Jej charakterystyczna sylwetka z lasem marmurowych sterczyn (wieżyczek) i rzeźb stała się symbolem miasta. Budowla zachwyca nie tylko skalą, ale także niezwykłą dbałością o szczegóły. Dziś Duomo jest jedną z najczęściej odwiedzanych atrakcji Mediolanu. Zwiedzający mogą podziwiać zarówno bogate wnętrze świątyni, jak i panoramę miasta z dachu, który należy do najbardziej niezwykłych punktów widokowych we Włoszech.
WIDEO…
Historia katedry w Mediolanie
Historia katedry w Mediolanie sięga czasów starożytnych. Świątynia powstała w miejscu, które już w czasach rzymskiego Mediolanum pełniło funkcję centrum życia publicznego i religijnego miasta. Zanim rozpoczęto budowę obecnej katedry, znajdowały się tutaj wcześniejsze chrześcijańskie bazyliki, między innymi bazylika Santa Maria Maggiore oraz kościół św. Tekli.
W średniowieczu Mediolan był jednym z najważniejszych miast północnych Włoch. Decyzja o wzniesieniu nowej katedry miała więc nie tylko znaczenie religijne, ale także polityczne. Budowa rozpoczęła się w 1386 roku z inicjatywy arcybiskupa Antonia da Saluzzo oraz księcia Mediolanu Gian Galeazzo Viscontiego. Monumentalna świątynia miała podkreślić znaczenie miasta i potęgę rodu Viscontich.
Początkowo prace prowadzono w duchu gotyku lombardzkiego, jednak szybko zaczęły pojawiać się wpływy architektury francuskiej. Do projektu zaangażowano wielu specjalistów z różnych części Europy, ponieważ skala przedsięwzięcia wymagała rozwiązań technicznych wykraczających poza ówczesne doświadczenia budowniczych.
Gian Galeazzo Visconti zdecydował o zastąpieniu planowanej cegły marmurem z kamieniołomów Candoglia, a w 1387 roku przekazał Veneranda Fabbrica del Duomo prawo do eksploatacji kamieniołomu oraz zapewnił bezpłatny transport materiału drogami wodnymi do Mediolanu.
Budowa trwała przez kolejne stulecia, a za symboliczne zakończenie prac uznaje się ukończenie ostatnich drzwi fasady w 1965 roku. Tak długa historia sprawiła, że w katedrze można odnaleźć elementy różnych epok. Choć jej głównym stylem pozostaje gotyk, widoczne są również wpływy renesansu, baroku i XIX-wiecznego neogotyku.
Architektura katedry
Architektura katedry w Mediolanie należy do najbardziej imponujących przykładów późnego gotyku w Europie. Budowla składa się z pięciu naw, transeptu oraz rozbudowanej części prezbiterialnej. Świątynia ma około 157 metrów długości i 93 metry szerokości, dzięki czemu należy do największych kościołów na świecie.
Najbardziej charakterystycznym elementem katedry jest jej zewnętrzna dekoracja. Elewację zdobią setki rzeźb przedstawiających postacie biblijne, świętych i motywy dekoracyjne. Szczególne wrażenie robią liczne sterczyny, które tworzą efekt kamiennego lasu wyrastającego ponad dach budowli.
Fasada katedry, którą znamy dzisiaj, jest wynikiem wielowiekowych zmian. Początkowo planowano ją w innym stylu, a obecny wygląd łączy elementy gotyku, wpływów renesansowych i XIX-wiecznych inspiracji neogotyckich. Ostateczny kształt nadano jej między innymi w czasach napoleońskich.
Ciekawym aspektem historii budowy jest liczba osób zaangażowanych w jej powstanie. Przez ponad 500 lat przy projekcie pracowali liczni architekci, inżynierowie i rzeźbiarze. To sprawia, że Duomo nie jest dziełem jednego twórcy, lecz efektem pracy wielu pokoleń.
Katedra w Mediolanie – wnętrze
Wnętrze Katedry w Mediolanie zachwyca przede wszystkim skalą i atmosferą. Po przekroczeniu progu świątyni uwagę zwracają wysokie gotyckie sklepienia, ogromne kolumny oraz światło wpadające przez liczne witraże.
Jednym z najbardziej znanych dzieł znajdujących się w katedrze jest rzeźba Święty Bartłomiej obdarty ze skóry autorstwa Marco d’Agrate z 1562 roku. Przedstawienie świętego, który trzyma własną skórę przewieszoną przez ramiona, należy do najbardziej charakterystycznych i jednocześnie poruszających dzieł renesansowej rzeźby w Mediolanie.
