Dziesięć ofiar pod Broad Peak. Tak doszło do katastrofalnej lawiny, w której zginął legendarny himalaista Nirmal Purja

Spis treści

1. Jak doszło do tragedii na Broad Peak? Relacje wspinaczy
2. Większość wspinaczy zrezygnowała
3. Tragiczna lawina z 30 lipca
4. Kim byli himalaiści, którzy zginęli?
5. Nadzieje na odnalezienie żywych wspinaczy
6. Osiągnięcia Nirmala Purji i kontrowersje
7. Ostatnie wiadomości z Broad Peak

Gwiazda himalaizmu i dziewięciu innych wspinaczy zginęło w lawinie na Broad Peak w pakistańskim Karakorum. Inne wyprawy opuściły górę już wcześniej z obawy przed skutkami obfitych opadów śniegu. Przed lawiną Nirmal „Nims” Purja opublikował na Instagramie post, w którym prosił górę o ochronę: „Broad Peak, nie proszę o nic poza bezpieczną drogą w górę i na dół”.

Jak doszło do tragedii na Broad Peak? Relacje wspinaczy

Himalaiści David Klein i Ian Overton nie byli zadowoleni z tego, co widzieli. Do ostatniego tygodnia lipca obaj mężczyźni spędzili miesiąc pod szczytem Broad Peak (8051 m n.p.m.), a góra przed nimi drastycznie zmieniała swoje oblicze. Przyjechali, aby wspiąć się na nią bez tlenu z butli i bez wsparcia tragarzy wysokościowych. Klein, Węgier, który w 2000 roku prowadził pierwszą narodową próbę zdobycia Broad Peak, oraz Overton, amerykański ratownik, próbowali wspólnie zdobyć Nanga Parbat zimą 2012 roku. W tym roku postanowili zmierzyć się z Broad Peak, dwunastym najwyższym szczytem świata.

W połowie lipca Klein powiedział serwisowi ExplorersWeb, że warunki na górze są stosunkowo dobre, a „zagrożenie lawinowe jest niskie”. Stwierdził wówczas, że większość niebezpiecznych mas śniegu już zjechała z góry. 19 lipca Klein podążał za pakistańskim zespołem poręczującym zachodnią ścianę przez 19 godzin i zawrócił tuż poniżej szczytu. Klein wspinał się bez tlenu z butli. Overton, odczuwający skutki wysokości, wrócił już wcześniej do bazy.

Większość wspinaczy zrezygnowała

Klein rozważał podjęcie kolejnej próby, ale zniechęciły go obfite opady śniegu, które rozpoczęły się około 22 lipca. – Po dużych opadach nie liczysz już tylko na dobrą pogodę – mówi Klein. – Potrzebujesz kilku dni pogody bez opadów, podczas których czekasz, ponieważ śnieg musi albo związać się z górą, albo z niej zjechać – dodaje. Większość zespołów wróciła w tym czasie do domów. 25 lipca Klein i Overton również spakowali się i odjechali.

Jednak kilka zespołów pozostało pod Broad Peak, w tym grupa Nirmala „Nimsa” Purji, który zyskał sławę w 2019 roku po zdobyciu wszystkich 14 ośmiotysięczników świata w rekordowym czasie. Przyczyny ich decyzji o pozostaniu są wciąż niejasne, ale konsekwencje okazały się tragiczne.

Tragiczna lawina z 30 lipca

Około godziny 9:00 rano czasu lokalnego, w czwartek 30 lipca, ogromna lawina porwała dziesięciu wspinaczy w dół głównego kuluaru na zachodniej ścianie góry. Natychmiast rozpoczęto akcję ratunkową. Początkowo ratownicy mieli nadzieję na znalezienie ocalałych, jednak Alpine Club of Pakistan potwierdził w piątek, że odnaleziono ciała dwojga wspinaczy: Nadhiry Al-Harthy z Omanu oraz Pur Bahadura Gurunga „Yukty” z Nepalu. W sobotę firma Elite Exped poinformowała, że wśród zmarłych są też Nirmal Purja oraz inny wspinacz i przewodnik, Nima Sherpa.

„Dziś z głębokim smutkiem i ogromnym bólem serca potwierdzamy, że Nirmal 'Nimsdai' Purja tragicznie stracił życie w wyniku lawiny na Broad Peak. Otrzymaliśmy również potwierdzenie, że inni członkowie wyprawy niestety nie przeżyli. Żadne słowa nie opiszą tak niewyobrażalnej straty” – napisano w oświadczeniu Elite Exped.

Kim byli himalaiści, którzy zginęli?

W skład grupy dziesięciu osób, które straciły życie w lawinie, weszli: pięciu nepalskich wspinaczy pod kierownictwem Nirmala Purji, pakistański przewodnik Sohail Sakhi, omańska wspinaczka Al-Harthy, amerykańska wspinaczka Mallory Geis, chiński wspinacz zidentyfikowany jedynie jako pan Wang oraz jeden obcokrajowiec.

