W podcaście National Geographic Polska gość Łukasza Załuskiego opowiedział o tym, jak ewoluowało postrzeganie Polski w jego ojczyźnie – od czasów rozpadu Związku Radzieckiego aż po współczesność. W rozmowie pojawiły się też wątki osobiste: polskie korzenie jego babć oraz rosnąca liczba połączeń lotniczych między Warszawą a Kiszyniowem.
Od stereotypów z lat 90. do podziwu dla nowoczesnych miast
W pamięci mieszkańców Mołdawii obraz naszego kraju przechodził przez ostatnie trzy dekady ogromną metamorfozę. Oleg Rusnak, który pochodzi z drugiego największego mołdawskiego miasta – Bielc – wspomina, że w jego dzieciństwie funkcjonowało bardzo uproszczone przekonanie religijno-narodowe. „Każdy Polak jest katolikiem i każdy katolik jest Polakiem” – tak w skrócie brzmiał najpopularniejszy stereotyp z tamtego okresu.
Transformacja ustrojowa przyniosła zupełnie nowe skojarzenia, związane z drobnym handlem przygranicznym. W latach 90. Polska jawiła się jako kierunek wyjazdów zarobkowych i wymiany towarowej. Jak wspomina gość podcastu, był to po prostu „kraj, do którego można było wywieźć telewizor i z powrotem coś przywieźć”.
Z kolei na przełomie wieków, gdy przez Polskę masowo sprowadzano samochody z Niemiec, opowieści wracających z trasy kierowców budziły grozę. Drogi kojarzyły się wówczas z napadami bandyckimi i działalnością rosyjskiej mafii, która łupiła podróżnych z gotówki oraz aut. Dziś te dawne klisze ustąpiły miejsca zupełnie nowej narracji.
„Dzisiaj Polska kojarzy się przede wszystkim z coraz większym dobrobytem i coraz więcej ludzi tu przyjeżdża do pracy. Mówi się, że Polska zmieniła się w super stronę – i drogi, i to, jak miasta wyglądają. Gdy o tym słyszę, ludzie, którzy tutaj byli, wypowiadają się w dużych superlatywach” – podkreśla Oleg Rusnak.
Polskie korzenie i wielokulturowy tygiel w Bielcach
Związek Olega Rusnaka z Polską nie zaczął się dopiero w momencie przyjazdu na studia do Warszawy 26 lat temu. Jego rodzinne miasto, Bielce, stanowi niezwykłą mozaikę narodowościową i językową, ukształtowaną przez burzliwą historię XX wieku. Przed II wojną światową ponad połowę mieszkańców miasta stanowili Żydzi, a po przyłączeniu regionu do ZSRR rozpoczęła się intensywna rusyfikacja.
Rodzina bohatera podcastu jest żywym przykładem tego historycznego wymieszania. Jedna z jego babć pochodziła z polskiej wsi niedaleko Kamieńca Podolskiego, a druga z polskiej miejscowości spod Żytomierza. Dziadkowie mieli natomiast korzenie ukraińskie. Choć w domu na co dzień rozmawiało się po rosyjsku, polska tożsamość była starannie pielęgnowana.
W samych Bielcach oraz okolicznych wsiach do dziś funkcjonuje liczna społeczność polska, która utrzymuje swoje tradycje, choć w codziennej komunikacji w regionie wciąż dominuje język rosyjski. Oleg zaczął uczyć się języka polskiego w wieku 15 lat – jak przyznaje, bez zakuwania reguł gramatycznych, lecz ze słuchu oraz dzięki pochłanianiu kolejnych książek.
Coraz bliżej siebie dzięki nowym połączeniom lotniczym
Zmiana w postrzeganiu obu krajów idzie w parze z coraz łatwiejszą komunikacją. Jeszcze kilkanaście lat temu podróż z Warszawy do stolicy Mołdawii wymagała uciążliwych przesiadek. Obecnie bezpośrednie loty realizowane są nie tylko ze stolicy Polski, ale również z Katowic czy Wrocławia.
Rozwój siatki połączeń sprawił, że lotnisko w Kiszyniowie stało się ważnym punktem przesiadkowym dla całego regionu, w tym dla mieszkańców południowej Ukrainy, którzy z powodu zamkniętej przestrzeni powietrznej muszą korzystać z portów lotniczych w sąsiednich państwach. Dzięki temu wymiana turystyczna i biznesowa między Polską a Mołdawią nabiera tempa, a bilety kupione z wyprzedzeniem pozwalają odkryć ten mało znany kraj za niewielkie pieniądze.
Posłuchaj całej rozmowy z Olegiem
Pełną rozmowę z gościem poprowadził Łukasz Załuski, redaktor naczelny National Geographic Polska. Wideo można obejrzeć poniżej, a także na naszym kanale YouTube i w serwisie Spotify.
Źródło: National Geographic Polska