Wśród innych cennych zabytków znajdują się między innymi:
- grobowce mediolańskich arcybiskupów i przedstawicieli ważnych rodów,
- renesansowe ołtarze i dekoracje prezbiterium,
- monumentalne organy, należące do największych instrumentów tego typu we Włoszech,
- relikwie związane z kultem świętego Karola Boromeusza.
Interesującym elementem jest również tak zwany Święty Gwóźdź, czyli relikwia, która według tradycji ma pochodzić z krzyża Chrystusa. Od XV wieku jest przechowywana w mediolańskiej katedrze, w specjalnym tabernakulum umieszczonym wysoko w wewnętrznym sklepieniu świątyni. Raz w roku, podczas Rito della Nivola, relikwia jest zdejmowana i wystawiana wiernym.
Katedra w Mediolanie – dach
Dach Katedry w Mediolanie to wyjątkowa przestrzeń. Zwiedzający mogą wejść niemal na poziom gotyckich dekoracji i zobaczyć z bliska elementy architektury, które z ulicy pozostają niemal niewidoczne. Na tarasach znajduje się 135 bogato zdobionych sterczyn, a cały kompleks dekorują tysiące rzeźb, w tym ponad 3400 figur, gargulców i innych kamiennych elementów.
Na dach można dostać się schodami lub windą. Jest to jedna z najpopularniejszych atrakcji Mediolanu, ponieważ poza samą architekturą oferuje także szeroki widok na miasto.
Dach katedry jest wyjątkowy również dlatego, że pozwala spojrzeć na gotyk z zupełnie innej perspektywy. Zamiast oglądać monumentalną budowlę z dołu, odwiedzający znajdują się wśród jej rzeźbionych elementów i mogą przyjrzeć się detalom, które zwykle pozostają poza zasięgiem wzroku.
Czyj złoty posąg znajduje się na szczycie katedry?
Na dachu Katedry w Mediolanie znajduje się także jeden z najbardziej rozpoznawalnych symboli miasta – złota figura Madonny, znana jako Madonnina. Posąg przedstawia Najświętszą Marię Pannę i został umieszczony na szczycie głównej iglicy w 1774 roku.
Figura ma 4,16 m wysokości. Została wykonana z miedzi pokrytej złotymi płytkami. Jej autorem był Giuseppe Perego, a iglicę, na której umieszczono posąg, zbudował Francesco Croce.
Katedra w Mediolanie – ciekawostki, które warto znać
Wśród licznych faktów związanych z Duomo di Milano można wyróżnić kilka szczególnie interesujących.
Po pierwsze, budowa katedry trwała niemal sześć wieków. Ostatnie elementy dekoracyjne ukończono dopiero w 1965 roku, co czyni ją jednym z najdłużej realizowanych projektów architektonicznych w Europie.
Po drugie, marmur użyty do budowy pochodzi z jednego konkretnego miejsca – kamieniołomów Candoglia. Dzięki niemu katedra ma charakterystyczny jasny kolor, który zmienia się zależnie od światła i warunków atmosferycznych.
Po trzecie, świątynia była wykorzystywana również do obserwacji astronomicznych. W XVIII wieku w jej wnętrzu wykonano linię południka, która służyła do precyzyjnego określania czasu słonecznego.
Wizyta w katedrze pozwala więc zobaczyć nie tylko imponującą budowlę, ale również historię zapisaną w marmurze, rzeźbach i detalach architektonicznych. To jeden z tych zabytków, które najlepiej poznaje się nie przez szybkie zwiedzanie, lecz przez uważne przyglądanie się jego kolejnym warstwom.
Źródło: Duomo di Milano
Szukasz więcej inspirujących podróży, fascynujących odkryć i opowieści ze świata nauki? Skorzystaj ze specjalnej oferty prenumeraty magazynów National Geographic Polska i National Geographic Traveler.
Nasza autorka
Marzena Wardyn-Kobus
Autorka tekstów z pogranicza przyrody, kultury i podróży. W serwisie tworzy artykuły popularnonaukowe o otaczającym nas świecie, łącząc rzetelną wiedzę z przystępnym językiem i dbałością o szczegóły. Pisze, by zachęcać innych do uważnego kontaktu z przyrodą – nawet tą najbliższą, tuż za domem. Kaszubka mieszkająca na Kujawach, zakochana w górskich szlakach i leśnych bezdrożach. Jej przydomowy ogródek to strefa zrównoważonego eksperymentowania – dąży do tego, by uprawiać rośliny ekologicznie, z szacunkiem dla natury. Wolne chwile spędza z książką, wędrując po lesie lub tworząc makramy.
