Okazuje się, że nawet 17 lat po wykopaniu szczątków z ziemi, nowe odkrycie może zaskoczyć naukowców. Tak było w przypadku Megapodius rokusi – nowego gatunku nogala, którego szczątki wykopano na indonezyjskiej wyspie Flores już ponad dekadę temu. Przez te lata wartość ptasiej skamieniałości pozostawała przyćmiona przez inne słynne znalezisko z tej samej wyspy.
WIDEO…
Ptasi przyjaciel człowieka z jaskini
W 2003 roku o leżącej w granicach Indonezji wyspie Flores usłyszał cały naukowy świat. Tego roku australijsko-indonezyjski zespół archeologów odnalazł w jaskini Liang Bua szczątki wymarłego gatunku człowieka. Ze względu na swój niewielki wzrost (nasz przodek miał mierzyć raptem metr wysokości) został on okrzyknięty „hobbitem z Flores” w nawiązaniu do słynnej powieści J.R.R. Tolkiena. Po ponad 20 latach okazało się, że Homo floresiensis to niejedyny mieszkaniec indonezyjskiej groty, o którym nauka do tej pory nie miała pojęcia.
Około 17 lat temu z jednej z najgłębszych warstw osadów jaskini Liang Bua wydobyto kość ptasiej nogi, która początkowo zupełnie nie zwróciła uwagi naukowców. Dopiero gdy badacze m.in. z Muzeum Uniwersyteckiego w Bergen przeanalizowali szczątki z fragmentami ciał innych przedstawicieli nogali, okazało się, że odnaleziona noga nie należy do żadnego ze znanych nam gatunków. Nowe zwierzę nazwano na cześć Rokusa Due Awe – człowieka, który jako pierwszy rozpoznał kości Homo floresiensis, a później zidentyfikował również omawianą skamieniałość jako kość ptaka. Według badaczy jest to postać najbardziej zasłużona wobec badań nad skamieniałościami z wyspy Flores.
Przodek większy niż potomkowie
Choć na podstawie pojedynczej skamieniałości badaczom trudno jest określić dokładne wymiary plejstoceńskiego ptaka, wiemy, że przewyższał on rozmiarem dzisiejsze gatunki nogali. Megapodius rokusi ważył niemal 4 kilogramy, czyli prawie czterokrotność masy jego czerwononogiego współczesnego krewniaka, który zamieszkuje m.in. wschodnią część Indonezji.
Pod znakiem zapytania pozostają umiejętności lotnicze ptaka sprzed 150 tysięcy lat, ponieważ naukowcy nie odnaleźli kości jego skrzydeł. Autorzy badania nie potrafią jednoznacznie ocenić, czy Megapodius rokusi zupełnie nie potrafił latać, czy niechętnie, okazjonalnie wzbijał się w powietrze, tak jak współczesne nogale.
Nogale, których przodkowie pojawili się już w późnej kredzie, wyróżniają się nietypowym sposobem rozmnażania – zamiast wysiadywać jaja, zakopują je w kopcach lub norach, gdzie rozwijające się zarodki ogrzewane są przez ciepło otoczenia. Co ciekawe, skamieniałość Megapodius rokusi jest pierwszym znanym znaleziskiem przedstawiciela tej grupy na obszarze Wallacei, czyli regionu wyspiarskiego położonego między Azją a Australią.
Wyjątkowa fauna Wyspy Flores
Kolejny raz badacze dowodzą, że wyspa Flores nie powiedziała jeszcze ostatniego słowa na archeologicznej scenie. Niewielki człowiek oraz Megapodius rokusi to przecież nie jedyne organizmy, które przez lata były znajdowane w jaskini Liang Bua. Do najważniejszych odkryć, oprócz tych wymienionych powyżej, należą szczątki Stegodon florensis insularis – karłowatego trąbowca będącego miniaturką współczesnego słonia, który w czasach plejstocenu osiągał raptem 1,5 metra wysokości, oraz Leptoptilos robustus – gigantycznego bociana, który zajmował sam szczyt lokalnego łańcucha pokarmowego wyspy Flores. W krainie tak wyjątkowych zwierząt człowiek nie miał wcale dominującego głosu. Tym bardziej jeśli nie dosięgał nawet do skrzydeł plejstoceńskiego bociana.
Źródła: Phys.org, Alcheringa: An Australasian Journal of Palaeontology
