Gra królewskie wnętrza w „1670”. Ten niezwykły zamek naprawdę istnieje

Spis treści:

1. Historia Zamku w Roztoce. Czasy świetności Hochbergów
2. Zamek w Roztoce po wojnie
3. Zamek w Roztoce na planie „1670”, „Lalki” i „Chopin, Chopin!”

Zamek w Roztoce znajduje się w gminie Dobromierz. Otacza go fosa oraz rozległy, 12-hektarowy park, w którym rosną drzewa liczące nawet 300 lat. Mimo długiej i bogatej historii przez lata obiekt pozostawał stosunkowo mało znany i znajdował się przede wszystkim na radarze pasjonatów dolnośląskich zabytków.

Historia tego miejsca sięga XIV w., kiedy w Roztoce znajdował się zamek nawodny. W 1374 r. jako właściciela majątku wymieniano Hentschela von Reibnitz. Przełom nastąpił 2 stycznia 1497 r., gdy Christoph II von Reibnitz sprzedał posiadłość Conradowi I von Hochberg. W ten sposób rozpoczęła się trwająca niemal 450 lat obecność Hochbergów w Roztoce. To ta sama arystokratyczna rodzina, która była związana również ze słynnym Zamkiem Książ.

W kolejnych stuleciach rezydencję wielokrotnie rozbudowywano i modernizowano. Jedna z najważniejszych przebudów zakończyła się w 1725 r. Zamek zyskał wówczas barokowy charakter, a autorstwo projektu przypisuje się Feliksowi Antonowi Hammerschmidtowi, który pracował także przy Zamku Książ. Z tego okresu zachowała się zasadnicza bryła budowli z wieżą od strony południowej oraz dwukondygnacyjna sala balowa. Od wschodu urządzono natomiast ogród francuski z oranżeriami i altaną.

Z tym miejscem wiąże się jedna z najciekawszych historii dotyczących zamku. Po bitwie pod Dobromierzem 4 czerwca 1745 r. swoją kwaterę urządził tutaj Fryderyk II Wielki. Według przekazów król Prus był tak zachwycony ogrodem, że zamiast w jednej z komnat miał spędzić noc w namiocie rozstawionym na zewnątrz. Władca podarował Hochbergom również swój portret, który do 1945 r. należał do najcenniejszych elementów wyposażenia rezydencji.

Historia Zamku w Roztoce. Czasy świetności Hochbergów

Kolejny ważny rozdział rozpoczął się w 1858 r., kiedy majątek odziedziczył Hans Heinrich XIV Bolko hrabia von Hochberg. Arystokrata był kompozytorem, dyrektorem Teatru Królewskiego, a później Opery Dworskiej w Berlinie. Za jego czasów Hochbergowie należeli do najbogatszych i najbardziej wpływowych rodów pruskiej arystokracji.

W latach 70. XIX w. hrabia zdecydował się na gruntowną modernizację swojej siedziby. Bryła budynku pozostała w dużej mierze niezmieniona, przebudowano natomiast elewacje i wnętrza. Pojawiły się w nich malowidła, sztukaterie, boazerie oraz gobeliny. W pierwotnym kształcie zachowano barokową salę balową. Bolko urządził również własny salon muzyczny z fortepianem, a otoczenie zamku przekształcono w park krajobrazowy w stylu angielskim.

O randze rezydencji świadczy wydarzenie z 17 września 1890 r. Tego dnia w Roztoce gościli dwaj monarchowie – cesarz Austro-Węgier Franciszek Józef I oraz cesarz Niemiec Wilhelm II.

Podczas II wojny światowej część zamkowych pomieszczeń została oddana do dyspozycji Wehrmachtu. Jednocześnie rezydencję wykorzystywano jako składnicę cennych zbiorów. Do Roztoki trafiły książki i archiwalia ewakuowane m.in. z Pruskiej Biblioteki Państwowej oraz wrocławskich bibliotek i archiwów. Przechowywano tutaj również obrazy ze Śląskiego Muzeum Sztuk Pięknych we Wrocławiu oraz część kolekcji z pobliskiego Książa.

Przed wkroczeniem Armii Czerwonej najcenniejsze zbiory zabezpieczył i wywiózł prof. Günther Grundmann, konserwator zabytków Prowincji Śląskiej. W lutym 1945 r. dobiegła końca trwająca niemal 450 lat obecność Hochbergów w Roztoce. Zamek został uszkodzony, a część pozostawionego wyposażenia rozgrabiono.

