Tureccy archeolodzy prowadzili wykopaliska w starożytnej fortecy Kurul, która znajduje się w prowincji Ordu w Turcji. Gród pochodzi z II wieku p.n.e. z czasów Mitrydatesa VI Eupatora, króla Pontu i władcy Bosporu. Już kilka lat temu badacze odnaleźli w tym zamku kilka posągów Kybele, co sugeruje, że miejsce to było ważnym miejscem kultu tej frygijskiej bogini. Naukowcy podejrzewają, że mogła być nawet patronką tej ufortyfikowanej osady.
WIDEO…
Kult Matki Bogów w Turcji
Autorzy odkrycia podkreślają, że statua Kybele jest pierwszą, która wykonana została z marmuru. Poprzednie posągi zostały stworzone z innego materiału. Figura waży blisko 200 kilogramów i ma 110 centymetrów wysokości. Została odkryta podczas prac wykopaliskowych prowadzonych przez prof. Süleymana Yücela Şenyurta i jego zespół w 2016 roku. Od momentu odkrycia statua przyciągnęła tysiące zwiedzających pragnących zobaczyć ten niezwykły artefakt, a jej związki z Kurul wciąż są analizowane.
– Statua nie tylko urzeka swoim kunsztem, ale także służy jako pomost łączący nas z duchowymi wierzeniami dawno minionej cywilizacji. Dla ludzi tamtej epoki Matka Bogini Kybele reprezentowała płodność, ochronę i odżywcze aspekty natury, uosabiając siły dające życie, które podtrzymywały ich społeczności. Wielbiono ją jako potężne bóstwo, wierzono, że chroni ziemię i jej mieszkańców, symbolizując głęboką więź między ludzkością a ziemią – twierdzi prof. Şenyurt.
Podczas wykopalisk znaleziono również ok. 3 tysięcy artefaktów, w tym mniejsze figury Matki Bogów, m.in. w pozycji siedzącej na tronie, a także figurki „boga płodności” Dionizosa czy posągi Pana i Ritona.
Starożytna forteca Kurul
Gdy posąg Kybele został odnaleziony w 2016 roku, wielu naukowców podawało w wątpliwość, że jest to autentyczna rzeźba sprzed 2100 lat. Jednak wieloletnie badania wykazały, że jest to w rzeczywistości starożytny zabytek i przedstawia frygijskie bóstwo. – Obecność licznych terakotowych figurek Kybele znalezionych w tym obszarze potwierdza tę identyfikację, podobnie jak położenie posągu przy głównej bramie miasta – wyjaśnia Şenyurt. Dodaje, że bramy miast często były chronione przez bóstwa, które opiekowały się nimi.
Co ważne, najnowsze wykopaliska ujawniły dowody na działania wojenne. Świadczą o tym odnalezione pociski, starożytna broń i ślady pożaru, który ostatecznie doprowadził do upadku twierdzy. – Co ciekawe, posąg Kybele nie został znacznie uszkodzony, gdy brama wejściowa zawaliła się podczas ataku Rzymian – mówi Şenyurt.
Kim była bogini Kybele?
– Kurul było twierdzą za panowania Mitrydatesa VI. Stawił czoła rzymskim atakom, z czego jeden zakończył się niszczycielskim pożarem – tłumaczy turecki badacz. Mitrydates VI Eupator uznawany był za jednego z najgroźniejszych przeciwników Rzymu w I wieku p.n.e. Słynął z ambitnych planów ekspansji, wyjątkowej charyzmy i umiejętności militarnych. Przeprowadził w sumie trzy wojny z Rzymem, zwane wojnami mitrydatejskimi, które odbyły się w latach 89–63 p.n.e.
Sam kult Kybele przeżył niejednego wodza. Trwał tysiące lat w całej Azji Mniejszej. Była czczona jako Bogini Matka, a w kulturze grecko-rzymskiej nazywano ją Matką Bogów i Wielką Macierzą Bogów. Co ciekawe, w Rzymie jej kult przetrwał aż do V wieku n.e.
W mitologii frygijskiej jej młodym kochankiem był Attis, bóg wegetacji. W III wieku p.n.e. najważniejsze sanktuarium Kybele znajdowało się we Frygii, w Pesynuncie nad rzeką Sakarya, która płynie u stóp góry Didymus. Była to święta góra bogini. – Odkryty posąg Kybele stanowi świadectwo bogatej historii i dziedzictwa kulturowego regionu – podsumował Şenyurt.
Źródło: Arkeonews
Nasz autor
Jakub Rybski
Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
