Przypędzone do naszego obozu  konie skubały trawę w cieniu sosen. Nadeszła pora, by każdy z nas wybrał sobie rumaka, na grzbiecie którego spędzi kolejne dwa tygodnie. „Wranglersi” pomagali nam siodłać wierzchowce, po czym próbowaliśmy je na rozległej łące. Dla Mongołów dobry koń to taki, który jest szybki i silny, a to najczęściej oznacza, że jest również niezatrzymywalny w żaden rozsądny sposób. Potrzeba wtedy naprawdę twardej ręki, mimo że mongolskie kiełzno do łagodnych nie należy.

SIODŁA OD DŻYNGIS-CHANA

Mongolskie siodło również stanowi nie lada wyzwanie, nawet dla doświadczonego jeźdźca. Jest to przedziwna drewniana konstrukcja wznosząca się wysoko nad końskim grzbietem. Nie da się w nim wygodnie usiąść, bo oprócz boleśnie uciskających drewnianych elementów, w strategicznym miejscu ud wypadają ogromne, ozdobne metalowe nity. Podobno takie siodła stosowała armia Dżyngis-chana, aby dzięki ich niewygodzie zapobiec zasypianiu jeźdźców podczas długich przejazdów. Na szczęście nasze rumaki były wyposażone w bardziej cywilizowaną wersję siodeł, dużo brzydszych, ale za to z siedziskami wypchanymi gąbką. Na pytanie, dlaczego większość Mongołów nadal używa staromodnych drewnianych siodeł, zawsze padała tylko jedna odpowiedź: tradycja. Jeśli coś było dobre za Dżyngis-chana, najlepiej tego nie zmieniać.

Zapraszamy do galerii użytkownika magdabis: Mongolia

Mongolskie konie to właściwie dzikie zwierzęta. Zazwyczaj pozwalają dotknąć się tylko wtedy, kiedy mają na grzbiecie siodło – a oznacza ono podporządkowanie. Można zbliżyć się do nich wyłącznie od lewej strony – z której się je dosiada. Przy próbie podejścia do ich prawego boku na ogół panikują lub buntują się, próbując gryźć albo kopać. Do ich kantarów są przywiązane na stałe długie liny lub taśmy, które podczas jazdy trzyma się w ręku – w razie upadku jest szansa je później złapać.

CZARNA STRZAŁA

Mój mąż wybrał mi karego konika, który  przyspieszał jak ferrari i potrafił zrobić przysłowiowy „zwrot na sześciopensówce”. Miał miękki i przyjemny kłus, więc nadaliśmy mu imię Easy Rider. Szybko musiałam jednak przechrzcić go na Black Arrow (Czarna Strzała). Black Arrow był przywódcą. Podczas jazdy nie tolerował żadnych koni przed sobą. Wychodził na prowadzenie i dopiero wtedy można go było nieco wyhamować. W miarę upływu czasu zamiast okazywać zmęczenie, rozgrzewał się i stawał się coraz bardziej podekscytowany. Puszczony galopem pruł bez popędzania całymi kilometrami. Kiedy tak gnaliśmy przez step, wydawałoby się, pełną parą, wystarczyło szepnąć mu „czu!” – mongolski odpowiednik cmoknięcia zachęcającego do szybszej jazdy – a Black Arrow włączał dopalanie. Miałam wtedy wrażenie, że wyjedzie spode mnie. Ten koń miał skrzydła. Albo pakt z diabłem.

TYLKO DLA SMAKOSZY

Skoro wierzchowce zostały rozdysponowane, należało jeszcze zatroszczyć się o prowiant. Sól, cukier, mąkę do codziennego pieczenia chleba nabyliśmy już wcześniej w Tosoncengel – małym miasteczku będącym jedyną w okolicy ostoją cywilizacji. W pobliskiej jurcie kupiliśmy świeże mleko jaka, jogurt i... barana – nasze pięć obiadów. Baran obserwował nas bacznie swoimi bursztynowymi oczami – najmłodszy już nie był, swoje w życiu widział i bezbłędnie przeczuwał swój los. My zaś przeczuwaliśmy, że będzie twardy i łykowaty.

W Mongolii nie jada się jagniąt. Nomadzi uważają zabijanie młodych zwierząt za marnotrawstwo – przecież za chwilę podrosną i będzie na nich więcej mięsa, po co więc zużywać niedojrzały produkt? Argumenty o lepszych walorach smakowych młodego mięsa rozbijają się o mur kompletnego niezrozumienia. A co niby niesmacznego w starym baranie? A poza tym jagniąt się nie je i już. Taka tradycja.

Zanim zdążyliśmy się zakumplować  z baranem, jeden z naszych wranglersów, Adja, przerobił go na zapasy mięsne tradycyjnym mongolskim sposobem. Przez kilkucentymetrowe nacięcie na brzuchu zwierzęcia włożył mu rękę w trzewia po łokieć. Następnie palcami zacisnął aortę, aż serce przestało bić. Podobno to bardzo humanitarna i bezbolesna metoda. Mongołowie twierdzą, że w ten sposób krew zostaje w tkankach, więc mięso jest potem smaczniejsze. (Muzułmanie na przykład uważają wprost przeciwnie – kolejny dowód na to, że gusty nie podlegają ocenie). Po podzieleniu tuszy ze wszystkich części, które uznaliśmy za odpady, nasi wranglersi ugotowali potrawkę i zajadali się nią z lubością. Co odważniejsi z nas spróbowali tego smakołyku i zgodnie stwierdzili, że nie da się go przełknąć. Pozbawione jakichkolwiek przypraw i dodatków baranie trzewia, obgotowane w osolonej wodzie, miały twardość i smak starego buta. Stanowczo opowiedzieliśmy się przy naszej własnej wersji baraniny – gulaszu z dodatkiem jarzyn i dużej ilości ziół.