Al-Harthy była pierwszą kobietą z Omanu, która zdobyła Mount Everest. Nepalczyk Yukta przez lata pracował na najwyższych szczytach świata. Zeszłej jesieni był członkiem zespołu, który wspiął się na północną ścianę Everestu, wspierając himalaistę Jima Morrisona podczas pierwszego zjazdu narciarskiego Kuluarem Hornbeina.

Nadzieje na odnalezienie żywych wspinaczy

W ciągu weekendu doniesiono o odnalezieniu lub zlokalizowaniu ciał wszystkich dziesięciu osób. Purja, jak większość wspinaczy, posiadał urządzenie GPS, które nadawało jego pozycję przez cztery godziny po opuszczeniu obozu II tego ranka. Pierwsze sygnały ulokowały go na wysokości 6166 metrów – koło obozu II – o godzinie 5:33 rano czasu pakistańskiego w czwartek, 30 lipca. Urządzenie Al-Harthy nadawało podobną pozycję.

Stamtąd ślad piął się miarowo w górę: do godziny 7:03 zespół Elite Exped dotarł na wysokość 6430 metrów. Kolejne pingi od Purji i Al-Harthy przyszły tuż przed 9:00 rano czasu lokalnego, z wysokości około 6660 metrów. Następnie sygnały z urządzenia Purji umieściły go ponad 600 metrów poniżej pozycji sprzed zaledwie 30 minut. Sygnał GPS Al-Harthy również zniknął z górnych partii góry, a jej urządzenie odnaleziono ponad półtora kilometra niżej w pionie.

Współzałożyciel Elite Exped, Mingma Gyabu Sherpa, miał nadzieję na uratowanie Purji, powołując się na fakt, że jego tracker GPS przemieszczał się po upadku. Tracker Purji wygenerował jeszcze kilka sygnałów, które zdawały się pokazywać ruch, ale prędkość wynosiła zero. Urządzenia GPS pod śniegiem lub w głębokim, stromym terenie często nadal nadają, ale ich odczyty stają się niewiarygodne. Tracker Purji i Al-Harthy pokazały ten sam schemat: gwałtowny spadek, a następnie krótki ruch na północ.

Osiągnięcia Nirmala Purji i kontrowersje

Postaci takiej jak Nirmal Purja nie było w himalaizmie od dekad. W 2019 roku, mając na koncie zaledwie kilka ośmiotysięczników, postawił sobie za cel zdobycie wszystkich 14 w ciągu jednego sezonu. Rekord, należący wówczas do Koreańczyka z Południa Kim Chang-ho, wynosił siedem lat i 10 miesięcy.

Purja zaczął od Annapurny 23 kwietnia, a skończył na Shishapangmie 29 października – w 189 dni, czyli sześć miesięcy i sześć dni. Nazwał to Project Possible. Netflix w 2021 roku poświęcił mu film dokumentalny, czyniąc go pierwszym celebrytą himalaizmu ery streamingowej i całkowicie zmieniając sposób, w jaki obecnie komercyjnie zdobywa się Himalaje.

Zamiast oblegać jeden szczyt, zaczęto atakować kilka wierzchołków w krótkich odstępach czasu, często pod okiem Purji i jego zespołu przewodników. Zyskał on sławę niespotykaną wśród nepalskich wspinaczy, ale był równie mocno chwalony, jak i krytykowany. Używał tlenu z butli. Polegał na linach poręczowych. Wspinał się drogami klasycznymi za ekipą najsilniejszych Szerpów. Argumentowano, że to, czego dokonał, było tylko rozwiązaniem logistycznym.

Dlatego w styczniu 2021 roku zdobył K2 zimą. Świat wspinaczkowy przez dziesięciolecia nazywał to „ostatnim wielkim pierwszym razem”. Purja wszedł na szczyt z dziewięcioma innymi Nepalczykami. Cała dziesiątka przeszła ostatnie metry ramię w ramię, śpiewając hymn narodowy. Tym razem Purja dokonał tego bez dodatkowego tlenu.

Jednak reputacja Purji ucierpiała po maju 2024 roku, kiedy dwie kobiety – fińska wspinaczka Lotta Hintsa i amerykańska lekarka April Leonardo – wysunęły pod jego adresem oskarżenia o molestowanie seksualne. Poprzez swojego prawnika Purja nazwał te oskarżenia fałszywymi i zniesławiającymi oraz zaprzeczył jakiemukolwiek naruszeniu prawa.

Ostatnie wiadomości z Broad Peak

W poście na Instagramie opublikowanym tuż przed wspinaczką Purja napisał, że Broad Peak był późnym dodatkiem do wyprawy. Udane wejście na szczyt przybliżyłoby go do zostania pierwszą osobą, która zdobyła wszystkie 14 ośmiotysięczników dwukrotnie bez użycia tlenu. „Broad Peak, nie proszę o nic poza bezpieczną drogą w górę i na dół” – napisał.

Dla tych, którzy wspinają się na najwyższe szczyty świata, śmierć jest stale obecnym ryzykiem. Purja mówił o tym podczas wywiadu w 2022 roku. – Śmierć jest pewna od momentu narodzin. Muszę kontynuować moją podróż, ponieważ mam większy cel – powiedział.

Źródło: National Geographic