Dokąd w Polsce uciec przed upałem? W tych miejscach przez cały rok jest najwyżej kilkanaście stopni

Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej wydał ostrzeżenia przed upałami dla niemal całej Polski. Najwyższym, trzecim stopniem alertu objęto znaczną część południa i centrum kraju, natomiast ostrzeżenia drugiego stopnia obowiązują m.in. w województwach lubuskim, wielkopolskim, kujawsko-pomorskim oraz na części Pomorza Zachodniego i Podlasia.

Gdy temperatury na zewnątrz przekraczają 35, a miejscami mogą zbliżyć się nawet do 40 st. C, warto poszukać miejsc, w których panuje naturalny chłód. Jaskinie, kopalnie, podziemne trasy turystyczne czy dawne sztolnie przez cały rok utrzymują temperaturę na poziomie około 8-14 st. C, oferując nie tylko wytchnienie od upału, ale także możliwość poznania niezwykłych zakątków Polski.

Kopalnia Guido w Zabrzu. 320 metrów pod ziemią nawet latem jest chłodno

Jedną z najbardziej niezwykłych atrakcji Górnego Śląska jest Kopalnia Guido w Zabrzu, gdzie można zjechać autentyczną windą górniczą nawet 320 metrów pod ziemię. Na tej głębokości przez cały rok panuje temperatura około 13–16 st. C, a specyficzny mikroklimat stanowi przyjemną odmianę od letnich upałów.

Trasa prowadzi przez oryginalne wyrobiska, w których zachowano maszyny, urządzenia i wyposażenie wykorzystywane przez górników jeszcze kilkadziesiąt lat temu. Zwiedzający mogą zobaczyć pracujące kombajny górnicze, przejść wąskimi chodnikami oraz poznać realia jednej z najtrudniejszych profesji przemysłowych. Dodatkową atrakcją jest najwyżej położony podziemny pub w Europie.

Kopalnia Soli w Wieliczce. Pod ziemią przez cały rok panuje przyjemny chłód

Wpisana na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO Kopalnia Soli w Wieliczce od wieków zachwyca nie tylko historią, ale również wyjątkowym mikroklimatem. Na trasie turystycznej temperatura przez cały rok utrzymuje się na poziomie około 14-16 st. C, dzięki czemu zejście pod ziemię przynosi wyraźną ulgę nawet podczas największych upałów.

Zwiedzanie rozpoczyna się od pokonania ponad 350 schodów prowadzących kilkadziesiąt metrów pod powierzchnię. Następnie trasa wiedzie przez rozległe komory, korytarze i podziemne jeziora, a największe wrażenie robi monumentalna kaplica św. Kingi, której ściany, żyrandole i rzeźby wykonano z soli. Łącznie kopalnia liczy blisko 300 kilometrów chodników rozmieszczonych na dziewięciu poziomach, choć dla turystów udostępniono jedynie niewielki fragment tej niezwykłej podziemnej sieci.

Kopalnia Soli w Bochni. Najstarsza kopalnia soli kamiennej w Polsce

Bochnia pozostaje nieco w cieniu Wieliczki, choć to właśnie tutaj rozpoczęła się historia wydobycia soli kamiennej na ziemiach polskich. Kopalnia działa od XIII wieku i również została wpisana na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. W podziemiach przez cały rok utrzymuje się temperatura około 14-16 st. C, a specyficzny mikroklimat od lat wykorzystywany jest także podczas pobytów rehabilitacyjnych.

Zwiedzanie różni się od tego w Wieliczce – oprócz pieszej trasy turyści mogą przejechać się autentyczną kolejką górniczą oraz przepłynąć łodzią przez zalaną solanką komorę. Multimedialne ekspozycje opowiadają o historii wydobycia, życiu dawnych górników i rozwoju jednego z najstarszych przedsiębiorstw w Europie.

Podziemia Rynku w Krakowie. Średniowieczne miasto ukryte pod płytą rynku

Kilka metrów pod Rynkiem Głównym w Krakowie znajduje się jedna z najnowocześniejszych ekspozycji historycznych w Polsce. W Podziemiach Rynku przez cały rok utrzymuje się temperatura około 17-19 st. C, dlatego nawet w środku lata można znaleźć tu przyjemny chłód.

