Motyle w Polsce
Motyle to owady, które występują na wszystkich kontynentach, poza Antarktydą. Spośród największych motyli w Europie, które występują także w Polsce, ogromne wrażenie robi zmierzchnica trupia główka (Acherontia atropos) i pawica gruszówka (Saturnia pyri).
WIDEO…
Niektóre żywią się padliną, inne zachowują się jak kolibry. Oto ciekawostki o motylach, które zaskoczą nawet miłośników przyrody.
Nad Wisłą żyje ponad 3150 gatunków motyli, z czego niespełna 160 to motyle dzienne, a aż 3 tysiące to motyle ciemne. Dla porównania na świecie jest ich aż 150 tysięcy. Najpowszechniejszy gatunek w Polsce to rusałka pawik (Aglais io). Co ciekawe, gąsienice tego motyla można spotkać na pokrzywie zwyczajnej. Na terenie naszego kraju często odnotowuje się również: bielinka rzepnika (Pieris rapae) i bielinka bytomkowca (Pieris napi).
Zarówno w Polsce, jak i na świecie populacja motyli kurczy się. Już dziś trzeba mieć szczęście, żeby spotkać motyla w mieście. Dzieje się tak głównie za sprawą zanieczyszczenia środowiska oraz ograniczania naturalnych siedlisk motyli, takich jak łąki i lasy.
Największe motyle
Największe motyle na świecie żyją w strefie tropikalnej i subtropikalnej. Rekordzistą jest motyl królowej Aleksandry (Ornithoptera aleksandrae) z rodz. Papilionidae. Jest gatunkiem chronionym, występującym już tylko na jednym stanowisku w Papui Nowej Gwinei. Rozpiętość skrzydeł samic tego gatunku może osiągać 280 mm, a masa ciała 25 g.
Do grona największych motyli na świecie zalicza się też Ornithoptera goliath. Ten niezwykle rzadko występujący owad żyje w nowej Gwinei, a swoją nazwę zawdzięcza porównaniom zawdzięcza do biblijnego olbrzyma.
Trzeci co do wielkości motyl świata to Papilio antimachus. Pomarańczowo-czarny owad żyje w tropikalnych lasach zachodniej i środkowej Afryki. W przeciwieństwie do wielu innych motyli Papilio antimachus może czuć się bezpiecznie, ponieważ jego ciało jest niezwykle toksyczne dla potencjalnego drapieżnika.
Motyl monarcha (Danaus plexippus) podczas lotu na południe może pokonywać nawet 4 tysiące kilometrów. To jedyny na świecie tak daleko migrujący owad. Co jeszcze o nim wiemy?
Ciekawostki o motylach
- Nie wszystkie motyle swym wyglądem odpowiadają temu, co w powszechnej świadomości uchodzi za wizerunek motyla – istnieją gatunki, których samice są bezskrzydłe.
- Żyjące na Hawajach ćmy z rodzaju Eupithecia (rodz: Geometridae, E. staurophragma i E. orichloris) mają gąsienice, będące drapieżnikami polującymi na drobne owady. Ofiara zostaje pochwycona w utworzony z przekształconych odnóży tułowiowych kosz. Atak trwa zaledwie 1/12 sekundy.
- Bezkolczy śnieżyczek (Acentria ephemerella rodz. Pyralidae) to motyl, którego gąsienice żyją pod wodą. Ponadto u tego gatunku występują dwie formy samic: uskrzydlona – żyjąca na lądzie oraz o zredukowanych skrzydłach, żyjąca pod wodą.
- Występujące także w Polsce sówkowate (Noctuidae), takie jak Mamestra brassicae i Cosmia trapezina, mogą uzupełniać swoją dietę innymi gąsienicami, często również swojego gatunku i dlatego nazywane bywają „kanibalami”.
- Południowoamerykańska omacnica (rodz. Pyralidae Cryptoses choloepi) związana jest z leniwcem trójpalczastym. Postacie dorosłe żyją w jego sierści, natomiast gąsienice odżywiają się jego odchodami.
- Gąsienice korowódki śródziemnomorskiej (Thaumetopoea pityocampa) w swoich włoskach mają białko o właściwościach parzących, taumatopeinę, która może powodować stany zapalne skóry, a nawet owrzodzenia i wtórne zakażenia ropne.
- Gąsienice południowoamerykańskiej pawicy (rodz. Saturniidae Lonomia achelous), dysponują substancją fibrynolityczną i mogą powodować u zwierząt, trwające nawet do czterech tygodni, krwawienie, między innymi z nosa i skóry.
- Nie wszystkie motyle żywią się nektarem kwiatów. Zdarzają sie gatunki, dla których pożywieniem są krew, mocz i padlina.
- Większość motyli żyje zaledwie kilka tygodni. Zdarzają się jednak gatunki, jak np. latolistek cytrynek (Gonepteryx rhamni), które potrafią przeżyć nawet do 9 miesięcy. Dzieje się tak, dzięki zimowej hibernacji.
Czy podróżnik w czasie zabijający Hitlera, gdy ten był jeszcze dzieckiem, powstrzymałby nie tylko II wojnę światową, ale zmienił niechcący bieg wydarzeń całego XX wieku? Fizycy kwantowi...
