Królewskie Ogrody Botaniczne w Kew: największa kolekcja roślin na Ziemi i skarbiec bioróżnorodności

Spis treści:

1. Kew Gardens: od królewskich rezydencji po listę UNESCO
2. Kolekcja Kew Gardens przyprawia o zawrót głowy
3. Kew Gardens w służbie nauki i… policji
4. Perły architektury w Kew Gardens
5. Kew Gardens: liczby i ciekawostki
6. Planowanie wizyty i zwiedzanie Kew Gardens

Obejmujące obszar ok. 132 hektarów ogrody są domem dla najbogatszej kolekcji botanicznej na naszej planecie. Każdego roku ponad dwa miliony turystów przybywają tu, by podziwiać tysiące gatunków roślin, spacerować w koronach drzew i odkrywać tajemnice ewolucji. Kew Gardens w Londynie to instytucja o znaczeniu międzynarodowym, zatrudniająca ponad 1100 pracowników, w tym wybitnych naukowców. To żywe muzeum, w którym historia spotyka się z przyszłością, a natura z technologią.

Kew Gardens: od królewskich rezydencji po listę UNESCO

Historia Kew sięga 1299 roku, kiedy to król Edward I przeniósł swój dwór do pobliskiego Richmond. Przez kolejne stulecia teren ten był związany z rodziną królewską. W 1501 roku Henryk VII wybudował Pałac Richmond, który stał się ulubioną rezydencją i miejscem śmierci królowej Elżbiety I. Wokół niego osiedlali się dworzanie, budując okazałe rezydencje.

Początki ogrodu botanicznego to rok 1759, kiedy księżna Augusta, wdowa po księciu Walii, założyła ogród egzotyczny w Kew Park. W 1772 roku król Jerzy III połączył posiadłości Kew i Richmond, co stało się fundamentem dzisiejszego kompleksu. W 1840 roku ogrody zostały oficjalnie uznane za narodowy ogród botaniczny, a pod kierownictwem Williama Hookera ich obszar znacznie powiększono.

Przełomowym momentem w nowożytnej historii Kew był lipiec 2003 roku, kiedy UNESCO wpisało ogrody na prestiżową Listę Światowego Dziedzictwa, doceniając ich krajobraz kulturowy oraz wkład w rozwój nauk botanicznych.

Kolekcja Kew Gardens przyprawia o zawrót głowy

Kew Gardens to nie tylko ogród botaniczny z żywymi roślinami. Dysponuje też kolekcjami naukowymi o niespotykanej skali. Są to:

• herbarium, zawierające ponad 7 milionów zakonserwowanych okazów roślin;
• fungarium z 1,25 miliona eksponatów grzybów z całego świata. Najstarsze sięgają początków XVIII wieku;
• Millennium Seed Bank – największa kolekcja nasion na świecie (2,4 miliarda nasion należących do 40 tysięcy gatunków);
• kolekcja przedmiotów kultury materialnej wykonanych z roślin i grzybów, od zabawek po jedzenie;
• 75 tys. próbek DNA i tkanek roślinnych;
• kolekcja 150 tys. preparatów mikroskopowych;
• 78 tys. zakonserwowanych okazów roślin;
• laboratorium z hodowlą 6 tys. okazów in vitro;
• biblioteka i archiwa z ponad 750 000 woluminów oraz 175 000 rycin i rysunków botanicznych, jedna z największych tego typu kolekcji na świecie.

Kew Gardens w służbie nauki i… policji

Placówka nie ogranicza się do gromadzenia okazów – prowadzi zaawansowane badania w Jodrell Laboratory, które od 1876 roku jest miejscem odkryć w dziedzinie fizjologii i anatomii roślin. Kew odgrywa również kluczową rolę w kryminalistyce, pomagając policji w identyfikacji materiałów roślinnych mogących stanowić dowód w śledztwach.

Jednym z największych osiągnięć naukowych Kew było uratowanie przed wyginięciem najmniejszej lilii wodnej świata Nymphaea thermarum, którą udało się wyhodować z nasion w 2009 roku. Nadrzędnym celem ponad 400 naukowców pracujących w Kew jest ratowanie światowej bioróżnorodności roślin i grzybów. Wielu z nich prowadzi badania terenowe m.in. na Grenlandii, w Wietnamie, w Azji Środkowej i wielu krajach Afryki.

Perły architektury w Kew Gardens

Na terenie ogrodów stoją ikoniczne budowle, wśród których najsłynniejsza to Palm House – gigantyczna szklarnia zbudowana w latach 1844–1848 przez Decimusa Burtona i Richarda Turnera. Jest to najważniejsza zachowana wiktoriańska konstrukcja z kutego żelaza i szkła.