Trasa prowadzi przez zachowane fragmenty średniowiecznych ulic, fundamentów dawnych kamienic i stanowisk archeologicznych odkrytych podczas wykopalisk. Dzięki multimedialnym projekcjom, hologramom i interaktywnym prezentacjom odwiedzający mogą zobaczyć, jak wyglądał Kraków przed setkami lat. To miejsce pokazuje historię miasta w nowoczesny sposób, łącząc zabytki z technologią.

Jaskinia Niedźwiedzia w Kletnie. Nawet latem temperatura wynosi tu około 6°C

Jaskinia Niedźwiedzia w Kletnie należy do najcenniejszych obiektów przyrodniczych w Polsce i jest jedną z największych atrakcji Masywu Śnieżnika. Przez cały rok utrzymuje się w niej temperatura około 6 st. C, dlatego nawet podczas największych letnich upałów warto zabrać ze sobą bluzę lub lekką kurtkę.

To najdłuższa jaskinia Sudetów, odkryta przypadkowo w 1966 roku podczas eksploatacji marmuru. Słynie z wyjątkowo dobrze zachowanej szaty naciekowej – można podziwiać tu stalaktyty, stalagmity, kolumny naciekowe i efektowne draperie skalne. Nazwa obiektu pochodzi od licznych szczątków plejstoceńskich zwierząt, przede wszystkim niedźwiedzia jaskiniowego, które odnaleziono podczas badań. Zwiedzanie odbywa się wyłącznie z przewodnikiem, a liczba osób wpuszczanych każdego dnia jest ograniczona, dlatego bilety najlepiej rezerwować z wyprzedzeniem.

Kompleks Riese. Tajemnicze podziemia z czasów II wojny światowej

Kompleks Riese w Górach Sowich do dziś pozostaje jedną z największych zagadek II wojny światowej. Rozległy system tuneli i podziemnych hal budowanych przez III Rzeszę miał prawdopodobnie pełnić funkcję kwatery dowodzenia lub zakładów zbrojeniowych, jednak jego rzeczywiste przeznaczenie nadal budzi spory historyków.

Jedną z najpopularniejszych części kompleksu są Sztolnie Walimskie, gdzie przez cały rok panuje temperatura około 5-8 st. C, dlatego nawet podczas największych upałów warto mieć przy sobie cieplejsze ubranie. Zwiedzanie prowadzi przez betonowe hale i korytarze wykute w skale oraz pozwala poznać historię więźniów obozu Gross-Rosen, którzy pracowali przy budowie tej gigantycznej inwestycji.

Kopalnia Złota w Złotym Stoku. Podziemny wodospad i temperatura około 7°C

Historia wydobycia złota w Złotym Stoku liczy ponad 700 lat, a dziś dawna kopalnia należy do najciekawszych atrakcji Dolnego Śląska. W podziemnych chodnikach przez cały rok utrzymuje się temperatura około 7 st. C, dzięki czemu miejsce doskonale sprawdza się jako schronienie przed letnim skwarem.

Podczas zwiedzania można zobaczyć dawne wyrobiska, poznać historię górnictwa złota, przejechać się podziemną kolejką oraz odwiedzić jedyny w Polsce podziemny wodospad udostępniony turystom. Trasa wzbogacona jest o pokazy i opowieści przewodników, dzięki czemu wizyta ma charakter nie tylko rekreacyjny, ale również edukacyjny.

Tarnowskie Góry. Podziemny rejs łodzią wpisany na listę UNESCO

Zabytkowa Kopalnia Srebra w Tarnowskich Górach jest jedynym w Polsce obiektem pogórniczym wpisanym na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. W podziemiach przez cały rok panuje temperatura około 10-12 st. C, dlatego nawet podczas fali upałów można tu liczyć na wyraźne ochłodzenie. Większą część trasy pokonuje się pieszo, jednak jej najbardziej charakterystycznym elementem jest 270-metrowy rejs łodziami przez zalaną sztolnię.

Warto odwiedzić także pobliską Sztolnię Czarnego Pstrąga, która należy do tego samego wpisu UNESCO. Tam cała trasa odbywa się łodziami płynącymi około 600-metrowym podziemnym kanałem między szybami „Ewa” i „Sylwester”, co czyni ją najdłuższym tego typu podziemnym spływem w Polsce.

Źródła: Weranda, Kopalnia Soli Wieliczka, Zabytkowa Kopalnia Srebra, Dolny Śląsk

Nasza ekspertka

Sabina Zięba

Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.