Według legend kaszubskich były grobami albo zabawkami stolemów – olbrzymów przybyłych tu z północy. Inne mówią o tańczących młodzieńcach zaklętych w kamień lub o przeklętych miejscach diabelskich. Radiesteci i bioenergoterapeuci zgodnie twierdzą, że kamienne kręgi, zwłaszcza w Odrach, Węsiorach i Grzybnicy, gromadzą ogromną energię. Wyjątkowe zainteresowanie budzą również wśród ufologów widzących w nich pozostałości lądowiska kosmitów.

Nic zatem dziwnego, że tajemniczymi kręgami zainteresowali się również naukowcy (pierwsze badania na Pomorzu przeprowadzono już w XIX w.). Ich powstanie łączyli z ludami epoki kamienia i ze Słowianami. Na początku XX w. zafascynowany odkryciami ze Stonehenge poznański mierniczy i astronom amator Paul Stephan zaczął badać stanowisko w Odrach – największy w Polsce (zajmuje 17 ha) zespół kurhanów i kamiennych kręgów. Uznał, że pełniły one funkcję starożytnych obserwatoriów astronomicznych – niektóre z nich leżą bowiem wzdłuż linii wyznaczających na horyzoncie punkty wschodu i zachodu słońca w czasie przesilenia.

Obecnie te dawne cmentarzyska z monumentalnymi konstrukcjami (kamienne kręgi różnej średnicy – od kilku do kilkudziesięciu metrów – wraz ze stelami pośrodku oraz towarzyszącymi im kurhanami i brukami kamiennymi) badacze wiążą z Gotami. Ich pasjonujące dzieje opisał w swojej Historii Gotów historyk i kronikarz gocki Jordanes żyjący w VI w. n.e. Lud ten przybył na Pomorze ze Skandynawii pod wodzą króla Beriga w I w. n.e. Zamieszkujący ten rejon przez następne pokolenia Goci są identyfikowani z kulturą wielbarską (nazwa pochodzi od Wielbarka, gdzie odkryto cmentarzysko z materiałami charakterystycznymi dla tej kultury). W III w. n.e. Goci porzucili Pomorze i powędrowali nad Morze Czarne.