Po 50 latach znowu go zauważono. Zagrożony torbacz z nietypowym uzębieniem widziany w Australii

Skalniak karłowaty od dekad uważany jest za gatunek zagrożony wyginięciem. Zwierzęciu zagrażają niszczycielskie pożary oraz drapieżniki sprowadzone do Australii przez człowieka. Po ponad 50 latach bez oficjalnych doniesień z tego obszaru, badaczom i miłośnikom przyrody udało się w końcu potwierdzić jego obecność na stałym lądzie.

Spotkanie po 50 latach

Naukowcom udało się dostrzec skalniaka w miejscu, w którym wcześniej zwierzę nie było notowane. Zaobserwowano go na obszarze tradycyjnych ziem aborygeńskiego ludu Dambimangari w regionie Kimberley na północy Australii, gdzie dotąd znany był niemal wyłącznie ze starych muzealnych eksponatów z połowy ubiegłego wieku. To pierwsze oficjalne potwierdzenie obecności małego kangura na tym lądowym terenie od ponad 50 lat. Stanowi to niezwykle cenny przełom dla ekologów, którzy do tej pory obserwowali skalniaki jedynie na pięciu wyspach leżących przy australijskim wybrzeżu.

Z racji na to, że zagrożony wyginięciem skalniak karłowaty jest niezwykle podobny do swoich krewnych, skalniaka krótkouchego oraz malutkiego, naukowcy musieli mieć możliwość dokładnego przyjrzenia się ssakom. W tym celu badacze rozstawili pięć kamer nocnych aktywowanych ruchem pobliskich zwierząt. Dokładna analiza kadrów, na których widać niewielkie skalniaki, połączona z badaniem DNA odchodów pozostawionych przez zwierzęta, pozwoliła przyrodnikom postawić klarowny wniosek: po 50 latach udało się zarejestrować obecność skalniaka karłowatego na stałym lądzie.

Kuzyn rekina

Skalniak karłowaty wyróżnia się spośród innych gatunków nie tylko niezwykle małą populacją. Zwierzę posiada unikatową zdolność do ciągłej wymiany zębów trzonowych przez całe życie, czym przypomina drapieżne rekiny. Według naukowców ta niezwykła cecha ewolucyjna najpewniej wynika z diety niewielkiego ssaka opartej na wyjątkowo twardej roślinności, w tym na trawach. Odżywiają się one niezwykle twardym gatunkiem paproci Marsilea crenata, którego spożycie prowadzi do szybkiego zużywania się zębów. Aby zwierzę mogło stale się odżywiać, w miejscu startych zębów muszą wyrastać nowe.

Ten filigranowy torbacz osiąga zaledwie około 30 centymetrów długości ciała, a jego wagę – wahającą się w granicach 1,1–1,7 kg – można porównać do ciężaru królika miniaturowego. Jego futro przybiera efektowne, czerwonawoszare ubarwienie z czarnym, marmurkowym wzorem na grzbiecie oraz białoszarym spodem. Całość wieńczy długi, zgrabny ogon o charakterystycznej, czarnej końcówce, który pomaga zwierzęciu zachować równowagę na skalnych półkach.

Przyszłość skalniaka

Mimo ostatniego spotkania, wiedza na temat populacji skalniaka zamieszkującej północny zachód Australii jest wciąż bardzo ograniczona. Badacze skrupulatnie zbierają nowe dane na temat występowania tego ssaka, tak by odpowiadały one faktycznej liczebności. Aby skutecznie chronić te torbacze, ekolodzy planują szczegółowo przeanalizować ich dietę, genetykę oraz nawyki rozrodcze. Dodatkowe fundusze i dalsze prace terenowe mają pomóc w ustaleniu, czy odkrytej grupie nie grozi nagłe wyginięcie. Zarówno naukowcy, jak i tradycyjni właściciele ziem dążą do porównania osobników lądowych z tymi z wysp, by upewnić się, że gatunek ten jest zdrowy i bezpieczny.

Źródło: Smithsonian Magazine

Szukasz więcej inspirujących podróży, fascynujących odkryć i opowieści ze świata nauki? Skorzystaj ze specjalnej oferty prenumeraty magazynów National Geographic Polska i National Geographic Traveler.

Nasz autor

Olaf Kardaszewski

Absolwent Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych na Uniwersytecie Warszawskim. Obecnie student magisterskiego kierunku Studiów Miejskich na tej samej uczelni. Interesuje się społecznymi i kulturowymi aspektami zmieniającego się świata, o czym chętnie pisze w swoich pracach. Współprowadzący projekt „Podziemna Warszawa” w National Geographic Polska. Uwielbia podróże, w trakcie których zawsze stara się obejrzeć mecz lokalnej drużyny piłkarskiej.