To może być jedno z najdzikszych safari w Afryce. Jak dotrzeć do Luengue-Luiana?

Luengue-Luiana to jeden z najbardziej odizolowanych obszarów chronionych południowej Afryki. Park obejmuje sawanny, lasy i mokradła położone w pobliżu granic z Namibią i Zambią. Rozwój pierwszej infrastruktury turystycznej sprawia, że miejsce staje się dostępne dla zagranicznych podróżnych, choć wyprawa nadal wymaga zorganizowanego transportu, starannego przygotowania i dużej elastyczności.

Safari na „Końcu Świata”. Tu nie ma utartych szlaków

W południowej Afryce są miejsca, do których prowadzą od dawna ustalone i sprawdzone trasy. Serengeti, Park Narodowy Krugera oraz Delta Okawango w Botswanie od lat dysponują własnymi lotniskami, siecią lodży, doświadczonymi przewodnikami i szlakami przemierzanymi przez tysiące podróżnych.

Park Narodowy Luengue-Luiana należy do zupełnie innej kategorii. Leży w południowo-wschodniej Angoli, na obszarze określanym niekiedy jako „Terras do Fim do Mundo”, czyli „Ziemie na Końcu Świata”. Nazwa dobrze oddaje charakter rozległego, odizolowanego regionu, przez dziesięciolecia niemal całkowicie pozbawionego infrastruktury turystycznej i położonego z dala od głównych afrykańskich szlaków podróżniczych.

Dopiero uruchomienie pierwszego obozu safari o charakterze ekspedycyjnym stworzyło realną możliwość dotarcia w głąb tego obszaru bez konieczności rezygnowania z podstawowego bezpieczeństwa i komfortu. Nie oznacza to jednak, że Luengue-Luiana nagle stał się łatwo dostępnym kierunkiem. Podróż wymaga wcześniejszego zorganizowania transportu, skoordynowania formalności i zaakceptowania faktu, że rytm każdego dnia wyznacza natura, a nie sztywny program zwiedzania.

Angolska część rozległego ekosystemu KAZA

Luengue-Luiana stanowi część Transgranicznego Obszaru Ochrony Przyrody Kavango–Zambezi, znanego jako KAZA. Jest to rozległy system obszarów chronionych obejmujący części Angoli, Botswany, Namibii, Zambii i Zimbabwe. Jego znaczenie wykracza poza granice poszczególnych parków narodowych. Zwierzęta przemieszczają się pomiędzy krajami, korzystając z tradycyjnych korytarzy migracyjnych. Właśnie w tym szerszym kontekście należy postrzegać Luengue-Luiana.

Park stanowi północną, angolską część ekosystemu kojarzonego przede wszystkim z Deltą Okawango oraz lepiej znanymi obszarami chronionymi Botswany i Namibii. Przepływające przez region rzeki tworzą pośród piaszczystych sawann zielone korytarze, mokradła i sezonowo zalewane równiny.

Krajobraz nie ma charakteru jednej rozległej, otwartej równiny. Tworzą go lasy miombo i mopane, gęste zadrzewienia, tereny trawiaste oraz siedliska wodne. Tak duże zróżnicowanie sprzyja występowaniu zarówno dużych ssaków, jak i licznych gatunków ptaków.

Park Narodowy Luengue-Luiana zajmuje około 22,6–22,7 tys. kilometrów kwadratowych, co czyni go jednym z największych obszarów chronionych w Angoli. Po latach izolacji, kłusownictwa i zniszczeń związanych z angolską wojną domową region przechodzi proces odbudowy ekologicznej. W parku występują m.in. słonie afrykańskie, lwy, likaony, żyrafy i hipopotamy. Obserwowane są również bawoły, lamparty i różne gatunki antylop.

Nie oznacza to jednak, że spotkanie ze zwierzęciem można traktować jako gwarantowany punkt programu. Luengue-Luiana jest wciąż nowym kierunkiem turystyki zorganizowanej, a żyjące tu zwierzęta nie są przyzwyczajone do pojazdów w takim stopniu jak te zamieszkujące najpopularniejsze parki Afryki. Ta nieprzewidywalność może być największą wartością tego miejsca.