Zamek w Roztoce po wojnie

Po wojnie dawna arystokratyczna rezydencja zaczęła pełnić zupełnie inne funkcje. W latach 1945–1973 zarządzała nią Huta Pokój z Rudy Śląskiej, która organizowała tutaj kolonie dla dzieci swoich pracowników. Później, aż do 1989 r., obiektem administrowały Zakłady Kuziennicze i Maszyn Rolniczych „Agromet” z Jawora. W murach zamku działał także hotel robotniczy dla 30 rodzin.

W 1990 r. obiekt przejęła Gmina Dobromierz, a dwa lata później został sprzedany w prywatne ręce. Nie rozpoczęło to jednak lepszego okresu w jego historii. Rezydencja pozostawała nieużytkowana, a jej wyposażenie stopniowo niszczało. Z wnętrz zniknęły m.in. zabytkowe piece kaflowe.

Na prawdziwy przełom trzeba było czekać do 2017 r., gdy posiadłość kupili Małgorzata i Maciej Śnieżkowie. Na zamek natrafili przypadkowo podczas podróży po Dolnym Śląsku. Od początku dostrzegli potencjał niszczejącej rezydencji, zwłaszcza że mimo trudnych powojennych losów przetrwało w niej wiele autentycznych elementów.

Nowi właściciele rozpoczęli stopniową rewitalizację zabytku, korzystając z pomocy specjalistów. Ich celem stało się nie tylko zabezpieczenie budynku, ale również przywrócenie mu dawnego charakteru. Zachowane historyczne wnętrza z czasem zwróciły uwagę branży filmowej.

Zamek w Roztoce na planie „1670”, „Lalki” i „Chopin, Chopin!”

Filmowa kariera Zamku w Roztoce nie rozpoczęła się od serialu „1670”. Wcześniej jego wnętrza wykorzystano podczas realizacji filmu „Chopin, Chopin!” Michała Kwiecińskiego. W dolnośląskiej rezydencji powstała ekranowa wersja paryskiego mieszkania Fryderyka Chopina. Później zamek trafił na plan netfliksowej ekranizacji „Lalki”. Jego komnaty wykorzystano jako warszawskie wnętrza związane z Wokulskim i Łęcką.

Kolejną produkcją był trzeci sezon „1670”. Tym razem zabytkowe pomieszczenia zamieniły się w reprezentacyjne wnętrza królewskie i biskupie. Twórcy produkcji sami skontaktowali się z właścicielami zamku, a przygotowanie obiektu do zdjęć polegało przede wszystkim na odpowiednim zabezpieczeniu jego zabytkowych elementów.

Jednym z największych atutów Zamku w Roztoce jest autentyczność jego wnętrz. Zachowały się w nich m.in. kominki wykonane z niebieskiego marmuru, białego alabastru oraz czerwonego piaskowca. Przetrwała także oryginalna stolarka drzwiowa i okienna, dawne poręcze oraz charakterystyczne sklepienia klatek schodowych. Dzięki temu część pomieszczeń może niemal od razu stać się historyczną scenografią. To właśnie oryginalne elementy architektoniczne i wyposażenie mają być jednym z powodów, dla których kolejni filmowcy interesują się Roztoką.

Udział Zamku w Roztoce w popularnej produkcji przełożył się na wzrost zainteresowania obiektem. Po pojawieniu się informacji o realizacji „1670” zaczęły napływać pytania dotyczące zwiedzania oraz możliwości organizowania wydarzeń w zabytkowych wnętrzach. Na tym filmowa historia zamku ma się nie skończyć. Właściciele zapowiadają kolejne realizacje, które mają powstać w Roztoce jeszcze w tym roku.

Źródło: zamekroztoka.pl

Chcesz znaleźć więcej inspirujących podróży, fascynujących odkryć i opowieści ze świata nauki? Skorzystaj ze specjalnej oferty prenumeraty magazynów National Geographic Polska i National Geographic Traveler.

Nasz ekspert

Filip Nowek

Od lat związany z mediami i komunikacją, z wykształcenia dziennikarz, który zawodowo rozwija się w obszarze marketingu. Pasjonuje się podróżami, które stanowią dla niego niewyczerpane źródło inspiracji – zarówno w pracy, jak i poza nią. Jest autorem przewodników po krajach europejskich oraz licznych zestawień i ciekawostek dotyczących największych miast świata. Uważnie obserwuje zmieniające się trendy w turystyce i sposoby odkrywania nowych miejsc. Po godzinach oddaje się swojej drugiej pasji – tenisowi, a także chętnie spędza czas w kinie, szukając historii, które poruszają i inspirują.