Jeszcze większa jest Temperate House, największa wiktoriańska szklarnia świata, mieszcząca rośliny klimatu umiarkowanego. Nowocześniejszym obiektem jest otwarta w 1987 roku Princess of Wales Conservatory, posiadająca dziesięć komputerowo sterowanych stref mikroklimatycznych, od suchych tropików po bagna.

Miłośnicy mocniejszych wrażeń mogą skorzystać z Treetop Walkway – platformy widokowej o długości 200 metrów, wznoszącej się 18 metrów nad ziemią, która pozwala na spacer wśród koron drzew.

Innym ciekawym obiektem jest The Hive – 17-metrowa instalacja ze stali i aluminium, która za pomocą światła i dźwięku imituje życie wewnątrz pszczelego ula. Na uwagę zasługuje również Pałac Kew – najmniejszy z brytyjskich pałaców królewskich. Na rozległym terenie ogrodów rozsiane są liczne obiekty małej architektury: charakterystyczne dla ogrodów angielskich mini-świątynie, XVII-wieczny „wiejski domek” królowej Charlotte, czy 15-metrowa Wielka Pagoda.

Kew Gardens: liczby i ciekawostki

• To właśnie tutaj rośnie najstarsza roślina doniczkowa na świecie – sagowiec (Encephalartos altensteinii), przywieziony do Kew w 1775 roku przez Francisa Massona z jednej z wypraw kapitana Cooka.
• Na terenie arboretum rośnie ponad 11 000 drzew.
• Historyczna Wielka Pagoda posiada 253 schody, a po renowacji w 2018 roku na jej dachy powróciło 80 pozłacanych smoków.
• Podczas II wojny światowej na teren ogrodów spadło 30 bomb, które uszkodziły m.in. Temperate House i Palm House.
• Mało kto wie, że Kew posiada własną jednostkę policji, Kew Constabulary, działającą nieprzerwanie od 1845 roku i składającą się obecnie z kilkunastu funkcjonariuszy.
• W 2009 roku, z okazji 250-lecia ogrodów, wybito specjalną monetę 50-pensową, która stała się rzadkim okazem kolekcjonerskim.

Planowanie wizyty i zwiedzanie Kew Gardens

Ogrody są otwarte dla zwiedzających przez cały rok, codziennie od 10 do 19 (ostatnie wejście o 18). Sezonowo oferują dodatkowe atrakcje: od festiwalu orchidei w lutym, po świąteczne iluminacje „Christmas at Kew” zimą. Na zwiedzanie warto zarezerwować co najmniej 3 godziny, choć obszar 132 hektarów nadaje się i na cały dzień. Można skorzystać z 7 gotowych szlaków tematycznych, np. szlaku randkowego czy architektonicznego.

Do Kew Gardens można łatwo dotrzeć z centrum Londynu (około 30 minut) metrem (linia District – stacja Kew Gardens) lub koleją naziemną (stacja Kew Bridge). Ogrody są dostępne przez cztery główne bramy: Elizabeth Gate, Victoria Gate, Lion Gate i Brentford Gate. Na miejscu dostępna jest kolejka turystyczna Kew Explorer, która ułatwia przemieszczanie się między odległymi zakątkami parku.

Zwiedzający mogą korzystać z licznych kawiarni i restauracji, w tym z zabytkowej Oranżerii i organizować pikniki w wyznaczonych miejscach. Kew jest w dużej mierze dostosowane do potrzeb osób z niepełnosprawnościami.

Bilet dla dorosłych, kupiony przy wejściu, kosztuje 28 funtów w sezonie (1 lutego–31 października). Dla dzieci, młodzieży, studentów i osób z niepełnosprawnościami są zniżki.

Nasza autorka

Magdalena Rudzka

Redaktorka i wydawczyni National-Geographic.pl. Wcześniej związana m.in. z National Geographic Traveler i magazynem pokładowym PLL LOT Kaleidoscope. Z wykształcenia humanistka (MISH i SNS PAN), ale to przyroda stanowi jej największą pasję. Szczególnie bliskie są jej ekosystemy słodkowodne, a prawdziwym „konikiem” są ryby. W National-Geographic.pl pisze o swoich przyrodniczych pasjach, nauce i medycynie. Prywatnie ceni sobie podróże po nieoczywistych kierunkach, ze szczególnym sentymentem do Europy Środkowej i Wschodniej.