Odkrycie Polaków na Cyprze. W Pafos archeolodzy trafili na wyjątkowy dom

Pafos to miasto na południowo-zachodnim wybrzeżu Cypru, które w starożytności należało do najważniejszych ośrodków na wyspie. Pod koniec IV wieku p.n.e. powstało tam nowe miasto portowe Nea Pafos. W czasach hellenistycznych, a później rzymskich stało się stolicą administracyjną wyspy i ważnym centrum handlu w regionie Morza Śródziemnego.

Odkrycie polskich archeologów w Pafos

Współcześnie Pafos jest popularnym miastem turystycznym, a przy okazji jednym z najcenniejszych stanowisk archeologicznych na Cyprze. Zachowały się tu rozległe ruiny starożytnego miasta, w tym słynne rzymskie wille z mozaikami tworzące park archeologiczny wpisany na listę UNESCO. To właśnie tutaj od dziesięcioleci prowadzone są międzynarodowe badania archeologiczne, w których uczestniczą również polscy naukowcy.

I właśnie w Pafos zespół polskich badaczy z Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej Uniwersytetu Warszawskiego i Uniwersytetu Jagiellońskiego, dokonał nowego odkrycia. Naukowcy znaleźli m.in. fragmenty amfory wykorzystywanej do transportu wina, które pochodziły z II w p.n.e.

– Uchwyciliśmy dość dobrze zachowany narożnik, prawdopodobnie domu mieszkalnego. To znalezisko okazało się bardzo interesujące, bo materiał ceramiczny, który znaleźliśmy w tym wykopie, wskazywał, że mogła być to pozostałość z późnego okresu hellenistycznego – powiedziała w rozmowie z PAP prof. Ewdoksia Papuci-Władyka, która kieruje wykopaliskami.

Najstarszy budynek na Cyprze

Datowanie ceramiki wskazuje zatem, że jest to najstarsze zabudowanie w Pafos. – Ponieważ miasto to rozwijało przez setki lat, od IV w. p.n.e., to najwcześniejsza zabudowa z okresu hellenistycznego najczęściej jest przykryta przez późniejszą zabudowę rzymską – mówi badaczka. – Ponadto ta najwcześniejsza zabudowa nie zachowywała się, bo miasto często nawiedzały trzęsienia ziemi. Cypr jest położony w rejonie o dużej aktywności sejsmicznej. Nierzadko mieszkańcy na tych ruinach wznosili kolejne budowle, wykorzystując częściowo to, co się zachowało – dodaje.

Prof. Papuci-Władyka podkreśla, że architektura, którą najczęściej widzimy na Cyprze, to przede wszystkim pozostałości z czasów rzymskich. Fakty odkrycia fragmentów budowli z okresu hellenistycznego nazwała „rewelacją”. – Tak dobrze zachowanych murów z okresu hellenistycznego nie ma w skali całego miasta – mówi archeolożka.

Amfora z Rodos pomogła w ustaleniu wieku budynku

– W okresie hellenistycznym amfory sprowadzane były do Pafos przede wszystkim z greckiej wyspy Rodos. Amfory rodyjskie bardzo często mają stempel urzędnika, który nadzorował na przykład ilość wina w amforze lub też inne procesy. Taki stempel z imieniem urzędnika bardzo dobrze nadaje się do ustalenia daty. Znaleziona przez nas amfora datowana jest ok. 117 r. p.n.e. Możemy więc powiedzieć z dużą pewnością, że te pozostałości, które odkryliśmy, pochodzą z II-I w. p.n.e. – tłumaczy PAP prof. Papuci-Władyka.

Archeolożka podkreśla, że w starożytnym Pafos odkrywane były amfory nie tylko z Rodos, ale też z Kos, Thassos, Lewantu, wybrzeża Morza Czarnego i innych ośrodków. Dzięki temu badacze wiedzą, że wymianę handlową miejscowi prowadzili z całym basenem Morza Egejskiego oraz innych regionów, z których sprowadzano również oliwę i inne produkty.

– Obiekty architektoniczne mamy zachowane w miejscowościach takich, jak Kourion czy Amathus a także w Salaminie, czyli w części Cypru okupowanej przez Turcję. Natomiast w Pafos zachowały się nieliczne elementy z okresu hellenistycznego, ale nie ma tego dużo, a to co jest, jest słabo zachowane. Dlatego cieszymy się, że mamy tak znaczące pozostałości w naszym wykopie w Pafos, które może zmienią obraz początków architektury hellenistycznej na Cyprze – podsumowuje badaczka.

Źródło: Nauka w Polsce

Nasz ekspert

Jakub Rybski

Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal+, obecnie pracuje w RMF FM. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu. Pisze przede wszystkim o archeologii i przyrodzie. Prywatnie bardzo zainteresowany polityką.