Jak dotrzeć do Parku Narodowego Luengue-Luiana?

Dotarcie do Luengue-Luiana wymaga wcześniejszego zaplanowania podróży. Do regionu można dostać się od strony Angoli, przez miejscowość Mavinga położoną na północ od parku. Operatorzy oferują także podróżnym przybywającym z Namibii, Botswany lub Zimbabwe trasę prowadzącą przez namibijski Region Zambezi. Według informacji przekazywanych przez operatora obejmuje ona przekroczenie granicy na przejściu Suswe/Bico.

Nie jest to jednak regularne przejście obsługujące niezależny ruch turystyczny. Przejazd musi zostać zorganizowany z wyprzedzeniem przez operatora, który przekazuje władzom listę podróżnych, koordynuje formalności graniczne i zapewnia transport do obozu samochodem z napędem na cztery koła. Samodzielny przejazd tą trasą nie jest oferowany.

Głównym punktem orientacyjnym po stronie Namibii jest miejscowość Kongola. Leży ona około 140 kilometrów od Katima Mulilo, około 250 kilometrów od Kasane i około 340 kilometrów od Wodospadów Wiktorii.

Ze względu na nietypowy charakter trasy przed rozpoczęciem wyprawy trzeba potwierdzić bezpośrednio u organizatora:

• dokładne miejsce przekroczenia granicy,
• wymagane dokumenty,
• godziny i miejsce rozpoczęcia transferu,
• aktualne procedury graniczne,
• zasady transportu bagażu,
• warunki ubezpieczenia i ewakuacji medycznej.

Ile czasu przeznaczyć na pobyt w Luengue-Luiana?

Podróż jest zbyt wymagająca, aby traktować Luengue-Luiana jako jednodniowe uzupełnienie wyprawy po Namibii lub Botswanie. Rozsądnym minimum są trzy noce, natomiast pobyt trwający cztery lub pięć nocy pozwoli poznać kilka różnych części parku bez konieczności spędzania większości czasu w samochodach transferowych.

Program może obejmować dzienne i nocne przejazdy safari, rejsy po rzece Cuando, obserwowanie ptaków oraz piesze wyprawy z przewodnikiem. Każda z tych aktywności ukazuje region z innej perspektywy. Przejazdy przez park ułatwiają obserwowanie rozległych sawann i poszukiwanie większych zwierząt. Rejs daje możliwość oglądania hipopotamów, krokodyli, ptactwa wodnego oraz zwierząt przychodzących do wodopoju. Piesza wyprawa z przewodnikiem przenosi natomiast uwagę z poszukiwania dużych drapieżników na tropy, rośliny, owady i zależności zachodzące w przyrodzie, których nie sposób dostrzec z pojazdu.

Gdzie zatrzymać się w parku?

W obozach safari podróżni nie powinni oczekiwać poziomu infrastruktury znanego z najlepiej rozwiniętych afrykańskich kierunków safari. Dostęp do internetu, energii elektrycznej oraz niektórych usług może być ograniczony.

Warto zabrać:

• powerbank,
• latarkę czołową,
• podstawową apteczkę,
• odpowiedni zapas stale przyjmowanych leków,
• preparat odstraszający owady,
• ochronę przeciwsłoneczną,
• ubrania dostosowane do znacznych różnic temperatur pomiędzy dniem a nocą.

Planując dalszą część wyjazdu, można również skorzystać z naszego praktycznego przewodnika po Angoli. Trzeba jednak pamiętać, że część zawartych w nim informacji formalnych może wymagać aktualizacji przed podróżą.

Kiedy najlepiej wybrać się do Luengue-Luiana?

Termin podróży powinien zależeć przede wszystkim od stanu dróg, poziomu wody i dostępności transferów. W porze suchej przemieszczanie się po parku jest zwykle łatwiejsze, a zwierzęta częściej gromadzą się w pobliżu rzek i pozostałych źródeł wody. Niższa i rzadsza roślinność może również ułatwiać ich obserwowanie.

