W gruzach położonej w Jordanii dawnej twierdzy Heroda Wielkiego, Macheroncie, archeolodzy odkryli miejsce w którym jego syn, Herod Antypas ok. roku 29 n.e. skazał na śmierć Jana Chrzciciela.

Józef Flawiusz, żydowski historyk urodzony blisko dekadę po wydarzeniach w Macheroncie właśnie tę twierdzę wskazuje jako miejsce kaźni Jana Chrzciciela. Zbrodnię tłumaczy pobudkami czysto politycznymi, bo prorok zyskujący zbyt duże poparcie społeczne był dla tetrarchy Heroda Antypasa szczególnie niewygodny.

Dawna twierdza Heroda Wielkiego, Macheront fot. akg-images / Erich Lessing/EAST NEWS

Z kolei według religijnego kanonu Jan Chrzciciel krytykował związek Heroda Antypasa z własną bratową Herodiadą, która dla niego porzuciła swojego męża, Heroda III. Jak biblijna wieść niesie, Salome, córka Herodiady z pierwszego małżeństwa, oczarowała swojego ojczyma tańcem podczas przyjęcia urodzinowego a gdy ten przyrzekł spełnić każde jej życzenie, za namową matki poprosiła o głowę Jana Chrzciciela.

Salome autor: Lovis Corinth

Swój „prezent” Salome dostała na tacy. Wydarzenie z udziałem tej femme fatale przeszło do kultury popularnej jako motyw w malarstwie i rzeźbie od wczesnego chrześcijaństwa, przez renesans aż do współczesności. Emanującą erotyzmem i zmysłowością tancerkę z krwawą zbrodnią łączyli Klimt, Moreau, Tycjan czy Caravaggio.

Miejsce, w którym Salome tańczyła dla Heroda Antypasa znaleźć mieli archeolodzy pracujący przy projekcie „Machaerus Excavations and Surveys at the Dead Sea”, co dyrektor tegoż opisał w wydanej w 2020 roku książce „Holy Land Archaeology on Either Side: Archaeological Essays in Honour of Eugenio Alliata” a serwis Live Science właśnie przywołał.

Salome tańcząca przed Herodem autor: Gustave Moreau

Odnaleziony dziedziniec, pisze Vörös, ma niszę o charakterystycznym kształcie apsydy w której to zapewne stał tron Heroda Antypasa. Choć miejsce to odkryto już podczas prac archeologicznych 40 lat temu, dopiero teraz połączono niszę z tronem tetrarchy.

Zespół Vörösa prowadzi od lat prace rekonstrukcyjne w Macheroncie i w książce, jak twierdzi autor z Live Scicence, pokazuje prawdopodobny wygląd tego miejsca w czasie egzekucji Jana Chrzciciela. Zdania ekspertów od archeologii biblijnej są podzielone. Wątpiący zwracają uwagę m.in. na rozmiar niszy, dużo skromniejszej niż np. miejsce w którym stał tron ojca Heroda Antypasa.

Z kolei, jak donosi Jewsish Press, węgierscy archeolodzy odkopali w twierdzy także wannę do rytualnych kąpieli oczyszczających, pozostałości balist (rzymskich maszyn oblężniczych) oraz szereg monet i naczyń.