Alkazar w Sewilli zachwyca od tysiąca lat. Nadal mieszkają w nim królowie

Spis treści:

1. Od rzymskich fundamentów po epokę odkryć
2. Atrakcje Alcazaru
3. Zwiedzanie Alcazar Sewilla

Kompleks pałacowy Real Alcázar de Sevilla jednoznacznie obala pogląd, według którego historyczne zabytki są jedynie „zachowanymi szczątkami przeszłości”. Bo o ile ta wspaniała budowla bez wątpienia należy do największych atrakcji stolicy Andaluzji, to należy podkreślić, że częściowo wciąż pełni swoją pierwotną funkcję. Górne piętra kompleksu (tzw. Cuarto Real Alto) pozostają oficjalną rezydencją hiszpańskiej rodziny królewskiej podczas jej pobytu w Sewilli.

Od rzymskich fundamentów po epokę odkryć

Chociaż powszechnie początki Alcazaru przypisuje się Maurom, badania archeologiczne wskazują, że kompleks pałacowy wznosi się na ruinach antycznych struktur z I wieku p.n.e., z czasów rzymskiego miasta Hispalis. Odkryto tam fundamenty i solidne mury o wysokości sięgającej 3 m, które, ze względu na bliskość rzeki Gwadalkiwir, najprawdopodobniej stanowiły elementy infrastruktury magazynów portowych. Teren ten wykorzystywali i modyfikowali również Wizygoci w V wieku n.e.

Udokumentowana historia Alcazaru jako obiektu rezydencjonalno-obronnego rozpoczyna się w dobie kalifatu Kordoby. W latach 913–914, z inicjatywy władcy Abd ar-Rahmana III z dynastii Umajjadów, wzniesiono tam pierwszą wczesnośredniowieczną fortecę – pałac Al-Muwarak.

Architektoniczny rozkwit islamskiej fortecy nastąpił w XII wieku. Około 1150 roku dynastia Almohadów postanowiła uczynić Sewillę swoją główną stolicą w regionie Al-Andalus. W 1163 roku kalif Abu Yaʿqub Yusuf wyznaczył Alcazar na swoją główną rezydencję i centrum polityczne. Pomiędzy 1169 a 1182 rokiem kompleks powiększył się niemal dwukrotnie – wybudowano nowe mury, wieże obronne, a na wyznaczonym terenie powstało około dwunastu nowych dziedzińców i pałaców.

Chrześcijańska rekonkwista

W 1248 roku, po długotrwałym oblężeniu, król Kastylii Ferdynand III Święty zdobył Sewillę, przywracając miasto chrześcijańskiej Europie. Alcazar błyskawicznie zaadaptowano na oficjalną rezydencję królewską. Jego następca, Alfons X Mądry, uznał jednak, że labiryntowy i duszny układ arabskich pawilonów nie odpowiada gustom ani stylowi życia nowej administracji. W 1258 roku wzniesiono Pałac Gotycki.

Nowy pałac w murach fortecy

Okresem, który w największym stopniu zdefiniował obecny wygląd kompleksu, były lata 60. XIV wieku. Kastylijski władca Piotr I, zwany Okrutnym, zainicjował budowę zupełnie nowego pałacu wewnątrz murów dawnej fortecy. Jego projekt stanowi arcydzieło stylu mudéjar. Mowa o unikatowym na Półwyspie Iberyjskim zjawisku artystycznym, polegającym na stosowaniu islamskich form dekoracyjnych i architektonicznych przez chrześcijańskich mecenasów.

Epoka odkryć geograficznych, renesans i kolejne przebudowy

Na początku XVI wieku Alcazar nabrał zupełnie nowego znaczenia. W 1503 roku, z rozkazu Izabeli I Kastylijskiej, na terenie kompleksu powołano do życia Casa de la Contratación – izbę, która kontrolowała i regulowała monopol handlowy Hiszpanii z terytoriami zamorskimi w obu Amerykach.

