Pierwszą turę wyborów na Haiti planowano na 13 grudnia 2026 roku, ale w październiku komisja wyborcza odroczyła kampanię i po konsultacjach z partiami oraz organizacjami społecznymi nie ogłosiła nowego terminu głosowania.
WIDEO…
Najpierw trzeba ustalić, kto i gdzie zagłosuje
W sierpniu 2026 roku liczba osób zmuszonych do opuszczenia domów z powodu przemocy na Haiti sięgnęła 1,5 miliona, wynika z danych IOM. Ich sytuacja rodzi pytania o to, jak zapewnić przesiedlonym możliwość głosowania.
Problemem jest także kontrola gangów nad częścią kraju. Jak mówi w rozmowie z nami François Pierre-Louis, politolog z Queens College w Nowym Jorku, który w 1991 roku pracował w gabinecie prezydenta Haiti Jeana-Bertranda Aristide’a, uzbrojone grupy działają między innymi w gęsto zaludnionych regionach kraju, utrudniając organizację głosowania i dostępu do lokali wyborczych.
Problem nie kończy się jednak na bezpieczeństwie. Haiti nie ma stałej komisji wyborczej, a jej skład przed kolejnymi wyborami jest ustalany w drodze politycznych negocjacji. Zdaniem Pierre-Louisa osłabia to ciągłość przygotowań i uzależnia organizację głosowania od interesów poszczególnych partii.
Demokracja odłożona na później
Ostatnie wybory prezydenckie na Haiti odbyły się w 2016 roku. Później kraj nie zdołał odnowić mandatu parlamentu, a prezydent Jovenel Moïse został zamordowany w lipcu 2021 roku, zanim doszło do kolejnego głosowania.
Od tamtej pory władzę sprawowały kolejne tymczasowe rządy, które miały przygotować kraj do wyborów, ale nie zdołały tego zrobić. Politolog wskazuje na zbieżność interesów polityków i wpływowych elit, którym zależy na utrzymaniu władzy bez konieczności rozliczania się przed wyborcami.
Terytorium do odzyskania
Nawet zarejestrowani wyborcy muszą mieć gdzie oddać głos. Według Haiti Policy House w październiku działało 1306 centrów rejestracji i głosowania, choć w gminach Carrefour, Cité Soleil i Croix-des-Bouquets nie odnotowano ani jednego.
Sama dostępność lokali nie wystarczy, jeśli wyborcy nie będą mogli bezpiecznie do nich dotrzeć. Dlatego tak istotne jest odzyskanie kontroli nad obszarami zajętymi przez gangi. François Pierre-Louis zwraca jednak uwagę, że angażowanie prywatnych firm do walki z uzbrojonymi grupami nie przyniosło dotąd oczekiwanych rezultatów.
Źródła: HaitiDocs, CEP, Haiti Policy House
