Większość planetoid jest całkiem przewidywalna. Przemieszczają się po regularnej trajektorii, popychane lub przyciągane przez takie siły fizyczne jak grawitacja lub ciśnienie promieniowania słonecznego. Jednak pewna planetoida, skatalogowana jako 1998 KY26, zachowuje się jak kosmiczny rebeliant. Przyspiesza bez wyraźnej przyczyny i ukrywa swoją tożsamość.
WIDEO…
W kostiumie planetoidy
1998 KY26 to niewielka planetoida, której średnica wynosi, w zależności od metody badań, od 11 do 40 metrów. Obiekt został odkryty przez Toma Gehrelsa z Uniwersytetu Arizony, współzałożyciela projektu Spacewatch. Pierwszy raz dostrzegł planetoidę w nocy z 28 maja 1998 czasu UT. Zobaczył ją dzięki 0,9-metrowemu teleskopowi Spacewatch na Kitt Peak w Arizonie.
Na zdjęciach planetoida była tylko małym punktem poruszającym się na tle gwiazd. Od tamtej pory przez ponad dwie dekady trudno było ją obserwować. W 2024 roku była najjaśniejsza od czasu odkrycia, co pozwoliło na przeprowadzenie nowych obserwacji.
Co wiemy o 1998 KY26? Doba na planetoidzie, czyli jeden pełen obrót wokół jej własnej osi, zajmuje 5,35 minuty. Nowe analizy wskazują, że może należeć do rzadko spotykanego typu E, który charakteryzuje się bardzo wysoką zdolnością odbijania światła (w przypadku 1998 KY26 tzw. albedo geometryczne wynosi 55%). Jej widmo i jasność pasują do składu, w którym dominuje enstatyt (ubogi w żelazo piroksen magnezowy). To wszystko jednak nie wyjaśnia specyficznego przyspieszania tego obiektu.
Przebranie ciemnej komety
Jedno z proponowanych wyjaśnień tych kosmicznych wybryków zakłada, że KY26 tylko udaje planetoidę. Tak naprawdę jest „ciemną” kometą, której niewykrywalne uwalnianie gazów lekko zmienia tor jej ruchu. Ale i to wyjaśnienie budzi wątpliwości.
Małe ciała krążące wokół Słońca zasadniczo dzielą się na dwie szerokie kategorie: planetoidy i komety. Planetoidy składają się głównie ze skał, natomiast komety zawierają lód, który podczas sublimacji uwalnia gaz i może nadawać im dodatkowe przyspieszenie. Tak zwane ciemne komety nie mają widocznej komy ani warkocza, dlatego przypominają planetoidy. Naukowcy podejrzewali, że 1998 KY26 należy właśnie do tej grupy.
Tematowi przyjrzeli się jednak dwaj inżynierowie lotnictwa i kosmonautyki: Korbin Hansen i Masatoshi Hirabayashi z Georgia Institute of Technology. Ich zdaniem ta kosmiczna skała o średnicy ok. 11 metrów jest zbyt ciepła, aby zachować lód niezbędny do zapewnienia takiego napędu kometarnego. – Wyniki przeprowadzonego przez nas modelowania temperatury wskazują, że tempo uwalniania pary wodnej z 1998 KY26 byłoby zbyt wysokie, by mógł się na niej utrzymać lód ukryty pod powierzchnią – napisali eksperci w artykule opublikowanym w czasopiśmie „Icarus”.
Kosmiczne rendez-vous
Nawet najchłodniejsze obszary KY26 mają średnio co najmniej −61°C, podczas gdy długotrwałe zachowanie lodu pod powierzchnią wymaga temperatur poniżej −128°C. Gdyby lód stanowił 1% masy obiektu, zniknąłby w nieco ponad 2000 lat. Gdyby zaś napędzał obserwowane przyspieszenie, wyczerpałby się już po 62 latach.
Obecności lodu nie można całkowicie wykluczyć, ponieważ nie wiadomo, od kiedy KY26 porusza się po obecnej orbicie. Alternatywnym wyjaśnieniem jej ruchu pozostaje ciśnienie promieniowania słonecznego w połączeniu z efektami cieplnymi, takimi jak efekt Jarkowskiego. Zagadkę może pomóc rozwiązać rozszerzona misja japońskiej sondy Hayabusa2. Jej rendez-vous z planetoidą zaplanowano na lipiec 2031 roku.
Źródło: Icarus