Założenie ewoluowało również estetycznie. Renesans wprowadził na teren kompleksu król Karol V Habsburg, który w 1526 roku wziął w Alcazarze ślub z Izabelą Portugalską. Z jego inicjatywy zmodyfikowano dziedzińce, przebudowano najwyższe piętra i rozpoczęto transformację ogrodów, wprowadzając włoski styl renesansowy połączony z tradycją mudéjar. Jego syn, Filip II, a w późniejszym okresie Filip III i władcy z dynastii Burbonów, kontynuowali modernizację rezydencji.

W latach 1810–1812 kompleks był okupowany przez wojska napoleońskie, co skutkowało grabieżami i dewastacją ogrodów. Od połowy XIX wieku prowadzono intensywne prace renowacyjne, mające na celu przywrócenie dawnego blasku ornamentom muzułmańskim. W 1909 roku obiekt uznano za pomnik narodowy, a w 1987 roku, wraz z sąsiadującą, monumentalną Katedrą Najświętszej Marii Panny i Głównym Archiwum Indii, Alcazar doczekał się wpisu na listę UNESCO.

Atrakcje Alcazaru

Pierwszy ważny punkt na mapie kompleksu znajduje się na samym wejściu. Mowa o wkomponowanej w XII-wieczne mury Lwiej Bramie, która stanowiła element fortyfikacji otaczających całe założenie. Co znajduje się za nią?

Pałac Króla Piotra I

Pałac wzniesiony przez króla Piotra I jest najdoskonalszym przykładem andaluzyjskiej architektury cywilnej z tamtej epoki i bezsprzecznie stanowi najbardziej oszałamiającą wizualnie część Alcazaru.

Przed wejściem do rezydencji rozpościera się przestronny Dziedziniec Łowów, którego nazwa nawiązuje do zbiórek królewskich myśliwych. Fasada pałacu dzieli się na dwa poziomy. Charakterystycznymi elementami dolnej części są łuki wielolistne oparte na smukłych marmurowych kolumnach. Wyższe partie zdobi tzw. sebka – skomplikowana, romboidalna siatka stiukowa inspirowana sztuką almohadzką.

Dziedziniec Dziewic

Sercem pałacu jest Patio de las Doncellas – dziedziniec, którego nazwa nawiązuje do średniowiecznej legendy. Głosi ona, że w czasach panowania Kalifatu chrześcijańscy władcy byli zmuszeni płacić muzułmańskim kalifom coroczny, upokarzający haracz w postaci stu młodych, szlachetnie urodzonych dziewic. Choć mit ten nie ma mocnego oparcia w dowodach historycznych, nadał dziedzińcowi aurę niezwykłej tajemniczości.

Otaczające plac krużganki posiadają rzeźbione, wielolistne łuki, które w okresie renesansu wsparto na marmurowych, korynckich kolumnach sprowadzonych z Genui. Ściany pokryte są mozaikami z płytek ceramicznych i wyrafinowanymi sztukateriami o romboidalnych wzorach.

Sala Ambasadorów

Przechodząc z dziedzińca, wkracza się do najważniejszej komnaty całego pałacu. Pomieszczenie pełniące funkcję sali tronowej i miejsca oficjalnych audiencji króla Piotra I, uderza orientalnym przepychem. Wzrok natychmiast kieruje się ku górze, gdzie znajduje się rzeźbiona kopuła z pozłacanego drewna. Skonstruowana w 1427 roku przez mistrza stolarskiego Diego Ruiza, symbolizuje nocne niebo usiane tysiącami gwiazd. Poniżej, nad misternymi podkowiastymi łukami, ściany wyłożono płytkami ceramicznymi o złożonych wzorach geometrycznych.

