Delta Nilu odsłania tajemnice. Archeolodzy odkryli granitowy posąg najpotężniejszego faraona Egiptu

Przez wiele lat Delta Nilu była postrzegana przez historyków i archeologów Egiptu jako obszar leżący na obrzeżach głównych wydarzeń starożytnego Egiptu. Jednak w ostatnich dekadach dokonano tam masy ciekawych znalezisk. Na przykład badacze z Polski odkopali tam jedne z najstarszych w Egipcie browarów. Jest to znalezisko z Tell el-Farcha dokonane przez archeologów z UJ i Muzeum Archeologicznego w Poznaniu.

Inne misje badają kolejne stanowiska. Najnowsze znalezisko, które właśnie ogłoszono, pochodzi z Tell El-Faraoun w prowincji Sharqiya. I jest całkiem spore.

Odkrycie w Tell El-Faraoun

Podczas prac prowadzonych przez egipską misję archeologiczną działającą w ramach Najwyższej Rady Starożytności, natrafiono na pozostałości monumentalnej rzeźby. Jest to najprawdopodobniej wizerunek króla Ramzesa II, słynnego władcy okresu Nowego Państwa. Statua jest niekompletna – brakuje jej dolnej części.

Wielki faraon, wielki posąg

Monumentalny fragment posągu wykonano z granitu – surowca wiązanego w starożytnym Egipcie z faraonami. Był trudny w obróbce i stosunkowo rzadki. Na przykład tylko w niewielkim zakresie użyto go do budowy piramid. W piramidzie Cheopsa wykonano z granitu jedynie jedną komorę, sarkofag oraz zatyczki blokujące korytarz, a resztę z miękkiego wapienia.

Nowo odkryty posąg z Tell El-Faraoun mierzy około 2,2 m wysokości. Specjaliści szacują jego wagę na od 5 do 6 ton, co plasuje go wśród najbardziej znaczących obiektów wydobytych w tej części kraju w ostatnich latach.

Triada, którą przeniesiono

Stylistyka i cechy artystyczne ocalałych partii pozwalają domniemywać, że posąg był pierwotnie elementem triady – grupy rzeźbiarskiej przedstawiającej trzy postacie, co było powszechnym elementem dekoracyjnym w starożytnych świątyniach egipskich.

Kluczowym wynikiem prowadzonych badań jest ustalenie, że posąg prawdopodobnie nie powstał w miejscu jego odnalezienia. Wstępne analizy sugerują, że monument został przetransportowany w starożytności z miasta Pi-Ramzes, będącego główną stolicą za rządów Ramzesa II.

Ze względu na stosunkowo słaby stan zachowania granitu zabytek przetransportowano do magazynu muzealnego w San El-Hagar, gdzie poddany zostanie pilnej konserwacji. Zapewne zaszkodziło mu dłuższe przebywanie w wilgotnej glebie.

Starożytne Imet

Stanowisko archeologiczne Tell El-Faraoun, czyli starożytne miasto Imet, było ważnym centrum religijnym. Archeolodzy pojawili się tu już w 1886 r. Wówczas nestor egiptologii W. M. Flinders Petrie rozpoczął tam wykopaliska. Odkrył świątynie faraonów Ramzesa II i Amazisa II, granitową kapliczkę oraz cmentarzysko.

Miejsce to służyło jako ośrodek kultu, do którego sprowadzano monumenty ze stolicy Pi-Ramzes, gdzie w XIII wieku p.n.e. rezydował Ramzes II. Zaledwie kilka kilometrów od Imet znajdowało się słynne Tanis, gdzie rozgrywała się jedna z części przygód Indiany Jonesa.

Kilka miesięcy przed wydobyciem posągu Ramzesa II, archeolodzy natrafili tam na kamienną stelę z tekstem dekretu Ptolemeusza III z 238 r. p.n.e. Takie nagromadzenie artefaktów o dużej randze historycznej potwierdza, że dawne Imet było ważnym ośrodkiem na mapie starożytnego Egiptu.

Źródło: Ministerstwo Turystki i Starożytności Egiptu

Nasz autor

Szymon Zdziebłowski

Dziennikarz naukowy i podróżniczy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. przewodniki turystyczne po Egipcie oraz popularnonaukowe książki: „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” i „Bogowie Polski. Szamani, megality i zapomniane słowiańskie bóstwa”. Miłośnik niewielkich, lokalnych muzeów. Uwielbia długie trasy rowerowe, szczególnie te prowadzące wzdłuż rzek. Lubi poznawać nieznane zakamarki Niemiec, zarówno na dwóch kółkach, jak i w czasie górskiego trekkingu.