Pora deszczowa przynosi intensywnie zielone krajobrazy, zalewowe równiny oraz większą aktywność ptaków. Może jednak utrudnić transport, a niektóre drogi mogą stać się okresowo nieprzejezdne. Przed rezerwacją należy zapytać organizatora o aktualne warunki w parku, przewidywany poziom wody oraz dostępność poszczególnych aktywności.

Czy obywatele Polski potrzebują wizy do Angoli?

Obywatele Polski podróżujący do Angoli w celach turystycznych są objęci ruchem bezwizowym. Pobyt może trwać do 30 dni podczas jednej wizyty, przy czym łączny czas pobytu nie powinien przekroczyć 90 dni w ciągu roku kalendarzowego.

Paszport powinien być ważny przez co najmniej sześć miesięcy. Podróżni mogą zostać poproszeni o okazanie:

• biletu powrotnego lub biletu na dalszą podróż,
• potwierdzenia zakwaterowania,
• planu pobytu,
• dowodu posiadania odpowiednich środków finansowych,
• certyfikatu szczepienia przeciw żółtej febrze.

Przepisy i praktyka ich egzekwowania mogą się zmieniać. Bezpośrednio przed podróżą należy sprawdzić komunikaty polskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych oraz Ambasady Angoli.

Żółta febra i malaria. Jak przygotować się zdrowotnie?

Od podróżnych wjeżdżających do Angoli wymagany jest Międzynarodowy Certyfikat Szczepienia lub Profilaktyki potwierdzający szczepienie przeciw żółtej febrze, powszechnie nazywany żółtą książeczką.

W przypadku pierwszej dawki certyfikat zaczyna obowiązywać po dziesięciu dniach od szczepienia. Zgodnie z zasadami Światowej Organizacji Zdrowia prawidłowo wystawiony certyfikat jest ważny przez całe życie i nie wymaga rutynowego odnawiania co dziesięć lat.

W Angoli występuje również ryzyko malarii. Przed podróżą należy skonsultować się z lekarzem medycyny podróży w sprawie profilaktyki przeciwmalarycznej oraz zalecanych szczepień, m.in. przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu A i B, durowi brzusznemu, tężcowi, błonicy i krztuścowi. Podczas wyprawy konieczna jest ochrona przed ukąszeniami komarów: używanie repelentów, noszenie ubrań zakrywających ciało, spanie pod moskitierą oraz korzystanie z klimatyzowanych lub odpowiednio zabezpieczonych pomieszczeń.

Angola otwiera się na podróżnych

Angola jest jednym z największych państw Afryki i zajmuje siódme miejsce na kontynencie pod względem powierzchni. Łączy wybrzeże Atlantyku, wyżyny, lasy, sawanny oraz obszary pustynne na południu kraju.

Jej historię kształtowały afrykańskie królestwa, w tym Królestwo Konga i Ndongo, portugalska kolonizacja, walka o niepodległość oraz trwająca do 2002 roku wojna domowa. Konsekwencje konfliktu, w tym obecność min lądowych i zniszczenie infrastruktury, przez lata ograniczały rozwój turystyki w wielu regionach kraju. Stolica, Luanda, jest miejscem przenikania wpływów afrykańskich, portugalskich i współczesnej kultury miejskiej.

Otwarcie pierwszej infrastruktury ekspedycyjnej w Luengue-Luiana nie zmienia tego regionu w łatwy i masowy kierunek. Pozwala jednak po raz pierwszy w bardziej zorganizowany sposób zobaczyć obszar, który przez dziesięciolecia pozostawał niemal niedostępny. Dla doświadczonych podróżników największą atrakcją może być właśnie to, czego nie zapewniają najbardziej popularne kierunki: brak tłumów, nieprzewidywalność spotkań ze zwierzętami i poczucie przebywania w miejscu, które dopiero pojawia się na turystycznej mapie Afryki.

Źródło: Peace Parks Foundation