Dziedziniec Lalek

Znacznie mniejszy od Patio de las Doncellas Dziedziniec Lalek był prywatnym azylem, przeznaczonym przypuszczalnie dla królowej i najbliższej rodziny. Wiele ze sztukaterii zdobiących tę przestrzeń zostało przeniesionych prosto z rozebranych starszych pałaców z Kordoby lub odtworzonych na wzór ozdób z Alhambry. Intrygująca nazwa dziedzińca wywodzi się od czterech zminiaturyzowanych twarzyczek wkomponowanych w zdobienia u podstawy jednego z łuków.

Pałac Gotycki

Pałac Gotycki stanowi architektoniczną i ideową przeciwwagę dla orientalnego stylu mudéjar. Wzniesiony po 1248 roku przez Alfonsa X, charakteryzuje się masywnymi, żebrowo-krzyżowymi sklepieniami i rygorystycznym podziałem naw. Na przestrzeni wieków wysokie komnaty ocieplano, zawieszając na ścianach wielkie flamandzkie gobeliny. W XVI wieku dodano tam również renesansowe kafelki ścienne, wykonane w technice majoliki.

Hala Admirałów

W porównaniu do wspaniałych wnętrz pałaców, historyczna Hala Admirałów wydaje się skromniejsza architektonicznie. Należy jednak podkreślić, że historyczna ranga tego pomieszczenia jest ogromna. To właśnie tam Krzysztof Kolumb zdawał relację po powrocie z drugiej wyprawy. Tam Amerigo Vespucci i Ferdynand Magellan kreślili plany wyprawy dookoła ziemskiego globu. Tam również opracowywano i aktualizowano pierwszą szczegółową mapę znanego świata.

Zwiedzanie Alcazar Sewilla

Pałac należy do najpopularniejszych atrakcji turystycznych w Sewilli i całej Andaluzji. Bilety wstępu najlepiej kupować z wyprzedzeniem przez internet. Uwaga: trzeba podać dane z dowodu osobistego lub paszportu i mieć ten dokument przy sobie podczas zwiedzania. Podstawowy bilet wstępu kosztuje 15,5 euro (8 euro dla seniorów, młodzieży i studentów, dzieci do 13. r. ż. i osoby z niepełnosprawnością nie płacą) i obejmuje także zwiedzanie ogrodów pałacowych. W poniedziałki zwiedzanie jest bezpłatne. Wycieczkę dobrze jest rozpocząć możliwie wcześnie, aby uniknąć upałów i tłoku. Warto rozważyć wynajęcie lokalnej przewodniczki, która m.in. zajmie się formalnościami.

Źródło: Alcaraz Sevilla

Szukasz więcej inspirujących podróży, fascynujących odkryć i opowieści ze świata nauki? Skorzystaj ze specjalnej oferty prenumeraty magazynów National Geographic Polska i National Geographic Traveler.

Nasz autor

Artur Białek

Współpracownik National-Geographic.pl. Wcześniej związany m.in. z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. Pisał dla tytułów takich jak: „Kulisy Powiatu”, „AndroidNow” (gdzie pełnił także funkcję redaktora naczelnego) i „Bezpieczna Podróż”. Z wykształcenia jest ekonomistą, ale bardziej z przypadku niż zamiłowania. Jego największą pasją są podróże, zwłaszcza do miejsc wysokich, stromych i skalistych. Niewiele brakuje mu do zdobycia Korony Gór Polski, ale jego ambicje sięgają dalej. Lepiej niż w otoczeniu betonu i wielkopłytowej zabudowy czuje się wśród drzew i gór, które są jego największą miłością (zaraz obok ekosystemów leśnych), a obiektyw jego aparatu woli architekturę zabytkową niż nowoczesną. Najbardziej interesuje go historia współczesna, jako ta najlepiej poznana i pozostawiająca najmniej znaków zapytania. Wszystkie zwierzęta uważa za równorzędnych mieszkańców Ziemi. Zgodnie ze swoimi zainteresowaniami, w „National-Geographic.pl” pisze przede wszystkim o przyrodzie i historii. Zagorzały przeciwnik betonozy. Prywatnie opiekun dwóch wspaniałych gryzoni.