza nasiona, które mogą pozostawać w stanie spoczynku przez wiele lat, czekając na warunki sprzyjające kiełkowaniu. Inne gatunki przetrzymują niekorzystny okres dzięki podziemnym organom, takim jak cebule, kłącza i bulwy. Pozwalają one zachować zapasy potrzebne do wznowienia wegetacji, gdy pojawi się wilgoć.
O skali kwitnienia decyduje jednak nie tylko ilość opadów, lecz także ich rozkład w czasie. Wilgoć musi utrzymać się w glebie wystarczająco długo, by rośliny mogły się rozwinąć. Dlatego nawet obfite opady nie muszą oznaczać spektakularnego sezonu.
Ponad 200 gatunków budzi się do życia
Podczas desierto florido na pustkowiu pojawiają się liczne rodzime gatunki roślin, zarówno jednoroczne, jak i takie, które przechowują pod ziemią organy przetrwalne. Nie wszystkie kwitną w tym samym czasie. Jedne pojawiają się wcześniej, inne rozwijają kwiaty dopiero w kolejnych tygodniach, dlatego krajobraz zmienia się w trakcie sezonu. Wśród charakterystycznych roślin są añañucas, których kwiaty mogą być czerwone, różowe lub żółte, oraz huilles, kwitnące najczęściej na biało.
Do najbardziej rozpoznawalnych należy również garra de león, czyli „lwi pazur” o charakterystycznych, czerwonych kwiatach. Poszczególne gatunki różnią się terminem kwitnienia, a ich rozmieszczenie zależy od lokalnych warunków.
Nie cała pustynia zakwita naraz
Tegoroczne kwitnienie obserwowano między innymi w okolicach Copiapó, Freiriny i na terenie Llanos de Challe. Poszczególne stanowiska różnią się intensywnością kwitnienia, a rozległe połacie nagiej ziemi wciąż oddzielają skupiska roślin. To właśnie dlatego zdjęcia wykonane w różnych częściach Atakamy mogą przedstawiać odmienne obrazy tego samego zjawiska.
W 2026 roku pierwsze kwitnące rośliny obserwowano już w drugiej połowie sierpnia, a większe skupiska zaczęły pojawiać się we wrześniu. Według prognoz regionalnych największej różnorodności i obfitości kwiatów oczekiwano w połowie października, a niektóre gatunki mogą kwitnąć nawet do drugiej połowy listopada.
Krótkie życie na pustyni
Kwitnienie trwa znacznie krócej niż okres spoczynku. Gdy gleba wysycha, delikatne części roślin obumierają, a gatunki jednoroczne kończą swój cykl życiowy. Przetrwanie do kolejnego sprzyjającego sezonu umożliwiają im nasiona lub podziemne organy.
Dzięki temu rośliny mogą przetrwać w jednym z najbardziej suchych środowisk świata. Nie muszą przy tym rosnąć przez cały rok, wystarczy im krótkie okno sprzyjających warunków, by wykiełkować, zakwitnąć i wydać nasiona, zanim gleba ponownie wyschnie.
Kwiaty, których łatwo nie zauważyć po sezonie
Tegoroczne kwitnienie przyciąga turystów i fotografów, dlatego CONAF, chilijska służba leśna, przypomina o zasadach poruszania się po pustyni. Apeluje, by nie zjeżdżać samochodami z wyznaczonych dróg i nie deptać kwitnących roślin.
Ochrona ma znaczenie również po przekwitnięciu. Rośliny potrzebują czasu, by wytworzyć nasiona, z których może rozpocząć się kolejny cykl. Zniszczenie roślinności podczas krótkiego okresu kwitnienia może więc wpłynąć na to, co pojawi się na pustyni w przyszłości.
Zjawisko zależne od klimatu
Na przebieg desierto florido wpływają opady oraz warunki oceaniczno-atmosferyczne, w tym El Niño, które może przynosić do północnego Chile więcej deszczu niż zwykle. Nie każde wystąpienie tego zjawiska prowadzi jednak do spektakularnego kwitnienia. Liczą się także lokalne różnice w opadach i to, ile wilgoci faktycznie dociera do gleby.
Tegoroczny sezon pokazuje, jak szybko może zmienić się krajobraz Atakamy, gdy po długim okresie suszy pojawią się odpowiednie warunki. Kolorowe pola kwiatów są widocznym, krótkotrwałym etapem cyklu, którego większość pozostaje ukryta pod ziemią. Gdy pustynia ponownie wyschnie, nasiona zaczekają na kolejną okazję.
