Czarna dziura V404 Cygni znajduje się w naszej Galaktyce, w odległości 7800 lat świetlnych od Ziemi. W czerwcu 2015 roku przez około dwa tygodnie przeszła serię gwałtownych rozbłysków spowodowanych przez spadającą na nią materię odartą z gwiazdy znajdującej się na orbicie wokół czarnej dziury.

26 lat czekania

Nieprzewidywalna natura i rzadkość takich rozbłysków z okolic czarnej dziury powodują, że astronomowie mają bardzo mało czasu na reakcje, gdy zjawisko nastąpi. Na przykład V404 Cygni miała poprzedni rozbłysk w 1989 roku i dopiero w czerwcu 2015 zaobserwowano ponowne pojaśnienia, które były jednymi z najjaśniejszych w ostatnich latach. Większość rozbłysków związanych z czarnymi dziurami jest znacznie słabsza, a tym samym trudniejsza do zbadania.

WIDEO…

player placeholder

Każdy z rozbłysków z okolic czarnej dziury V404 Cygni miał moc odpowiadającą około tysiącowi słońc. Czas trwania niektórych rozbłysków był krótszy niż 1/40 sekundy – dziesięć razy krócej niż mrugnięcie okiem. Zaobserwowanie tak szybkich zjawisk wymaga odpowiedniej technologii. Naukowcy wykorzystali niezwykle szybką kamerę ULTRACAM zamontowaną na 4,2-metrowym teleskopie Williama Herschela na Wyspach Kanaryjskich. Kamera ta potrafi rejestrować światło jednocześnie w trzech kolorach, co pozwoliło astronomom na upewnienie się, że błyski mają barwę czerwoną.

Co TAM się dzieje?

Czerwony kolor powiązano z szybko poruszającymi się dżetem, czyli materią wyrzuconą z bliskich okolic czarnej dziury. Łącząc dane o barwie, prędkości i mocy rozbłysków, można określić, że światło było wyemitowane z bliskich okolic czarnej dziury, z podstawy dżetu. Pochodzenie dżetu nie jest jeszcze do końca zrozumiane, ale prawdopodobnie rolę odgrywa tutaj silne pole magnetyczne.

Zobacz także:

„Przypuszczamy, że gdy czarna dziura została gwałtownie zasilona materią przez towarzyszącą jej gwiazdę, zareagowała wyrzucając część materii w formie szybkiego dżetu. Czas trwania rozbłysków może być związany z włączaniem i wyłączaniem dżetu – byłyby to pierwsze tak szczegółowe obserwacje tego zjawiska” powiedział dr Poshak Gandhi z University of Southampton, główny autor publikacji.

Tego typu zjawiska zachęcają naukowców do współpracy z ośrodkami z całego świata. Potrzebna jest szybka komunikacja i wymiana danych, szczególnie gdy do obserwacji używane jest kilka teleskopów, albo teleskopy naziemne i kosmiczne.

Międzynarodowy zespół astronomów opublikował wyniki badań rozbłysków z okolic czarnej dziury V404 Cygni w czasopiśmie „Monthly Notices of the Royal Astronomical Society”

Źródło: PAP


Trwa głosowanie w plebiscycie nagród Travelery 2016! Zobacz filmy, poznaj podróżników, wybierz najciekawszą podróż i zagłosuj!