Odkryj tajemnice budowniczych Stonehenge. Niezwykły projekt archeologów
Jak naprawdę wyglądało życie ludzi, którzy wznieśli najsłynniejszy kamienny krąg w Europie? Niedaleko Stonehenge prawie ukończono monumentalną, siedmiometrową rekonstrukcję prehistorycznego domostwa. To wyjątkowa okazja, by dosłownie dotknąć historii.

Stonehenge, olbrzymi megalityczny krąg kamienny, od wieków fascynuje badaczy i turystów. Uznawany jest za symbol potęgi neolitycznych społeczności. Jednak przez lata brakowało miejsca, które w pełni oddawałoby realia życia codziennego ludzi wznoszących tę monumentalną konstrukcję. Sytuacja ta uległa zmianie dzięki inicjatywie English Heritage i wsparciu Kusuma Trust, w ramach której powstała największa w historii rekonstrukcja prehistorycznego budynku na tym terenie. Zostanie ukończona już latem tego roku.
Pradziejowe metody
Projekt ten nie jest jedynie wizją artystyczną, lecz opiera się na twardych dowodach archeologicznych odkrytych kilka kilometrów od kamiennego kręgu, w pobliżu Durrington Walls. To właśnie tam archeolodzy odnaleźli ślady ogromnej struktury oraz tysiące kości zwierząt i fragmenty. To te relikty posłużyły do zaprojektowania współczesnej rekonstrukcji.
Znaleziska te sugerują, że miejsce to tętniło życiem 4500 lat temu. Odbywały się tam wielkie uczty, które mogły być zgromadzeniami o charakterze religijnym, może związanymi też z praktykami pogrzebowymi.
Jak powstała rekonstrukcja?
Budowla o imponującej wysokości 7 metrów wzniósł zespół ponad 100 wolontariuszy pod okiem archeologa doświadczalnego Luke’a Wintera. Przez dziewięć miesięcy pracowali oni, używając wyłącznie historycznie wiernych metod i materiałów.
Ściany wykonano z zaprawy i wiązek leszczyny, a dach pokryto strzechą. Do obróbki drewna wykorzystano krzemienne topory. To uzmysłowiło naukowcom i wolontariuszom, jaki był nakład pracy i czasu potrzebny na stworzenie tak wielkiej konstrukcji w epoce neolitu.
Co można zobaczyć wewnątrz domostwa?
Wkraczając do zrekonstruowanej budowli, odwiedzający przenoszą się prosto do świata sprzed tysięcy lat. Centralnym punktem było płonące palenisko, wokół którego toczyło się życie. Można tu zobaczyć wierne repliki narzędzi, naczyń ceramicznych oraz spróbować swoich sił w neolitycznym rzemiośle i gotowaniu.
Halę zaprojektowano w taki sposób, by odbywały się w niej żywe lekcje historii, w której zapach dymu i faktura naturalnych materiałów działają na wszystkie zmysły.
Informacje praktyczne i dojazd
Nowa neolityczna budowla znajduje się na terenie kompleksu Stonehenge w hrabstwie Wiltshire, niedaleko miejscowości Amesbury. Dojazd z Londynu zajmuje około dwóch godzin autostradą M3 i drogą A303. Z Polski do Londynu jest sporo połączeń lotniczych różnych przewoźników.
Można również skorzystać z pociągu do stacji Salisbury, skąd kursują dedykowane autobusy „Stonehenge Tour”. Kusuma Neolithic Hall – bo tak nazywa się rekonstrukcja – jest dostępna dla wszystkich zwiedzających posiadających bilet do Stonehenge w sezonie letnim 2026, zanim jesienią przekształci się głównie w centrum edukacyjne.
Źródło: English Heritage
Nasz autor
Szymon Zdziebłowski
Dziennikarz naukowy i podróżniczy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. przewodniki turystyczne po Egipcie oraz popularnonaukowe książki: „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” i „Bogowie Polski. Szamani, megality i zapomniane słowiańskie bóstwa”. Miłośnik niewielkich, lokalnych muzeów. Uwielbia długie trasy rowerowe, szczególnie te prowadzące wzdłuż rzek.

